Chơng 2: Diod chỉnh lu và các mạch ứng dụng
Bài giảng môn Kỹ thuật điện tử
CHƯƠNG 2: DIOD CHỉNH LƯU
và các mạch ứng dụng
2.1. Cấu tạo:
Diod gồm 1 tiếp xúc p -n và 2 điện cực đa ra từ 2 miền. Điện cực đa ra từ
miền bán dẫn loại p, n lần lợt gọi là cực Anod( A), cực Katod(K).
Ký hiệu:
Đặc tuyến V-A của Diod chỉnh lu và nguyên lý làm việc giống nh của
tiếp xúc p-n.
2.2. Các tham số cơ bản của Diod chỉnh lu
Điện trở 1 chiều:
Điện trở một chiều tại điểm phân cực là tỷ số giữa điện áp trên dòng điện
của diod tại điểm phân cực.
R
DC
= U
AK
/ I
A
Điện trở động (điện trở vi phân):
Điện trở động tại điểm khảo sát là tỷ số giữa biến thiên của điện áp trên
biến thiên của dòng điện tại điểm đó.
Khi Diod phân cực thuận, đặc tuyến của Diod có dạng dốc đứng nên r
d
nhỏ.
r
d
=v
d
/i

Hình 2.1. Dạng sóng và sơ đồ mạch chỉnh lu một nửa chu kỳ.
Chơng 2: Diod chỉnh lu và các mạch ứng dụng
Bài giảng môn Kỹ thuật điện tử
Tác dụng linh kiện:
Biến áp T: biến đổi điện áp lới v
v
xoay chiều thành điện áp xoay chiều v
s
theo yêu cầu.
D: Diod chỉnh lu;
R
t
: điện trở tải
Nguyên lý làm việc:
ở bán kỳ (+): D đợc phân cực thuận, nên D dẫn, có dòng qua tải.
ở bán kỳ (-) : D đợc phân cực nghịch, nên D tắt, không có dòng qua tải.
Vậy ứng với một chu kỳ của điện áp xoay chiều, Diod chỉ dẫn trong 1/2 chu kỳ.
Điện áp trung bình trên tải:






P
Ptb
V
dVdvV

sin

: D
1
đợc phân cực thuận, D
2
đợc phân cực nghịch, nên
D
1
dẫn, D
2
tắt, suy ra có dòng qua tải.
ở bán kỳ (-) của U
V
: D
1
đợc phân cực nghịch, D
2
đợc phân cực thuận nên D
1
tắt, D
2
dẫn, suy ra có dòng qua tải.
Vậy ứng với một chu kỳ của điện áp vào xoay chiều thì Diod dẫn điện với cả 2
nửa chu kỳ.
Điện áp trung bình trên tải:







V
thành điện áp xoay chiều v
S
theo yêu cầu
D
1
, D
2
, D
3
, D
4
: cầu Diod.
R
T
: điện trở tải
Nguyên lý làm việc:
ở bán kỳ (+) của v
V
, D
1
, D
3
đợc phân cực thuận( D
2
, D
4
đợc phân cực
nghịch), nên D
1

, R
T
, D
4
.
Ta chọn: D
1
, D
2
, D
3
, D
4
giống nhau nên I
1
= I
2
=I
T
.
Mạch chỉnh lu cầu gồm 2 nhánh, mỗi nhánh gồm 2 Diod, mắc nối tiếp nhau.
Mỗi Diod chỉ chịu 1/2 điện áp ngợc khi phân cực nghịch, tăng tuổi thọ Diod.
Đây chính là u điểm của mạch chỉnh lu cầu.
v
V
t
t
v
Rt
T

2
0 0


2.4. Mạch lọc điện:
Điện áp hay dòng điện sau chỉnh lu tuy có cực tính không đổi nhng dạng
sóng của nó vẫn còn thay đổi một cách có chu kỳ
Nhiệm vụ của mach lọc là cách lọc các sóng có hài bậc cao để điện áp ra
bằng phẳng
Các loại mạch lọc:
Mạch lọc dùng tụ C dùng cho các bộ chỉnh lu có dòng tải bé thờng mắc C
song song với điện trở tải.
Mạch lọc dùng LC cho các bộ chỉnh lu có dòng tải lớn, thay đổi nhiều. Khi L
có giá trị bé, C nạp nhanh đến giá trị đỉnh V
p
. Khi tăng L, dòng nạp cho C tăng
chậm, kéo dài thời gian nạp với biên độ thấp hơn. Khi tăng L đến 1 giá trị tới hạn
thì 1 trong 2 diod dẫn liên tục (mạch chỉnh lu toàn sóng) nên dòng tải đợc cấp
liên tục C hầu nh không xả hoặc nạp và giữ giá trị không đổi là 2V
p
/pi.
Xét mạch lọc dùng tụ C trong mạ ch chỉnh lu một nửa chu kỳ
ở bán kỳ dơng của v
v
, D đợc phân cực thuận, nên D dẫn, có dòng qua R
và đồng thời tụ C đợc nạp điện. Đến lúc v
v
đạt giá trị cực đạ i thì điện áp trên tụ C
cũng đạt giá trị lớn nhất. Sau đó đ iện áp v
v