Lời mở đầu
Toàn cầu hoá hiện nay đang là một xu thế tất yếu đối với sự phát triển
của nhân loại trên nhiều lĩnh vực. Nó đã góp phần tạo cơ hội cho việc giao lu
văn hoá giữa các nớc trên thế giới. ở Việt Nam vấn đề này đã góp phần không
nhỏ trong quan hệ hợp tác với các quốc gia khác, tạo nền tảng cho việc phát
triển kinh tế, song mặt khác nó lại đặt ra những thách thức cho việc bảo vệ bản
sắc văn hoá dân tộc. Phố cổ Hà Nội là một trong những địa điểm bị xu hớng
tân thời hoá,a chuộng đồ ngoại làm cho biến dạng. Hiện nay trong quá trình
công nghiệp hoá - hiện đại hoá, để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt ngời dân phá bỏ
nhà cũ xây dựng những ngôi nhà mới theo phong cách, kiến trúc hiện đại, bên
cạnh đó những ngôi nhà cũ vài trăm tuổi cha bị phá bỏ thì ở trong tình trạng
xuống cấp nghiêm trọng. Tình trạng này đang làm Hà Nội dần mất đi một di
sản văn hoá đáng tự hào, ngành du lịch mất đi một nguồn tài nguyên văn hoá
trong việc phát triển du lịch văn hoá của thủ đô. Chính vì thế vấn đề cải tạo,
bảo vệ và tôn tạo khu di tích này hiện nay đang là vấn đề đáng quan tâm của
chính quyền địa phơng và thành phố.
Là một sinh viên kinh tế sau này sẽ làm việc trong lĩnh vực du lịch, vấn
đề bảo tồn phố cổ đã thu hút sự quan tâm của em.
Trong bài viết này em xin phân tích phố cổ ở khía cạnh giá trị văn hoá
của nó đối với việc phát triển du lịch và vấn đề khai thác những giá trị đó vào
các tour du lịch của thủ đô trong hiện tại và tơng lai.
Em xin chân thành cảm ơn Thạc sĩ Ngô Đức Anh đã hớng dẫn và giúp đỡ
em hoàn thành đề án này.
1
I. Phố cổ Hà Nội và nét hấp dẫn của phố cổ đối với du
khách
1. Vài nét về phố cổ Hà Nội:
Hà Nội không chỉ là trung tâm kinh tế, chính trị mà đây còn là trung tâm
văn hoá của nớc Việt Nam. Hà Nội là nơi hội tụ những tài nguyên tự nhiên và
nhân văn phong phú, đa dạng, với một bề dày lịch sử gần 1000 năm đã trở
thành một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn đối với du khách trong và

Gai Cầu Gỗ Hàng Thùng. Hai cạnh dọc là phố Trần Nhật Duật và dãy
phố Hàng Cót Hàng Gà - Hàng Điếu Hàng Da. Còn khu phố cũ gồm
ba khu vực: khu nhợng địa, khu thành cũ và khu nam Hồ Gơm.
Khu nhợng địa hình chữ nhật, hai cạnh dài là đờng Bạch Đằng và phố Lê
Thánh Tông Trần Thánh Tông, hai cạnh ngang là đoạn đầu phố Tràng Tiền
và phố Nguyễn Huy Tự. ở đây gồm những công trinh kiến trúc kiểu chính
thống, mái lợp ngói đá đen, mặt bằng có hành lang chạy bốn xung quanh,
nhà cuốn hình cung.
Khu thành cũ gồm các phố Phan Đình Phùng, Hùng Vơng, Hoàng Diệu,
Điện Biên Phủ, Lê Hồng Phong, Chu Văn An, Trần Phú. Các biệt thự ở đây th-
ờng theo kiến trúc miền Bắc nớc Pháp, mái dốc, các chi tiết trang trí ở cửa sổ,
ở nóc diêm dúa, tỉ mỉ.
Khu nam Hồ Gơm là một hình chữ nhật mà hai cạnh dài là Tràng Thi
Tràng Tiền và Trần Hng Đạo, hai cạnh ngang là Phan Bội Châu và Phan Châu
Trinh. Khu vực này đợc xây dựng đồng thời với khu vực thành cũ song qui
trình, qui hoạch có chậm hơn vì phải giải toả nhiều làng xóm. ở khu vực này
đa số cũng là biệt thự nhng mái không dốc, nhiều cửa theo kiến trúc Nam
Pháp.
