Đôi điều cần biết về các rối loạn
chuyển hóa lipid máu

“Mỡ trong máu cao” là cách mà dân gian dùng để gọi bệnh “rối loạn
chuyển hoá lipid máu”. Lipid là một trong 3 chất dinh dưỡng chính của cơ thể
bao gồm: Lipid (mỡ), Glucid (chất bột đường) và Protein (chất đạm). Chất mỡ
trong cơ thể chủ yếu là Cholesterol và Triglyceride.
1. Mỡ trong máu do đâu mà có?
a. Nguồn gốc mỡ cholesterol
Một phần cholesterol trong cơ thể là do thức ăn mang lại, tuy nhiên gan
mới là cơ quan chủ yếu tổng hợp nên cholesterol.
- Sau khi ăn thức ăn có nhiều mỡ (thịt mỡ, óc heo, lòng đỏ trứng, da ga da
vịt da heo…) mỡ sẽ được hấp thu tại ruột rồi đưa đến gan.
- Có thể ví gan giống như một nhà máy chế biến mỡ. Cholesterol được hấp
thu qua thức ăn gan chuyển hóa thành rất nhiếu dạng mỡ khác nhau để đưa vào
máu, từ đó chuyên chở đi khắp nơi trong cơ thể.
- Có 3 loại cholesterol: VLDL-c, LDL-c và HDL-c
+ VLDL: Mang mỡ từ gan đi các nơi khác trong cơ thể, sau khi nhường
bớt mỡ cho các tế bào thì VLDL sẽ chuyển thành LDL.
+ LDL: Đây là thủ phạm chính gây xơ vữa mạch máu, nên còn được gọi là
cholesterol xấu.
+ HDL: Còn được gọi là cholesterol tốt, do HDL có khả năng lấy bớt
cholesterol đọng ở các thành mạch máu, mang về lại cho gan, giúp ngăn ngừa quá
trình tạo mảng xơ vữa.
b. Nguồn gốc mỡ triglyceride
90% mỡ triglyceride trong máu đều do thức ăn mang lại. Sau một bữa ăn có
nhiều chất béo, nồng độ triglyceride trong máu tăng cao. Tuy nhiên với một cơ thể
khoẻ mạnh bình thường, 12 giờ sau hầu như tất cả các triglyceride này sẽ được cơ
thể chuyển hoá hết. Triglyceride được tổng hợp và chuyển hoá qua lại ở tại gan và
mô mỡ (xem ảnh).
2. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu trong máu của tôi có quá nhiều mỡ?

món chiên xào.
- Ăn thường xuyên các thực
phẩm có hàm lượng cholestrol cao
(ví dụ: óc heo, mỡ, da gà, da vịt, da
heo, lòng đỏ trứng, chân giò, bò gân,
đồ lòng, xí quách…)
- Ăn quá nhiều đồ ngọt (ví
dụ: chè, mứt, kẹo, bánh kem, kem,
nước ngọt, nước tăng lực, nước trái
cây đóng hộp, …)
- Uống quá nhiều rượu, bia
(tuy nhiên nếu điều độ mỗi ngày
uống 1 ly nhỏ rượu vang đỏ sẽ tốt
cho mạch máu)
- Nên dùng dầu thay cho mỡ
động vật (dầu đậu nành, dầu hướng
dương, dầu ô liu…)
- Nên uống thật nhiều nước
trong ngày (kể cả nước lá chè xanh)
- Hút thuốc lá.

Vận động
Chọn một môn thể thao ưa thích và nhờ bác sĩ tư vấn xem nó có phụ hợp
với sức khoẻ của bạn không (ví dụ: đi bộ, chơi cầu lông, bòng bàn, tenis, bơi, đá
bóng…)
Nên tập luyên đều đặn hàng ngày khoảng 30-60 phút (ít nhất là 3 ngày mỗi
tuần)
Thời gian tập luyện có thể tăng dần dần tuỳ theo khả năng.
5. Bác sĩ chẩn đoán tôi bị rối loạn chuyển hoá mỡ vậy bệnh của tôi cần
phải được theo dõi như thế nào? Tôi phải uống thuốc trong bao lâu?