Thủ tục giải quyết vụ việc
chống bán phá giá ở EU
Các cơ quan có thẩm quyền giải quyết vụ
việc chống bán phá giá của EU
Trong những năm gần đây, nhiều doanh
nghiệp xuất khẩu Việt Nam đã phải va chạm
với các vụ kiện chống
bán phá giá ở EU. Để
giúp các doanh nghiệp có những hiểu biết
ban đầu để có định hướng khi vướng phải vụ
việc bán chống bán phá giá, chúng tôi xin chia sẻ một vài hiểu biết cơ bản về các
cơ quan có thẩm quyền giải quyết và thủ tục giải quyết vụ việc
chống bán phá giá
ở EU
.
Vụ việc
chống bán phá giá được khởi xướng bằng đơn kiện của thể nhân, pháp
nhân hoặc hiệp hội hành động nhân danh ngành sản xuất nội địa của EU và được
giải quyết thông qua các thủ tục luật định bởi các cơ quan có thẩm quyền của EU.
1. Ủy ban Châu Âu (European Commission):
Ủy ban Châu Âu (UBCA) là cơ quan tiếp nhận đơn kiện và có các thẩm quyền
chính sau:
- Quyết định khởi xướng điều tra; chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức điều
tra chống bán phá giá bao gồm cả điều tra về việc bán phá giá và điều tra thiệt hại;
Tổ chức phiên họp điều trần để nguyên đơn và bị đơn đối thoại, tranh luận trực
tiếp với nhau;
- Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời;
- Chấp nhận cam kết về giá;
- Quyết định áp dụng thuế chống bán phá giá tạm thời nếu có sự vi phạm hoặc
rút lại cam kết về giá khi việc điều tra chưa kết thúc; quyết định áp dụng thuế
chống bán phá giá chính thức khi có sự vi phạm hoặc rút lại cam kết về giá và việc

đó, chúng tôi tập trung vào những thủ tục, giai đoạn mà các nhà sản xuất, xuất
khẩu va chạm nhiều nhất, có ý nghĩa quyết định nhất trong suốt tiến trình giải
quyết vụ kiện chống bán phá giá.
1. Khởi kiện:
Bất kỳ cá nhân, pháp nhân hoặc hiệp hội nào đại diện cho ngành sản xuất nội địa
của EU đều có quyền khởi kiện bằng văn bản yêu cầu điều tra và áp dụng biện
pháp chống bán phá giá. Đơn kiện có thể được gửi trực tiếp đến Ủy ban Châu Âu
hoặc cơ quan có thẩm quyền của quốc gia thành viên và chuyển đến Ủy ban Châu
Âu.
Theo qui định thì nguyên đơn phải cung cấp chứng cứ cho Ủy ban Châu Âu (cụ
thể là Văn phòng thụ lý đơn - Tổng Vụ Thương mại) về:
1. hiện tượng bán phá giá;
2. thiệt hại mà ngành sản xuất nội địa của EU phải chịu;
3. mối quan hệ nhân quả giữa hiện tượng bán phá giá và thiệt hại;
4. việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá phù hợp với lợi ích cộng đồng.
Không quá 45 ngày kể từ ngày thụ lý đơn kiện, nếu xét thấy đủ căn cứ , Ủy ban
Châu Âu phải quyết định khởi xướng điều tra, thông báo khởi xướng điều tra
chống bán phá giá sẽ được đăng trên công báo của EU. Trên thực tế, Ủy ban Châu
Âu thường thông báo cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước xuất
khẩu có hàng hóa bị kiện khoảng 10 ngày trước khi đăng thông báo khởi xướng
điều tra chính thức. Do vậy, các doanh nghiệp xuất khẩu nên thường xuyên cập
nhật thông tin từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Bộ Công thương (Cục quản lý
cạnh tranh, Tham tán thương mại)) để có thể tự xác định sản phẩm của mình có
thuộc diện điều tra hay không và từ đó quyết định mình có cần hợp tác trong vụ
kiện này hay không.
2. Điều tra:
Mục tiêu của giai đoạn điều tra là điều tra về hiện tượng bán phá giá, thiệt hại, các
cơ sở để áp đặt biện pháp chống bán phá giá. Quyết định áp đặt biện pháp chống
bán phá giá là kết quả của quá trình điều tra này.
Thời hạn điều tra sẽ phụ thuộc vào từng vụ việc chống bán phá giá nhưng không ít