Hai khu vực này đã tạo nên một công trình kiến trúc đô thị mang phong
cách á - âu, đợc xây dựng thích nghi với môi trờng truyền thống và thiên
nhiên của Hà Nội mà ngời xa gửi lại cho chúng ta và truyền cho đời sau.
2. Nét hấp dẫn của phố cổ đối với du khách:
Hà Nội 36 phố phờng là một di sản văn hoá của dân tộc. Nó có giá trị
rất lớn trong lĩnh vực kinh doanh du lịch. Các di tích lịch sử văn hoá trong khu
phố cổ đã làm cho sản phẩm du lịch đặc trng 3H của Hà Nội là: Hà Nội lịch
sử (history), Hà Nội anh hùng (heroism), Hà Nội mến khách (hospitality) càng
thêm hấp dẫn.
Điểm thu hút đầu tiên của khu phố này mang đến cho khách du lịch
không chỉ giá trị văn hoá vật thể mà còn có cả giá trị văn hoá phi vật thể bao
gồm trong nó.

Khách du lịch đến khu phố cổ cũng nhận thấy đợc cơ cấu kiến trúc đô thị
Thăng Long xa qua những dãy phố hẹp, chi chít dọc ngang liên kết với nhau theo
kiểu bàn cờ. Chính tỉ lệ không gian kiến trúc phù hợp với tỉ lệ kích thớc đờng
phố, với con ngời và các hoạt động đa dạng của con ngời ở những thời kỳ cha có
phơng tiện cơ giới đã tạo nên sự thu hút và quan tâm của khách du lịch. Họ
không chỉ nhìn ngắm những dấu tích lịch sử mà muốn tìm hiểu sâu về kiến trúc
tổng thể mà cha ông ta đã bố trí không chỉ để sống, sinh hoạt mà còn để phòng
vệ trớc các cuộc chiến tranh. Cơ cấu phố cổ nh mộ bức tờng thành vững chắc bao
bọc, che chở cho phần đô nằm bên trong.
Bên cạnh đó trong khu phố cổ còn rất nhiều công trình đền, chùa, miếu
nằm rải rác trong nhiều đờng phố cổ kính, sang trọng thể hiện một khía cạnh
trong tâm hồn Hà Nội xa luôn tìm cách hoà đồng với một thế giới tâm linh.
Các di tích đình, đền là sản phẩm sáng tạo độc đáo, thiêng liêng của mỗi làng
quê, là sự kết tinh, tồn đọng văn hoá làng xã Việt Nam trong suốt chiều dài
lịch sử dân tộc. Theo thống kê trên phạm vi 100ha của khu phố cổ đã từng có
100 di tích là nơi thờ tự của các phờng cũ, nơi thờ tổ nghề, Thành Hoàng Hà
Nội. Hiện nay chỉ còn lại 54 ngôi đình, 6 chùa, 22 đền, 3 miếu. Trong đó có
một số di tích đợc xếp hạng nh đền Bạch Mã, đình Thanh Hà, chùa Cầu
Đông rất thu hút đợc du khách tới thăm, tìm hiểu những chứng tích đô thị
của một nớc châu á gốc nông nghiệp dẫu đã ra phờng phố nhng vẫn giữ
những tín ngỡng tôn giáo (mà chủ yếu là đạo phật).
Các ngôi chùa, đền ở đây đợc xây dựng theo lối kiến trúc rất đặc trng của
Việt Nam. Các mái đền, chùa đều đợc uốn cong và chạm trổ hình đầu rồng rất cầu
kỳ. Các chi tiết trang trí từ hình dáng bên ngoài nh mái chùa, cổng chùa cho đến
những chi tiết bên trong nh hơng án, cột gỗ đều rất tinh xảo, khéo léo, có giá trị
nghệ thuật cao. Trong chùa còn lu giữ nhiều cổ vật đáng giá:
Chùa Cầu Đông còn lu giữ bốn tấm bia có các niên đại 1624, 1639, 1711,
1816. Đặc biệt là bia 1624 có tên là Đông Môn tự ký do nhà s Nguyễn Văn
Hiệp dựng, kể lại việc chính ông mua thêm đất mở rộng khuôn viên và xây
dựng mở mang chùa. Ngoài ra trong chùa còn có một quả chuông đúc năm

tất cả đều đỏ. Rồi đến phố Hàng Đồng lấp lánh kim vàng chói. Phố Hàng
Thêu và phố Hàng Tranh màu sắc tơi vui rực rỡ. Điều này thoạt nhìn có vẻ vô
lý về phơng diện thơng mại, nhng nó lại là cách tổ chức có lợi cho ngời bán.
