Luyn thi đi hc KIT-1: Môn Vt Lí ( Thy ng Vit Hùng)
Mch đin xoay chiu có mt phn t

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 1 -
I. MCH IN CH CÓ IN TR THUN R
c đim:
 in áp và dòng đin trong mch cùng pha vi nhau (tc 
u
= 
i
):
R oR R
o
u U cos(t) U 2cos(t)
i I cos(t)








 nh lut Ohm cho mch
R
oR

a) Ta có
o
oo
U
110
U 110V,R 55 I 2A.
R 55
     

Do mch ch có R nên u và i cùng pha. Khi đó
ui

  i 2cos 100t A.
22

    



b) Nhit lng ta ra trên đin tr R trong 10 phút:
 
2
2
2
0
I
Q I Rt Rt 2 .55.10.60 66000J 66kJ.
2

    

u U cos(t) U 2cos(t)

i I cos t
2











MCH IN XOAY CHIU CH CÓ MT PHN T
(TÀI LIU BÀI GING)
GIÁO VIểN: NG VIT HÙNG

ây là tài liu tóm lc các kin thc đi kèm theo bài ging “Mch đin xoay chiu ch có mt phn t“ thuc khóa hc
LTH KIT-1 : Môn Vt lí(Thy ng Vit Hùng) ti website Hocmai.vn.  có th nm vng kin thc phn “Mch đin
xoay chiu ch có mt phn t”, Bn cn kt hp theo dõi bài ging vi tài liu này.

Luyn thi đi hc KIT-1: Môn Vt Lí ( Thy ng Vit Hùng)
Mch đin xoay chiu có mt phn t

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 2 -



 Gin đ véc t:
 Do u
L
nhanh pha hn i góc /2 nên ta có phng trình liên h
ca u
L
và i đc lp vi thi gian
22
L oL
L
oo
oL o
u U cos(t)
u
i
1

i I cos t I sin(t)
UI
2


   

  

   

  

22
2 2 2 2 2 2
21
o
1 1 2 2 1 2 2 1 1 2
2 2 2 2
22
o o o o o o o 2 1
12
22
21
uu
Z
ii
U
u i u i u u i i u u
1
U I U I U I I i i
uu
L
ii



       
  
        
       

       




b)
L
3
Z 100. 50 3 .
2


c)
L
1
Z 100. 50 2 .
2


Ví d 2. Viêt biu thc u
L
trong đon mch đin xoay chiu ch có cun cm thun L bit
a)

  


1 
L (H), i 2 3cos 100t A.
26

b)





Luyn thi đi hc KIT-1: Môn Vt Lí ( Thy ng Vit Hùng)
Mch đin xoay chiu có mt phn t

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 3 - a)
L
11
L (H) Z .100 50.
2 2
   

T đó ta có
L
oL o L
L
ui
U I .Z 2 3.50 100 3V
2
u 100 3cos 100t V.
   2
3



2 6 2 3

  


  



     



b)
L
22
L (H) Z .100 50 2 .
2 2
   

T đó ta có
L
oL o L
L
ui
U I .Z 6.50 2 50 12 100 3 V

u 100 3cos 100t V.
   


c) Biu thc dòng đin:
   
o i i
i I cos 100t  A 2 cos 100t  A.   

Do mch đin ch có cun cm L nên đin áp nhanh pha hn dòng đin góc /2, 
i
= 
u
– /2 = –/2 rad.
Vy biu thc ca i là

i 2cos 100t A.
2





Ví d 4. ( thi i hc 2009).
t đin áp




o

u U cos 100t V
3

i 2 2cos 100t A.
6




D.

i 2 3cos 100t A.
6





Hng dn gii:
Cm kháng ca mch là
1
Z L 100. 50 .
2
   

Do mch ch có L nên
u i i u
    
    (rad).
2 2 3 2 6
        

T h thc liên h

6





Ví d 5. Cho mt đon mch đin xoay chiu ch có cun cm thun. t vào hai đu mch đin mt đin áp
xoay chiu có tn s 50 Hz. Ti thi đim t
1
đin áp và dòng đin qua cun cm có giá tr ln lt là 117 V; 0,6
A. Ti thi đim t
2
đin áp và dòng đin qua cun cm có giá tr ln lt là 108 V; 1 A. Tính h s t cm L.
Hng dn gii:
Mch ch có L nên u và i vuông pha, khi đó
22
L
oL o
u
i
1
UI
   

