1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ……………………

TIỂU LUẬN

Một số vấn đề trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo
trong ngành ngân hàng trên địa bàn tỉnh Sơn La lời nói đầu

Trong phạm vi bài tiểu luận này, Tôi xin trình bày “Một số vấn đề
trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong ngành ngân hàng trên địa
bàn tỉnh Sơn La”. Kết cấu bài tiểu luận gồm 3 phần:
I. Cơ sở lý luận chung.
II. Thực trạng công tác quản lý Nhà nước về giải quyết khiếu nại, tố
cáo trong ngành ngân hàng trong những năm gần đây trên địa bàn tỉnh Sơn
La.

3

III. Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng quản lý Nhà nước về
công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo nói chung và trong ngành ngân hàng nói
riêng.
I. Cơ sở lý luận chung.
1. Quyền công dân về khiếu nại, tố cáo.
Khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân được
ghi nhận tại Điều 74 Hiến pháp năm 1992: “Công dân có quyền khiếu nại,
quyền tố cáo với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về những việc làm trái
pháp luật của cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ
trang nhân dân hoặc bất kỳ cá nhân nào…”.
Để cụ thể hoá quyền khiếu nại, tố cáo của công dân, Quốc hội đã thông
qua Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998. Luật Khiếu nại, tố cáo đã được sửa đổi
bổ sung năm 2004 tại Điều 1, Luật Khiếu nại, tố cáo quy định:
1. Công dân, cơ quan, tổ chức có quyền khiếu nại quyết định hành
chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính Nhà nước, của người có
thẩm quyền trong cơ quan hành chính Nhà nước khi có căn cứ cho rằng quyết
định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của
mình. Cán bộ công chức có quyền khiếu nại quyết định kỷ luật của người có
thẩm quyền khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp luật, xâm phạm
quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Cụ thể quy định của Hiến pháp 1992, tại Điều 5 Luật Khiếu nại, tố cáo
quy định: “Cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn của mình có trách nhiệm tiếp người đến khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh; tiếp nhận và giải quyết kịp thời, đúng pháp luật khiếu nại, tố
cáo; xử lý nghiêm minh người vi phạm; áp dụng biện pháp cần thiết nhằm
ngăn chặn thiệt hại có thể xảy ra; bảo đảm cho quyết định giải quyết được thi
hành nghiêm chỉnh và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định
của mình”.
Có thể nói, trong từng thời kỳ, hoàn cảnh cụ thể, Quốc hội đã ban hành
Luật Khiếu nại, tố cáo; Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn
bản hướng dẫn thi hành về thủ tục, trình tự giải quyết khiếu nại, tố cáo, thẩm

5

quyền và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền trong
công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều
văn bản chỉ đạo việc xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Có
thể kể đến các văn bản như: Luật Khiếu nại, tố cáo 1998; Nghị định số
67/1999/NĐ-CP ngày 07/8/1999 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật
Khiếu nại, tố cáo; Nghị định số 62/2002/NĐ-CP ngày 14/62002 sửa đổi, bổ
sung một số điều của Nghị định 67/1999/NĐ-CP; Chỉ thị số 09/CT-TW của
Ban Bí thư TW Đảng về một số vấn đề cấp bách cần thực hiện trong việc giải
quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật
Khiếu nại, tố cáo. Nghị định số 53/2002/NĐ-CP ngày 19/4/2005 quy định chi
tiết và hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại, tố cáo và Luật sửa đổi, bổ sung
một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo.
Trong ngành ngân hàng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ban hành
Công văn số 1148/NHNN-tuyên truyền ngày 21/9/2001 “về việc Hướng dẫn
một số điểm khi giải quyết khiếu nại, tố cáo ở các ngân hàng”. Theo quy định
tại văn bản này Ngân hàng Nhà nước (NHNN) (bao gồm các Vụ, Cục, các

tố cáo tại địa phương, tại các cơ quan, đơn vị thuộc ngành, giúp cho thủ
trưởng các các, các ngành, các cơ quan, tổ chức và công dân hiểu và nắm
vững được những quy định của pháp luật để thực hiện đúng theo thẩm quyền
và phạm vi trách nhiệm quản lý đối với địa phương, ngành. Việc tuyên
truyền, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo có thể được thực hiện theo
nhiều hình thức khác nhau: tập huấn, phổ biến pháp luật thông qua cơ quan
thông tin đại chúng, thông qua việc tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, qua hoạt
động thanh tra, tiếp công dân, qua giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua việc thanh
tra, kiểm tra trách nhiệm của Thủ trưởng các cấp, các ngành trong việc giải
quyết khiếu nại, tố cáo.
- Cơ quan thanh tra ban hành hoặc tham mưu với chính quyền cùng cấp
ban hành các văn bản về giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn của Tỉnh,
trong các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ.