Họ có điều kiện tơng trợ giúp đỡ nhau trong việc định giá, giữ giá, vay mợn
hàng, giới thiệu khách hàng cho nhau Đây là một biểu hiện cụ thể của tính
cộng đồng của ngời Việt Nam Buôn có bạn, bán có phờng. Môi trờng sống
này đã đi vào văn hoá và để lại dấu ấn không phai mờ về một khía cạnh đắc
sắc của nền văn hoá nông nghiệp điển hình ở phơng Đông. Ngày nay các sản
phẩm đợc bán ở các phố đã thay đổi phong phú và nhiều loại hơn, không chỉ
đơn thuần là một mặt hàng nh trớc đây. Chính những sản phẩm thủ công
truyền thống đã giúp cho sự phát triển của hệ thống các cửa hàng bán đồ lu
niệm, tạo ra một khu vực shopping lý tởng cho du khách đến thăm và mua đồ
lu niệm.
Phố cổ cần còn có nhiều món ăn truyền thống nh:
7
Chả cá lã vọng là món ăn đặc biệt của phố Chả Cá. Nó ra đời ở cuối thế
kỷ 19, do một gia đình họ Đoàn ở số nhà 14 phố này nghĩ ra cách chế biến.
Món ăn này dần dần đợc ngời Hà Nội a thích, trở nên nổi tiếng đến nỗi tranh
đoạt đợc cả tên gọi cổ truyền của dãy phố.
ở phố Hàng Than thì nỗi tiếng với món bánh cốm đợc chế biến từ nếp
non. Đây nguyên là thứ bánh cới, thay cho cánh thiếp báo hỷ đánh dấu những
ngày vui của các cặp vợ chồng mới.
Ngoài ra phố cổ còn nhiều món ăn đặc trng khác, nó không chỉ thể hiện ở
sự tinh diệu trong nghệ thuật ẩm thực Hà Nội, mà nó còn thể hiện nét văn hoá
ăn uống của chốn kinh kỳ xa. Điều đó không chỉ thúc đẩy động cơ đi du lịch
tìm hiểu nghiên cứu mà nó còn thu hút các đối tợng khác muốn thởng thức h-
ơng vị món ăn xa của ngời Việt Nam.
Phố cổ là nơi buôn bán sầm uất nhất, là nơi qui tụ ngời dân ở khắp miền tổ
quốc nên các lễ hội dân gian trong khu phố cũng rất phong phú. Đó là những nghi
thức, lễ tiết nông nghiệp thờ nớc, thờ lúa cùng các sản phẩm của cây lúa điển hình

nắng, mối mọt đã làm cho các ngôi nhà xuống cấp trầm trọng. Khu vực phố cổ
trở thành nơi ô nhiễm nặng nhất, c dân phải sống trong những căn nhà thiếu
ánh sáng và không khí, tối tăm và ngột ngạt. Ta có thể thấy rõ điều đấy qua
bức tranh về quang cảnh phố Hàng Buồm hiện nay.
Do đòi hỏi của sinh hoạt ngời dân đã phá nhà cũ xây nhà mới. Tuy Đảng
và nhà nớc có chủ trơng và chính sách đúng đắn và quan tâm đến việc bảo tồn
phát huy giá trị di tích lịch sử văn hoá, nhng trong quá trình đô thị hiện
nay, do yếu tố tự phát, tính tổ chức và tính pháp luật trong hoạt động đô thị
yếu nên các ngôi nhà đợc xây dựng không có qui hoạch. Nơi đây đã mọc lên
nhiều nhà 3-4 tầng, cửa sắt khép kín, các mặt tiền ốp đá rửa pha tạp các kiểu
dáng kiến trúc du nhập từ Nhật, Pháp, Mỹ đã phá vỡ cơ cấu kiến trúc cổ của
khu phố.