   
   

Ti thi đim t
1
:

L
2 2 2 2 2 2
o o o o o o o 2 1 2 1
U
u i u i u u i i u u u u
Z.
U I U I U I I i i i i
       
   
        
       

       

Thay s ta đc
22
L
L
22
Z
117 108 45 56,25 9
Z 56,25 L (H).
1 0,6 0,8  100 16

      


III. MCH IN CH CÓ T IN VI IN DUNG C
c đim:
 in áp chm pha hn dòng đin góc /2 (tc 

y
x

).
 nh lut Ohm
oC oC
o oC
C
C C oC oC
C
C
C
UU
I C.U
1
Z
C
U U U C.U
I C.U
1
Z
2Z 2
C









   

   

   




T h thc trên ta thy đ th ca u
C
theo i (hoc ngc li) là
đng elip
H qu:
Luyn thi đi hc KIT-1: Môn Vt Lí ( Thy ng Vit Hùng)
Mch đin xoay chiu có mt phn t

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 5 - Ti thi đim t
1
đin áp và dòng đin có giá tr là u
1

U I U I U I I i i
uu
1
C i i



       
  
        
       

       




Ví d 1. Tính dung kháng ca t đin trong đon mch đin xoay có tn s f = 50 Hz bit
a)


3
10
C (F).

b)


4
10

b)
C
4
11
Z 200 .
10
C
100.
2

  

c)
C
4
11
Z 100 3 .
10
C
100.
3

  

Ví d 2. Viêt biu thc cng đ dòng đin tc thi trong đon mch đin xoay chiu ch có t C bit
a)


  


26

Hng dn gii:
Vi mch đin ch có t C thì ta luôn có
CC
oC
oC o C o
C
u i i u
U
U I .Z I
Z

   
22

  




    



a)
4
C
4
10 1 1

  



  




    



b)
4
C
4
2.10 1 1
C (F) Z 50 2 .
 C
2.10
100.



     

Luyn thi đi hc KIT-1: Môn Vt Lí ( Thy ng Vit Hùng)
Mch đin xoay chiu có mt phn t




     



c)
3
C
3
10 1 1
C (F) Z 20 .
10
2 C
100.
2


     

T đó ta có
C
oC
o
C
iu
U
50 3 5 3
IA
53 

b) Tính hiu đin áp hiu dng gia hai đu t đin.
c) Vit biu thc đin áp hai đu mch.
Hng dn gii:
a) T biu thc cng đ dòng đin ta có
C
4
11
 100 Z 50.
2.10
C
100.


    

b) in áp hiu dng gia hai đu t đin là
C
U I.Z 50 2V.

c) Do mch ch có t đin nên đin áp chm pha hn dòng đin góc /2, khi đó 
u
= 
i
– /2 = –/6 rad.

đin áp cc đi
o
U U 2 100V
, biu thc ca đin áp gia hai đu t đin là
 

Hng dn gii:
Mch ch có t đin nên đin áp chm pha hn dòng đin góc /2, khi đó 
u
= 
i
– /2  
i
= 2/3 rad.
Dung kháng ca mch là
C oC o
4
11
Z 50 3 U 50 3I
2.10
C
100.
3

    

Áp dng h thc liên h ta đc
2
2
22
C
o
2
oC 0 o o
o
u

2
đin áp và dòng đin qua t đin có giá tr ln
lt là 63 V ; 0,25 A. Dung kháng ca mch có giá tr là bao nhiêu?
Hng dn gii:
Luyn thi đi hc KIT-1: Môn Vt Lí ( Thy ng Vit Hùng)
Mch đin xoay chiu có mt phn t

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 7 - Mch ch có C nên u và i vuông pha, khi đó
22
C
oC o
u
i
1
UI
   

   
   

Ti thi đim t
1
:
22
11

o o o o o o o 2 1 2 1
U
u i u i u u i i u u u u
Z.
U I U I U I I i i i i
       
   
        
       

       

Thay s ta đc
22
C
22
65 63 16
Z 80.
0,25 0,15 0,2

  


Vy dung kháng ca mch là 80 .
IV. MT S BÀI TP TRC NGHIM IN HÌNH
Câu 1. Mch đin xoay chiu ch có cun thun cm vi đ t cm L. t vào hai đu cun thun cm mt đin áp
xoay chiu
u U 2cos(t ) V.
Cng đ dòng đin cc đi ca mch đc cho bi công thc
A.