7

- Văn bản chỉ đạo, điều hành hoạt động thanh tra có thể là các chỉ thị,
quyết định, quy chế hướng dẫn nghiệp vụ hoặc đôn đốc thực hiện một nhiệm
vụ, nội dung vào đó về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.
- Xây dựng chủ trương kế hoạch thanh tra giải quyết khiếu nại, tố cáo
hàng năm, kế hoạch bao gồm tiến hành công tác giải quyết kinh nghiệm thực
hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.
- Hướng dẫn về nghiệp vụ công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo hướng
dẫn có thể bằng văn bản hoặc tập huấn nghiệp vụ cụ thể về giải quyết khiếu
nại, tố cáo, tiếp công dân, xử lý phân loại đơn thư…
- Thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của Thủ trưởng các ngành, các cấp
trong việc thực hiện các quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
- Việc thanh tra trách nhiệm phải được thực hiện thường xuyên để phát
hiện và chấn chỉnh kịp thời những hành vi vi phạm thiếu trách nhiệm trong
việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân. Mặt khác, thanh tra các cấp

công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo 1 quý, 6 tháng, năm và 5 năm; yêu cầu
báo cáo kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo các vụ việc cụ thể thuộc thẩm
quyền do Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước chuyển đến.
Căn cứ báo cáo của các Ngân hàng, TDND về công tác giải quyết khiếu
nại, tố cáo và hoạt động về công tác của đơn vị thanh tra chi nhánh đã tổng
hợp báo cáo về công tác này gửi NHNN Việt Nam, Thanh tra tỉnh, Tỉnh uỷ
theo quy định. báo cáo đã đánh giá được tình hình đơn thư, nguyên nhân phát
sinh đơn thư, kết quả giải quyết, bài học kinh nghiệm và kiến nghị các vấn đề
để thực hiện tốt hơn công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân, và
phổ biến chính sách, chế độ và kết quả.
2. Tổ chức chỉ đạo thực hiện các quy định về khiếu nại, tố cáo, phổ
biến về tuyên truyền các quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
- Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Chi nhánh NHNN được giao
cho Thanh tra Chi nhánh trực tiếp xử lý đơn thư và thụ lý giải quyết nếu thuộc
thẩm quyền. Cùng với việc tổ chức thực hiện tốt tại đơn vị, Thanh tra Chi
nhánh tham mưu cho Giám đốc chi nhánh những yêu cầu các Ngân hàng,

9

NHNN thực hiện nghiêm công tác này, coi đây là một biện pháp quan trọng
để giữ gìn uy tín tổ chức tín dụng.
Quan điểm đề ra là: Giải quyết kịp thời, đúng quy trình nghiệp vụ, đúng
chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, không để xảy ra tiếp khiếu,
khiếu tố vượt cấp, khiếu tố kéo dài và không để xảy ra điểm nóng.
Để làm tốt điều đó, yêu cầu NHNN và các tổ chức tín dụng trên địa bàn
phải lựa chọn, bố trí, phân công cán bộ có phẩm chất, có năng lực chuyên
môn, nắm vững chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước thường trực
tiếp công dân, các phòng quy định và giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm
quyền.
Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, phổ biến đầy đủ các

trách nhiệm của mình. Các thiếu sót khắc phục kịp thời.
Hàng tháng, quý, năm đều có kiểm điểm đánh giá kết quả đã làm được
và những tồn tại, thiếu sót trong thực hiện nhiệm vụ để rút ra những bài học
kinh nghiệm, từ đó nâng cao chất lượng công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Thực hiện Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và Nhà nước, chủ trương, biện
pháp chỉ đạo của cấp trên, 5 năm qua các Ngân hàng, QTDND đã tổ chức
triển khai và thực hiện tốt công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo
trên địa bàn. Các đơn thư được tiếp nhận, xử lý kịp thời và phân công trách
nhiệm giải quyết thoả đáng, nên không có khiếu kiện kéo dài, hầu như không
có tái khiếu và khiếu kiện vượt cấp, không có điểm nóng và tồn đọng đơn thư
không được giải quyết.
d. Tình hình và kết quả công tác tiếp dân, xử lý đơn thư.
Số lượt công dân đã tiếp: 29
Số đơn thư đã nhận: 71 (370 khiếu nại, 7 tố cáo, 34 đơn khác)
Số đơn thư được trả lời đúng hạn: 71.
Số đơn thư còn tồn đọng: không
- Theo Luật Khiếu nại, tố cáo và Nghị định 89-CP về tiếp công dân, tại
Ngân hàng Nhà nước, Giám đốc chi nhánh hoặc người được uỷ quyền tiếp