Trong việc trả lời bảng hỏi, các doanh nghiệp cần lưu ý: Phải thể hiện sự hợp tác
tích cực, nỗ lực trả lời bảng hỏi theo đúng thời hạn yêu cầu, trả lời theo đúng cách
thức, không được cung cấp thông tin sai lệch hoặc giả mạo.
2.3. Điều tra tại chỗ (điều tra thực địa):
Ngoài các thông tin thu thập từ bảng hỏi và do các bên cung cấp, sau khi phân tích
bản trả lời và yêu cầu bổ sung thông tin, Ủy ban Châu Âu có thể quyết định điều
tra tại chỗ. Điều tra tại chỗ được thực hiện trực tiếp bởi Ủy ban Châu Âu và/hoặc
cơ quan có thẩm quyền của nước thành viên của EU nếu được Ủy ban Châu Âu
yêu cầu. Việc điều tra tại chỗ sẽ được thực hiện trong vòng từ 2 – 4 ngày ở mỗi
công ty hoặc mỗi nhóm công ty. Điều kiện để tiến hành điều tra tại chỗ là:
• Có được sự chấp nhận của công ty bị kiểm tra; và
• Chính phủ nước xuất khẩu liên quan đã được thông báo chính thức về việc
này và không phản đối
Lưu ý: Nếu đương sự không gửi bản trả lời đúng hạn và đúng cách thức thì việc
điều tra tại chỗ sẽ không được tiến hành đối với đương sự này.

Thực tế, trong quá trình điều tra tại chỗ, cơ quan điều tra sẽ thẩm tra bản trả lời
của công ty, xác minh các thông tin, tài liệu và chứng cứ (chủ yếu là các tài liệu,
sổ sách tài chính – kế toán,…), thăm địa điểm sản xuất thực tế, phỏng vấn nhân
viên của công ty. Do vậy, các công ty thuộc đối tượng điều tra tại chỗ cần chuẩn bị
kỹ lượng về tài liệu, số liệu và tâm lý cho nhân viên để sẵn sàng cho việc điều tra
tại chỗ.
2.4. Yêu cầu đối xử theo qui chế nền kinh tế thị trường:
Mặc dù hiện nay, Việt Nam vẫn bị xem là nền kinh tế phi thị trường, nhưng các
nhà sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam vẫn có thể được cơ quan điều tra của EU coi
là “hoạt động trong điều kiện thị trường” và giá thị trường của hàng hóa của nhà
sản xuất, xuất khẩu sẽ được tính theo nguyên tắc thông thường với điều kiện:
• Nhà sản xuất, xuất khẩu Việt Nam liên quan có đơn yêu cầu được coi là
hoạt động trong điều kiện thị trường bằng văn bản gửi đến Ủy ban Châu
Âu;

tra. Thời hạn áp dụng biện pháp tạm thời 06 tháng và có thể gia hạn thêm 03 tháng
hoặc áp dụng thời hạn 09 tháng. Chỉ có thể gia hạn thêm hoặc quyết định áp dụng
thời hạn 09 tháng nếu các nhà xuất khẩu chiếm tỷ trọng lớn về thương mại hàng
hóa liên quan yêu cầu hoặc không phản đối.
2.6. Cam kết về giá:
Cam kết về giá là sự thỏa thuận giữa EU (đại diện là Ủy ban Châu Âu) và một nhà
sản xuất, xuất khẩu bất kỳ theo đó nhà xuất khẩu cam kết sửa đổi giá của mình
hoặc dừng việc xuất khẩu với giá bị coi là phá giá sang EU.
Cam kết về giá do Ủy ban Châu Âu gợi ý nhưng nhà xuất khẩu có quyền từ chối
gợi ý này mà không phải chịu bất kỳ hậu quả pháp lý nào. Tuy nhiên nếu đã cam
kết về giá thì nhà xuất khẩu phải tuân thủ nghiêm chỉnh.
3. Các quyết định chính thức:
Đình chỉ điều tra: Nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây thì vụ việc sẽ
được đình chỉ điều tra và biện pháp chống bán phá giá sẽ không được áp dụng: (1)
Đơn kiện chống bán phá giá bị rút lại; (2) Biện pháp chống bán phá giá không cần
thiết; (3) Lượng hàng nhập khẩu từ một nước xuất khẩu chiếm dưới 1% thị phần
tại EU; (4) Biên độ phá giá thấp hơn 2%.
Áp đặt thuế chống bán phá giá chính thức: Ủy ban Châu Âu lập một bản đề nghị
áp đặt thuế chống bán phá giá và gửi Ủy ban tư vấn để tham vấn trước khi đệ trình
lên Hội đồng Châu Âu ra quyết định áp đặt thuế chống bán phá giá chính thức.
Sau khi thuế chống bán phá giá chính thức được áp dụng, thủ tục rà soát lại hoặc
rà soát hoàng hôn có thể được tiến hành bởi Ủy ban Châu Âu.
Trong trường hợp, đương sự không đồng ý với quyết định của Ủy ban Châu Âu,
Hội đồng Châu Âu thì có thể kiện các quyết định này ra Tòa án sơ thẩm Châu Âu
(European Court of First instance). Cơ chế giải quyết này cũng khá hiệu quả như
vụ EU tiến hành điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm chất para-cresol của
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 2002. Các nhà sản xuất liên quan của Trung
Hoa đã đệ đơn kiện Quyết định của Hội đồng Châu Âu lên Tòa án sơ thẩm Châu
Âu. Kết quả, Tòa án đã hủy một phần quyết định của Hội đồng Châu Âu và nhà
sản xuất liên quan của Trung Hoa không phải chịu thuế chống bán phá giá bị áp