9
Thực trạng xây dựng ở một góc phố Hàng Ngang hiện nay
Các ngôi đình, chùa tuy không bị phá nhng lại bị các nhà dân xung
quanh lấn chiếm, che khuất. Nh cả hai đầu đao mái đền Bạch Mã đã đợc xếp
hạng cũng phải đâm vào một cửa sổ một quán ăn sát nách nhà.
Có thể nói nếu không qui hoạch thì một khối lợng lớn các di tích lịch sử,
văn hoá trong khu phố cổ sẽ bị chìm lấp, bị xâm phạm nghiêm trọng. Đồng
thời vì những nhu cầu mu sinh của con ngời sẽ có nhiều di tích bị phá vỡ cảnh
quan, thậm chí bị khai thác một cách tuỳ tiện. Điều đáng lo ngại ở đây là quá
trình cao ốc hoá, bê tông hoá vốn đã và sẽ còn lan tràn hầu hết các ngõ
phố trong khu vực 36 phố phờng, đặt Hà Nội trớc nguy cơ mất đi một niềm tự
hào, nghành du lịch mất đi một điểm đến hấp dẫn. Mà Hà Nội vốn hấp dẫn đ-
ợc du khách bởi giá trị lịch sử ngàn năm văn hiến, bởi vì sự khác biệt của khu
phố cổ với các đô thị hiện đại của các quốc gia khác.
b. Công tác qui hoạch, bảo tồn của nhà nớc đối với khu phố cổ và tiến độ
thực hiện của công tác qui hoạch :
Trớc nguy cơ quá trình đô thị hoá đang dần làm vẻ đẹp riêng của phố ph-
ờng xa biến mất, lặn hụp hoà vào chỗ nào cũng nh chỗ nào thì việc quan tâm

+ Gìn giữ đặc trng văn hoá, di sản vật thể và phi vật thể của phố cổ Hà Nội
+ Tiếp tục thực hiện việc tôn tạo phố cổ Hà Nội
+ Thu hút sự tham gia của ngời dân vào việc tôn tạo phố cổ Hà Nội
+ Trao đổi kinh nghiệm bảo tồn di sản ở Việt Nam và các nớc khác
Nhiệm vụ của dự án là:
+ Giữ gìn nghệ truyền thống trong phố cổ, nâng giá trị hiểu biết nghề
truyền thống, duy trì các hoạt động kinh tế của các nghề này
+ Lập kế hoạch bảo tồn và tôn tạo trọng điểm đối với một số ngôi đình
theo bản kiến trúc thực hiện trên 3D.
11
+ Triển khai tôn tạo quy mô rộng các công trình nhằm nâng cao giá trị
khu phố cổ. Việc thực hiện kế hoạch tu tạo sẽ triển khai từ các phố trọng điểm
với một số lợng lớn các công trình.
+ Một số nhiệm vụ khác nhằm đảm bảo đời sống của nhân dân trong khu
phố và kêu gọi sự tham gia của ngời dân vào kế hoạch bảo tồn cả về mặt tài
chính và ý thức.
Dự án này đã thu đợc một số kết quả khả quan nh:
+ Đã hoàn thành việc tu bổ hai ngôi nhà: 38 Hàng Đào và 87 Mã Mây
+ Nâng cấp tuyến phố dọc Hàng Buồm đến chợ Đồng Xuân làm phố đi
bộ phục vụ cho khách tham quan theo đặc thù đờng đi bộ qua phố cổ.
+ Việc tôn tạo đã lựa chọn khu thí điểm là ô phố Hàng Bè Hàng Bạc -
Đinh Liệt Cầu Gỗ đã và đang tiến hành thực hiện.
Ngoài ra còn có một dự án khác về kế hoạch di chuyển dân c trong khu
phố cổ sang Gia Lâm để trả lại sự thông thoáng cho khu phố.
Song song với việc thực hiện dự án, chính quyền nhà nớc cũng đề ra
những biện pháp chế tài chặt chẽ đối với việc xâm hại di tích lịch sử phố cổ.
