Chương 3
Đo lường GDP, tăng trưởng kinh tế,
và lạm phát
Nguyễn Việt Hưng

2
Mục tiêu của chương

Xây dựng khái niệm GDP

Xây dựng biểu đồ vòng chu chuyển và phương pháp đo lường
GDP

Xây dựng khái niệm GDP thực tế và tính toán tăng trưởng kinh
tế

Giải thích những hạn chế của chỉ tiêu GDP với vai trò là thước
đo về mức sống

3
Mục tiêu của chương

Xây dựng khái niệm lạm phát

Trình bày cách thức đo lường Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và
cách tính lạm phát

So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa CPI và chỉ số điều
chỉnh GDP

Giải thích một số hạn chế của CPI trong vai trò đo lường lạm

Sử dụng tiền tệ (giá cả) để tính toán
–
1 gà trống + 1 vịt mái = 2 con ?
–
1 ngựa đực + 1 lừa cái = 2 con hay 3 con? 
–
80.000VND*1 gà trống + 60.000VND*1 vịt mái = 140.000
(VND)

7
Tổng sản phẩm trong nước

…Hàng hóa và dịch vụ…
–
Chỉ tính những sản phẩm được đem ra trao đổi
–
Không tính những sản phẩm tự cung tự cấp

VD: nhà nuôi gà vịt rồi tự mổ ăn
–
Có một số sản phẩm không được đem ra trao đổi nhưng
vấn được ước tính theo giá thị trường.

VD: ở nhà riêng nhưng vẫn được tính là đang thuê nhà và trả
tiền nhà cho chính bản thân.

8
Tổng sản phẩm trong nước

…Hàng hóa và dịch vụ Cuối cùng…

–
Năm 1: công ty mua các bộ phận ngoài với giá
1.5 triệu USD và lắp ráp ôtô hoàn chỉnh và bán
cho người tiêu dùng với giá 2 triệu USD.

11
Tổng sản phẩm trong nước
–
GDP = 2 triệu USD (ôtô hoàn chỉnh) + 1 triệu USD (dây chuyền) =
3 triệu USD => Đúng/Sai???

ôtô hoàn chỉnh cũng hàm chứa cả $100.000 (1 triệu USD/10 năm),

Giá trị dây chuyền bằng 1 triệu USD cũng hàm chứa phần này => tính
trùng

Tuy nhiên, GDP không trừ đi phần khấu hao này và do đó vẫn có một
phần tính trùng bằng giá trị hao mòn của tư bản trong GDP.

GDP = 3 triệu USD là đúng

12
Tổng sản phẩm trong nước

…Sản xuất ra…
–
Chúng ta quan tâm tới thời điểm sản xuất chứ không quan
tâm tới thời điểm tiến hành mua bán sản phẩm đó trên thị
trường khi tính GDP



GDP là biến kỳ (flow): phản ánh lượng tạo ra trong một khoảng
thời gian

Biến điểm (stock) phản ánh lượng tồn tại tại một thời điểm.
–
VD: lượng của cải mà một gia đình hiện có là 1 tỷ => biến điểm
–
VD: thu nhập của một gia đình một năm là 100 triệu => biến kỳ.

16
Mục tiêu của chương

Xây dựng khái niệm GDP

Xây dựng biểu đồ vòng chu chuyển và phương pháp đo lường
GDP

Xây dựng khái niệm GDP thực tế và tính toán tăng trưởng kinh
tế

Giải thích những hạn chế của chỉ tiêu GDP với vai trò là thước
đo về mức sống

17
Đo lường GDP

3 phương pháp
–
Phương pháp giá trị gia tăng (Value Added


19
Đo lường GDP
Doanh nghiệp A
Lương 15.000
Doanh thu 35.000
Hàng bán cho công chúng 10.000
Hàng bán cho DN B 25.000
Lợi nhuận 20.000
Doanh nghiệp B
Lương 10.000
Hàng mua từ DN A 25.000
Doanh thu 40.000
Lợi nhuận 5.000
Cách tiếp cận giá trị gia tăng đo
lường bằng cách cộng giá trị gia
tăng của mỗi doanh nghiệp (cái
mà DN tạo ra thêm).
VA
A
= 35.000
VA
B
= 40.000-25.000 = 15.000
GDP = VA
A
+ VA
B
= 35.000 +
15.000 = 50.000

Hàng bán cho DN B 25.000
Lợi nhuận 20.000
Doanh nghiệp B
Lương 10.000
Hàng mua từ DN A 25.000
Doanh thu 40.000
Lợi nhuận 5.000
Cách tiếp cận chi tiêu đo lường
hoạt động kinh tế bằng cách
cộng số tiền chi ra của những
người sử dụng sản phẩm cuối
cùng
Người sử dụng cuối cùng mua
$10.000 từ DN A và $40.000 từ
DN B.
Tổng chi tiêu cộng lại bằng
$50.000

22
Đo lường GDP

Phương pháp giá trị gia tăng:
–
GDP = ΣVAi
–
VAi là giá trị gia tăng của doanh nghiệp i trong
nền kinh tế
Phương pháp Giá trị gia tăng
VA
Nông dân

GDP = w + r + i + π + Te + D

w: thu nhập từ tiền lương

r: thu nhập từ cho thuê đất đai và đầu vào khác

i: thu nhập từ vốn

π: thu nhập từ lợi nhuận

Te: thuế gián thu (VAT, tiêu thụ đặc biệt)

D: khấu hao

25
Đo lường GDP

Phương pháp chi tiêu
–
GDP = C + I + G + NX

C: tiêu dùng của hộ gia đình gồm hàng trong nước và
hàng nhập khẩu

I: chi tiêu đầu tư của doanh nghiệp

G: chi tiêu mua hàng của chính phủ

NX: xuất khẩu ròng