Câu 2.
Mch đin xoay chiu ch có cun thun cm vi đ t cm L. t vào hai đu cun thun cm mt đin áp
xoay chiu có biu thc u = U
o
cos(t + ) V. Cng đ dòng đin tc thi ca mch có biu thc là
A.
o
U

i cos t  A.
L 2

  


B.
o
U

i sin t  A.
L 2

  



C.


Z L
i cos t  A.
L 2

  
22





   




   

Câu 3.
Dòng đin xoay chiu chy qua mt đon mch ch có cun dây thun cm có đ t cm L = 1/ (H) có biu
thc

i 2 2cos 100t A.
6



u 200 2cos 100t V.
2





Hng dn gii:
Cm kháng ca mch là Z
L
= 100 .
Luyn thi đi hc KIT-1: Môn Vt Lí ( Thy ng Vit Hùng)
Mch đin xoay chiu có mt phn t

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 8 - Vi đon mch ch có L thì
oL o L
ui
U I Z 2 2.100 200 2 V.

u 200 2 cos 100t V.
   
3

2 6 2 3



   
   

C.
22
ui
0.
UI
   

   
   
D.
22
u i 1
.
U I 2
   

   
   

Hng dn gii:
Mch ch có cun cm nên đin áp nhanh pha hn dòng đin góc /2.
Khi đó ta có
   
 
22
22

Cho mt đon mch đin xoay chiu ch có cun cm thun. Ti thi đim t
1
đin áp và dòng đin qua cun
cm có giá tr ln lt là 25 V; 0,3 A. Ti thi đim t
2
đin áp và dòng đin qua cun cm có giá tr ln lt là 15 V;
0,5 A. Cm kháng ca mch có giá tr là
A. 30 . B. 50 . C. 40 . D. 100 .
Hng dn gii:
Mch ch có cun cm nên đin áp nhanh pha hn dòng đin góc /2.
Khi đó ta có
22
oo
ui
1.
UI
   

   
   

Ti thi đim t
1
:
22
11
oo
ui
1.
UI

U I U I U I I i i i i
       
   
        
       

       

Thay s ta đc
22
L
22
25 15 400
Z 50 .
0,5 0,3 0,16

  
Câu 6.
Cho mt đon mch đin xoay chiu ch có cun cm thun. Ti thi đim t
1
đin áp và dòng đin qua cun
cm có giá tr ln lt là u
1
; i
1
. Ti thi đim t
2

22
21
22
12
ii
T2L .
uu



D.
22
21
22
21
ii
T2L .
uu




Hng dn gii:
Luyn thi đi hc KIT-1: Môn Vt Lí ( Thy ng Vit Hùng)
Mch đin xoay chiu có mt phn t

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 9 -


.L T 2L .
T i i u u
uu
ii

    


Câu 7.
Mch đin xoay chiu ch có t đin vi đin dung C. t vào hai đu t đin mt đin áp xoay chiu có biu
thc u = U
o
cos(t + ) V. Cng đ dòng đin tc thi ca mch có biu thc là
A.
o

iUCsin t  A.
2

  


B.
o

iUCcos t  A.
2

o
iu
UU
IUC
1
Z

iUCcos t  A.
C
2

  
22

  



   




   

Câu 8.
t vào gia hai đu mt đon mch đin ch có t đin có đin dung

i 2cos 100t A.
3




D.

i 2cos 100t A.
6





Hng dn gii:
Dung kháng ca mch là Z
C
= 100 .
Vi đon mch ch có t C thì
o
o
C
iu
U
200
I 2A

Z 100
i 2cos 100t A.

2 2 2 2
2 2 2 2
o
1 1 2 2 1 2 1 2
C
2 2 2 2
o o o o o 2 1 2 1
U
u i u i u u u u
Z
U I U I I i i i i
       

      
       

       

Thay s ta đc
22
C
22
40 50 900
Z 37,5 .
0,6 1 0,64

  

U 100 3V.
D.
C
U 200 2 V.

Hng dn gii:
Dung kháng ca mch là Z
C
= 100 .
Áp dng h thc liên h ta đc
2 2 2 2
22
oC o o C o o o
u i 100 10 2 100 10 2
111
U I I .Z I 100I I
       
   
       
       
   
       
   
       

oC
o oC C
22
oo
U