Nâng cao cơ chế quản lý với vấn đề xây dựng để tránh khu vực 36 phố phờng
rơi vào trờng hợp phần cổ bị lấn át, chèn ép bởi những công trình hiện đại
mới xây dựng trong một tơng quan tỉ lệ không tơng xứng, không gian và công
trình kiến trúc mất hẳn bản sắc truyền thống dân tộc nh đã xảy ra ở các đô thị

với nhng con phố dài hẹp, nhà hình ống đan xen nhau đặc trng cho đời sống
sinh hoạt của nhân dân Thăng Long trớc đây vào các chơng trình du lịch theo
chuyên đề phục vụ cho những du khách có nhu cầu tìm hiểu nghiên cứu sự
phát triển xã hội Việt Nam qua các thời đại.
Rất nhiều các công trình kiến trúc cổ đã đợc tu sửa nh: ngôi nhà 38 Hàng
Đào và 87 Mã Mây, cùng với những di tích đợc xếp hạng nh: đình Đồng Lạc,
đền Bạch Mã, chùa Cầu Đôngđợc đa vào hoạt động đón du khách tới tham
quan.
Bên cạnh đó hệ thống dịch vụ phục vụ cho khách du lịch nh cửa hàng ẩm
thực và các cửa hàng bán đồ lu niệm cũng rất phát triển. Nhất là ở dãy phố
Hàng Bạc là địa điểm nổi tiếng với nhiều cửa hàng ăn, các hiệu càfê phục vụ
cho du khách muốn thởng thức những món ăn truyền thống của Thăng Long
xa, hay th giản thởng thức hơng vị cổ của khu phố. Còn trên dãy phố Hàng
Bông, Hàng Gai lại là địa điểm thuận tiện nhất cho những khách mua hàng có
ít thời gian. Du khách có thể thoải mái lựa chọn những bức tranh sơn mài, đồ
thêu ren, những mảnh vải lụa và những đồ thủ công mỹ nghệ khác với giá cả
từ 1 1000 $.
Những món quà lu niệm nh mũ hoặc áo phông có in sẵn những biểu tợng
du lịch của Việt Nam đợc bán ở Hàng Bông cũng đã thu hút đợc rất nhiều du
khách .
13
Còn ở Hàng Quạt, Hàng Thiếc lại phát triển những cửa hàng lu niệm bán
quần áo truyền thống của ngời Việt Nam đầy màu sắc, trang phục nam giới,
áo the khăn đóng đợc treo trong các cửa hiệu với giá không quá 5 đô la Mỹ.
Là một trong những nơi tập trung nhiều ngành thủ công nhất nên ngoài
việc tận dụng các sản phẩm thủ công để phát triển các cửa hàng bán đồ lu
niệm ngành du lịch Hà Nội còn tổ chức các chuyến tham quan đến tận xởng
nghề giúp cho du khách tận mắt chứng kiến và tìm hiểu những ngành nghề
này. Ví dụ đến ngôi nhà số 5 Hàng Trống, bạn sẽ đợc tìm hiểu về kĩ thuật làm
trống thủ công của những ngời thợ.

quả, cha có nét đặc trng. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền cho ngời dân thấy đ-
ợc giá trị của các di tích lịch sử nơi đây với đời sống của họ cũng nh đối với sự
phát triển của du lịch còn kém.Nhờ đó đã dẫn đến tình trạng ngời dân phá nhà
cũ xây nhà mới một cách vô tổ chức để mở rộng không gian bán hàng phục vụ
khách mà không biết rằng điều thu hút khách du lịch chính là sự hài hoà trong
tổng thể kiến trúc cổ đấy.
3. Đánh giá hiện trạng bảo tồn phố cổ và việc khai thác du lịch trong
các tour du lịch hiện nay và trong tơng lai:
Trong những năm qua, việc bảo vệ và phát huy các di sản văn hoá của
phố cổ đã đợc chính quyền địa phơng quan tâm xúc tiến. Nhiều di tích lịch sử
văn hoá đã và đang đợc tu sửa tôn tạo nh số nhà 38 Hàng Đào, 87 Mã Mây
Cùng nhiều ngành nghề thủ công truyền thống đang đợc phục hồi. Tuy nhiên
trong công tác quản lý còn thiếu sự liên kết phối hợp giữa các ngành với nhau
và giữa nhà nớc với nhân dân. Nhà nớc cha có một cơ chế quản lý hiệu quả
việc bảo tồn và phát triển phố cổ. Các qui định, qui chế về việc bảo vệ và
chống xâm phạm di tích còn yếu, cha chặt chẽ, nên trên thực tế các di tích
đang từng ngày, từng giờ bị phá đi một cách hợp pháp tức là đợc cấp phép
hoặc không đợc cấp phép thì ngời dân vẫn cứ làm mà chẳng thấy nhà quản lý
nói gì. Vì đây là nhà của họ, việc phá hay sửa là quyền của họ. Công tác tu bổ
diễn ra chậm, những nhà cha đợc tu bổ thì lụp xụp, những nhà xây dựng mới
thì không theo quy hoạch dẫn đến tình trạng mất mỹ quan trong khu phố.