11
dân vào ngày 10 hàng tháng; Chánh Thanh tra chi nhánh hoặc người được uỷ
quyền tiếp dân vào ngày 25 hàng tháng. Các Ngân hàng bố trí cán bộ lãnh
đạo, cán bộ Thanh tra, hoặc Kiểm tra viên chuyên trách (ở cấp huyện), Kiểm
tra viên trưởng (ở chi nhánh Tỉnh) là người trực tiếp dân. NHĐT và PT tiếp
dân 1 ngày trong tháng. Ngoài những ngày theo lịch đã công bố, khi có người
đến khiếu nại, tố cáo vào các ngày làm việc trong tuần đơn vị đều bố trí cán
bộ có trách nhiệm đón tiếp chu đáo.
- Chi nhánh đã xây dựng và thực hiện theo Quy chế tiếp công dân, xác
định rõ nhiệm vụ và quyền hạn của người tiếp công dân, quyền và nghĩa vụ
của người đến khiếu nại, tố cáo.

nhánh đã tham mưu cho Giám đốc ban hành Quyết định thành lập đoàn xác
minh đơn tố cáo, ban hành kết luận và kiến nghị cơ quan quản lý xử lý người
tố cáo sai sự thật.
3. Một số khó khăn hạn chế trong thực hiện quản lý Nhà nước về
công tác khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh Sơn La.
- Công tác thanh tra trách nhiệm của Lãnh đạo các TCTD về công tác
giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn mới thực hiện kết hợp với thanh tra
tại chỗ, chưa có chuyên đề riêng để đánh giá việc chấp hành các quy định của
pháp luật trong công tác này.
- Công tác chỉ đạo thực hiện giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định
của pháp luật, của các Ngân hàng Thương mại, NHCSXH chủ yếu là nhiệm
vụ chính của NHTM, NHCSXH Việt Nam. Do đó, sự phối kết hợp giữa
NHNN Chi nhánh Tỉnh và cấp trên của NHTM và
NHCS còn nhiều hạn chế, nhất là trong công tác thực hiện chế độ báo cáo
định kỳ và đột xuất.
- Trong một vài năm gần đây, Thanh tra NHNN Việt Nam thường có
bổ sung đột xuất kế hoạch, chương trình thanh tra toàn hệ thống. Do đó, cũng
ảnh hưởng không nhỏ tới thực hiện chương trình, kế hoạch giải quyết khiếu
nại, tố cáo cũng như thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của Thủ trưởng các
TCTD trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.

13
- Hệ thống pháp luật nói chung, đặc biệt là các quy định của pháp luật
về khiếu nại, tố cáo chưa hoàn thiện. Luật Khiếu nại, tố cáo quy định về trình
tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo nhưng việc giải quyết cụ
thể nội dung khiếu nại, tố cáo là phải căn cứ vào các Luật chuyên ngành, và
các vvba pháp luật điều chỉnh mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân,
những quan hệ liên quan đến quá trình hội nhập và thực hiện cke quốc tế về
giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Do trình độ dân trí của dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, hộ nông thôn

quản lý hành chính Nhà nước. Như vậy, trường hợp cá nhân ở các khu vực
khác (ví dụ: Giám đốc Ngân hàng cổ phần, người đứng đầu một tổ chức xã
hội…) ban hành quyết định hoặc có hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp
pháp của công dân mà người dân có đơn khiếu nại đến chính người ra quyết
định đó thì giải quyết theo thủ tục nào. Vì trên thực tế, không phải tất cả mọi
vấn đề phát sinh đều giải quyết qua con đường Tòa án.
Đối với việc tố cáo, Luật quy định việc tố cáo hành vi vi phạm pháp
luật mà nội dung liên quan đến chức năng quản lý Nhà nước của cơ quan nào
thì cơ quan đó có thẩm quyền Nhà nước. Trong lĩnh vực ngân hàng, trường
hợp đối tượng bị tố cáo là nhân viên của một chi nhánh ngân hàng nước
ngoài, thì về phía NHNN khi giải quyết tố cáo khi ra quyết định xử lý sẽ như
thế nào khi nhân viên đó thuộc biên chế nhân sự của ngân hàng mẹ ở nước
ngoài? Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo được thực hiện như thế nào ở các
doanh nghiệp ngoài Nhà nước… Theo tôi đây là một trong những vấn đề cần
phải xem xét, hoàn thiện hơn nữa những quy định của pháp luật về khiếu nại,
tố cáo trong thời gian tới.
Trong lĩnh vực ngân hàng, NHNN đã có Công văn số 1148/NHNN-
tuyên truyền ngày 21/9/2001 về việc Hướng dẫn một số điểm khi giải quyết
khiếu nại, tố cáo ở các Ngân hàng. Tuy nhiên, Công văn này đã không còn
phù hợp khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo và
Nghị định số 53/2005/NĐ-CP có hiệu lực thi hành. NHNN cần sớm ban hành
văn bản mới hướng dẫn công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong ngành