Điều này đợc thấy rất rõ ở khu phố Hàng Buồm. Hầu hết ở đây là những ngôi
nhà mới đợc xây dựng lại, các nhà cổ không nhiều.
Việc di chuyển bớt dân c trong khu vực sang Gia Lâm để tạo độ thoáng
cho khu phố gặp rất nhiều khó khăn.Vì theo điều tra 37,6% số hộ muốn giữ
nguyên hiện trạng, không thay đổi gì về nơi ở, 39,2% số hộ muốn giữ nguyên
những cần sửa chữa cải tạo thêm tại chỗ, 8,2% số hộ muốn giữ nguyên và mở
thêm diện tích nơi khác, chỉ có 6,7% số hộ muốn rời khỏi khu vực phố cổ.
Việc nâng cấp hệ thống thoát nớc cha hoàn chỉnh, vấn đề xây dựng nhà
vệ sinh công cộng cho du khách và ngời dân đang là vấn đề gây nhiều tranh

Khi nghiên cứu và tìm hiểu về phố cổ Hà Nội ta thấy giữa nó và phố cổ
Hội An có những nét tơng đồng giống nhau. Tuy nhiên phố cổ Hội An bị lãng
quên trong một thời gian dài, đến khi ngời ta nhận ra giá trị của nó và tiến
hành bảo tồn thì hầu nh nó vẫn còn nguyên vẹn, nên công tác này tiến hành
không mấy khó khăn. Còn với phố cổ Hà Nội lại trải qua nhiều biến cố nh
chiến tranh tàn phá, sự du nhập của văn hoá phơng Tây làm cho biến dạng
không giữ đợc hình dáng ban đầu. Chính vì thế công tác quản lý và qui hoạch
khó khăn và phức tạp hơn nhiều. Các giải pháp quản lý và bảo tồn, tôn tạo di
16
tích lịch sử khu phố cổ Hà Nội phải đợc dựa trên cơ sở đảm bảo các mục tiêu:
giữ gìn và phát huy các giá trị di sản của di tích, giải quyết các vấn đề bức xúc
hiện nay, bảo tồn, tôn tạo khu phố cổ Hà Nội trở thành khu vực di tích đô thị
phát triển bền vững. Muốn vậy chính quyền nhà nớc và uỷ ban bảo tồn di tích
cần phải:
- Tổng kiểm kê các ngôi nhà trong khu phố cổ nhằm xác
định những đặc điểm kiến trúc, xác định niên đại, mức độ bảo tồn và giá trị về
các mặt của chúng. Trên cơ sở đó tiến hành phân loại các ngôi nhà nhằm vạch
ra đợc hớng xử lý về bảo tồn và tôn tạo:
+ Ngôi nhà nào quả thật đã xây từ vài trăm năm hoặc là di tích lịch sử thì
ra lệnh bắt buộc giữ nguyên lại để làm lu niệm của một thời. Tiến hành kiểm
tra trình trạng kỹ thuật của ngôi nhà nh kết cấu chịu lực, bộ mái, tình trạng
cấp thoát nớc, vệ sinh để có kế hoạch bảo tồn hoặc tu bổ hợp lý. Đồng thời
phải có chính sách thoả đáng đối với c dân trong ngôi nhà ấy nh đền bù bằng
tiền, cung cấp một chỗ ở mới cho ngời dân
+ Những ngôi nhà nào xét ra chẳng cổ hoặc cũ gì cho lắm nh các
ngôi nhà đợc xây dựng từ thế kỷ 19 đã qua cũ nát không có kiến trúc đặc trng
hoặc những ngôi nhà cổ đã bị đập phá, sửa sang gần hết làm cho biến dạnh thì
cho phép cải tạo, để c dân đợc sống trong môi trờng vệ sinh hơn, tiện nghi
hơn.
- Mô tả bằng các phơng tiện có thể các ngôi nhà điển hình theo hệ phân

việc miễn giảm thuế doanh nghiệp. Điều này sẽ là yếu tố quan trọng trong
việc tạo ra sự hấp dẫn của khu vực shopping
- Mở rộng vỉa hè, thu hẹp đờng đi giúp tạo không gian công cộng cho
các hoạt động sinh hoạt trong khu phố cổ nh những hàng quà rong, những
quán nớc giúp cho việc khôi phục nét hấp dẫn đặc biệt trong văn hoá của
ngời Hà Nội xa trong các tour du lịch chuyên đề. Nh vậy cần có biện pháp hạn
chế các xe ô tô, xe máy, vào khu phố cổ. Mở rộng các dãy phố đi bộ trong khu
phố cổ để tạo không gian cổ xa
Để có thể thực hiện những kế hoạch bảo tồn trên, ngoài nguồn vốn ngân
sách nhà nớc cần phải thu hút vốn đầu t của nớc ngoài thông qua các dự án
bảo tồn. Tuyên truyền cho ngời dân hiểu những giá trị văn hoá, lịch sử của khu
phố đối với đời sống tinh thần và kinh tế của họ. Từ sự hiểu họ sẽ thấy đợc cái
cần thiết trong việc bảo tồn khu phố từ đó thu hút đợc sự đóng góp, ủng hộ
của các cá nhân, tổ chức trong thành phố nhất là các ngành kinh doanh dựa
trên những giá trị vốn có của phố cổ.
3. Giải pháp khai thác có hiệu quả giá trị văn hoá, kiến trúc phố cổ
trong các tour du lịch.
Nhóm giải pháp về quảng bá hình ảnh:
Trớc hết các công ty du lịch cần xác định đợc hình ảnh đặc trng hấp dẫn
của khu phố cổ. Từ đó sử dụng nó nh một biểu tợng cho việc quảng bá hình
ảnh của phố cổ.
18
- Cùng với tổng cục du lịch, ban chỉ đạo phát triển du lịch Hà Nội, sở
du lịch Hà Nội phải là cơ quan chủ chốt, thực hiện công tác quả bá cho du lịch
Hà Nội nói chung và phố cổ nói riêng, góp phần tạo lập quan hệ, khơi nguồn
khách. Bởi vì hiện nay các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành ở Việt Nam chủ
yếu là những doanh nghiệp nhỏ lẻ không có đủ nguồn lực để đặt các trụ sỏ
thông tin du lịch ở nớc ngoài. Vì vậy cần có sự tham gia của cơ quan nhà nớc.
Trong nớc thì tạo điều kiện mở rộng các quầy cung cấp thông tin du lịch
không chỉ ở sân bay, khu vực quanh Hồ Gơm mà còn cần đặt quầy cung cấp

trờng đại học, các trờng trung cấp du lịch trên địa bàn Hà Nội.
- Tổ chức các trò chơi truyền thống tạo điều kiện cho du khách tham
gia trong các chuyến du lịch lễ hội nh đánh cờ ở phố Mã Mây, cho du khách
tham gia làm các sản phẩm thủ công nh vẽ tranh, làm trống
- Tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch mới, chất lợng cao, độc đáo
tận dụng thuận lợi của phố cổ (là khu vực trung tâm của thành phố Hà Nội, có
các tài nguyên du lịch phong phú không chỉ ở kiến trúc mà còn ở lễ hội, ẩm
thực, văn hoá), nâng cao chất lợng sản phẩm hiện có, tính giá hợp lý để cạnh
tranh với sản phẩm của các khu vực khác và các nớc khác trong khu vực
Nhóm giải pháp khác:
- Phát triển hệ thống dịch vụ vận chuyển du khách (nhấtlà vận chuyển
bằng xích lô) để nâng cao chất lợng phục vụ. Để thực hiện điều này thì nhà n-
ớc trực tiếp đứng ra thành lập doanh nghiệp vận chuyển, hoặc khuyến khích
các cá nhân tổ chức thực hiện thông qua việc đầu t vốn, cho vay vốn. Bên cạnh
việc thành lập các doanh nghiệp này, cần có chính sách liên kết ngành giữa
công ty lữ hành với công ty vận chuyển để tạo ra sự phát triển vững chắc, cung
cấp sản phẩm với chật lợng tốt cho du khách làm tăng doanh thu của cả 2 bên.