15
ngân hàng thay thế Công văn số 1148, đặc biệt cần có những hướng dẫn cụ
thể về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo ở các ngân hàng thương mại Nhà
nước, ngân hàng cổ phần, chi nhánh ngân hàng nước ngoài…
Đối với các tổ chức tín dụng, quan hệ giữa TCTD với khách hàng là
quan hệ dân sự, không phải là quan hệ hành chính nên cần có quy định phù
hợp để giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của khách hàng đối với TCTD.

mưu cho Giám đốc chi nhánh thực hiện quản lý Nhà nước về công tác giải
quyết khiếu nại, tố cáo.
Thanh tra Chính phủ cần tăng cường mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng
pháp luật về khiếu nại, tố cáo cho đội ngũ cán bộ Thanh tra làm công tác giải
quyết khiếu nại, tố cáo. Nội dung, ngoài những quy định của pháp luật về
khiếu nại, tố cáo, nên bổ sung thêm nội dung về những kinh nghiệm để tổ
chức thực hiện tốt một cuộc thanh tra, xác minh giải quyết đơn khiếu nại, tố
cáo, về quản lý Nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.
4. Tăng cường Thanh tra, kiểm tra trách nhiệm của Thủ trưởng cơ
quan quản lý Nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước cần phải coi việc thanh tra,
kiểm tra trách nhiệm đối với thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thuộc quyền là
nội dung quan trọng trong việc thực hiện chức năng quản lý Nhà nước của
mình.
Ngân hàng Nhà nước TW và NHNN Chi nhánh tỉnh, thành phố cần chủ
động tổ chức kiểm tra trách nhiệm thủ trưởng các đơn vị trực thuộc NHNN,
TCTD Nhà nước trong việc thực hiện giải quyết khiếu nại, tố cáo theo Luật
Khiếu nại, tố cáo qua đó thực hiện, làm rõ sai phạm, nâng cao hơn nữa hiệu
quả các mặt công tác này.
5. Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ Đảng lãnh đạo
đơn vị phát huy vai trò của hệ thống chính trị đối với công tác quản lý
Nhà nước về giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Với vai trò lãnh đạo toàn diện đối với hoạt động của bộ máy Nhà nước,
cần tăng cường và phát huy hơn nữa vai trò lãnh đạo của cấp uỷ Đảng đối với

17
công tác lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết khiếu nại, tố cáo và công tác kiểm tra,
giám sát việc thực hiện.
6. Tăng cường vai trò giám sát của nhân dân trong hoạt động của
các cơ quan công quyền, tổ chức thực hiện nội quy quy chế dân chủ ở cơ


19
kết luận

Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong ngành Ngân hàng trên địa
bàn tỉnh Sơn La trong thời gian qua đã đạt được một số kết quả nhất định.
Phần lớn đơn thư, nhất là đơn thư thuộc thẩm quyền đã được giải quyết kịp
thời, dứt điểm từ đơn vị cơ sở, không để tồn đọng, đùn đẩy, lòng vòng. Tuy
nhiên, vẫn còn những tồn tại, vướng mắc cần phải được tháo dỡ để thực hiện
tốt quản lý Nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân
trong thời gian tới.
Lựa chọn đề tài tiểu luận này, tôi mong muốn sẽ góp một phần nhỏ
kiến thức của mình nhằm tăng cường công tác quản lý Nhà nước về giải quyết
khiếu nại, tố cáo trong hoạt động ngân hàng. Tuy nhiên, đây là một công tác
phức tạp, khó khăn, mặt khác quá trình nghiên cứu cũng như kiến thức, kinh
nghiệm còn hạn chế, vì vậy Tiểu luận không tránh khỏi những khiếm khuyết.
Tôi mong muốn nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của các Thầy, Cô
giáo, các đồng nghiệp và tất cả những ai quan tâm đến lĩnh vực này.
Để thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, cần thực hiện tốt
công tác quản lý Nhà nước về công tác này.