- Có biện pháp tích cực để dẹp bỏ nạn ăn xin, móc túi, cớp giật góp
phần giữ vững an ninh trật tự, tạo một môi trờng văn hoá lành mạnh, an toàn
đối với du khách đến thăm. Cơ quan chính quyền thành phố cần thành lập một
đội bảo vệ xử lý các vụ việc này. Đa ra hình thức xử phạt thích đáng từ phạt tài
chính với tội danh nhẹ, đến phát tù với những tội nặng hơn.
- Nâng cao năng lực quản lý của tổng cục du lịch và nhất là sở du lịch
Hà Nội để tạo môi trờng cạnh tranh lành mạnh cho các công ty, đại lý du lịch
nh đa ra các quy định, luật định trong việc thành lập doanh nghiệp, trong việc
cạnh tranh (nh đa ra mức giá trần, giá sàn).
- Tập trung nỗ lực marketting, xây dựng hình ảnh của phố cổ trên cả 3
thị trờng mục tiêu: Thị trờng khách có khả năng thanh toán cao, trung bình và
thấp thông qua các chơng trình du lịch, với những mức giá khác nhau tơng
ứng với dịch vụ bổ sung khác nhau phù hợp với thị trờng khác.

lịch Hà nội từ nay đến năm 2005 trở thành nghành quan trọng trong cơ cấu kinh
tế thủ đô. Và đến năm 2010 trở thành nghành kinh tế mũi nhọn theo tinh thần
nghị quyết đại hội lần IX của Đảng.
Danh mục tài liệu tham khảo
Sách
- Lê Nh Hoa: Quản lý văn hoá đô thị trong điều kiện công nghiệp hoá -
hiện đại hoá đất nớc Viện văn hoá và nhà xuất bản văn hoá thông tin Hà
Nội 2000
21
- TS Lu Minh Trí và ban chỉ đạo quốc gia kỉ niệm 1000 năm Thang
Long Hà Nội: tìm trong di sản văn hoá Việt Nam, Thăng Long Hà Nội
NXB Văn hoá thông tin.
- TS Nguyễn Văn Mạnh: Những cơ hội và biện pháp chủ yếu để phát
triển kinh doanh du lịch lữ hành ở Hà Nội giai đoạn 2001 2010, Đại học
kinh tế quốc dân Hà Nội tháng 10 2000
- Hoàng Đạo Tính: Di sản văn hoá bảo tồn và trùng tu NXB Văn hoá
thông tin Hà Nội 2002
- Nguyễn Vinh Phúc: Hà Nội qua những năm tháng NXB TG Hà
Nội 2000
- TS Đỗ Minh Thúy: Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên
tiến đậm đà bản sắc dân tộc, thành tựu và kinh nghiệm Viên văn hoá và
NXB Văn hoá thông tin Hà Nội 2004
- Giáo s tiến sỹ Trần Văn Bính: Văn hoá Thăng Long Hà Nội hội tụ và
toả sáng , NXB Chính trị quốc gia 2003
- Tô Hoài: Hà Nội và Hà Nội , NXB Hà Nội 1996
Tạp chí báo
- Lê Huy: Đôi điều suy nghĩ về giữ gìn, tôn tạo phố cổ Hà Nội Tạp
chí Thăng Long Hà Nội số 25 năm 2004
- TS Nguyễn Quang Lâm: Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế
mũi nhọn của thủ đô - Du lịch Việt Nam số 2 năm 2005

1. Giải pháp về quản lý nhà nớc 16
2. Nhóm giải pháp về tu tạo và bảo tồn 18
3. Giải pháp khai thác có hiệu quả giá trị văn hoá, kiến trúc phố cổ trong các tour du
lịch 18
Kết luận 21
Danh mục tài liệu tham khảo 21
Sách 21
Tạp chí báo 22
23