KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT Ở ICU
1. Đại cương: Tăng hay giảm đường huyết là vấn đề hay gặp ở bệnh nhân nằm icu,
ở cả bệnh nhân đái tháo đường và không đái tháo đường. Đường huyết bình thường
ở mức 70 - 110mg/dL. 2. Nguyên nhân:
- Tăng đường huyết: Các yếu tố góp phần làm tăng đường huyết ở bệnh nhân nằm
hồi sức cấp cứu bao gồm: sự tăng tiết 1 số hóc môn gây tăng đường huy
ết như
cortisol và glucagon; sự đề kháng insulin do bệnh gan; giảm các hoạt động sinh lý,
hậu quả là giảm đáp ứng của insulin với đường đưa vào; liệu pháp corticoid, một số
dịch truyền có glucose…
- Giảm đường huyết: thường do điều trị và cũng hay gặp ở bệnh nhân suy gan, thận
hay bệnh có lọc máu.
3. Chẩn đoán: Theo những khuyến cáo gần đây của hội đái tháo đường của M
ỹ và
trường đại học nội tiết của Mỹ về việc kiểm soát đường huyết ở icu là giữ đường
huyết càng gần mức 110 mg/dL càng tốt và thường phải nhỏ hơn 180mg/dL. Tuy
nhiên việc kiểm soát đường huyết như vậy là quá nghiêm ngặt, khó khăn trong theo
dõi cũng như nguy cơ cao gây hạ đường huyết. Trên thế giới cũng có nhiều phác đồ
kiểm soát đường huyết ở icu khác nhau, với m
ức đường huyết thay đổi từ 80 -
180mg/dL
Trong điều kiện icu/BVCR tôi đề nghị giữ đường huyết ở mức 90-150 mg/dL là có
thể chấp nhận được.
- Như vậy khi đường huyết > 150 mg/dL thì gọi là tăng đường huyết và cần xử trí.
- Khi đường huyết < 70 mg/dL thì cần xử trí
2. Khi đã ổn định chuyển sang kiểm soát đường huyết mỗi 2 giờ. Nếu tiếp tục ổn
định trong 12 - 24 giờ, có thể thay đổi thời gian theo dõi mỗi 3 - 4 giờ nếu không có
thay đổi trong chế độ dinh dưỡng hoặc tình trạng lâm sàng.
3. Quay lại theo dõi đường huyết mỗi gi
ờ khi đương huyết lớn hơn 70mg/dL và có
bất cứ vấn đề nào sau:
a. Thay đổi tốc độ bơm điện
b. Bắt đầu hoặc chấm dứt sử dụng corticosteroid hoặc vận mạch
c. Thay đổi đáng chú ý trên lâm sàng
d. Có thay đổi trong chế độ dinh dưỡng.
e. Bắt đầu hoặc kết thúc lọc máu
4) Hạ đường huyết (đường huyết nhỏ hơn 70mg/dL)
1. Nếu đường huyết nhỏ
hơn 50mg/dL, ngưng bơm điện và cho 25g Glucose (1/2
chai glucose 20% 250ml truyền tĩnh mạch) kiểm tra lại đường huyết mỗi 10 -15
phút. Khi đường huyết lớn hơn 90mg/dL, tiếp tục kiểm tra đường huyết sau 1h, nếu
sau 1h vẫn còn lớn hơn 90mg/dL thì quay lại bơm điện insulin bằng 1 nửa tốc độ
trước đó.
2. Nếu đường huyết 50 - 69 mg/dL, ngưng bơm điện.
- Nếu có triệu chứng hoặ
c không thể đánh giá, cho 25g glucose tm, thử lại đường
huyết sau 15phút.
- Nếu không có triệu chứng, xem xét cho 12.5g glucose, thử lại đường huyết sau 15
- 30 phút.
- Khi đường huyết lớn hơn 90mg/dL, thử lại sau 1h. Nếu sau 1h vẫn lớn hơn
90mg/dL, quay lại bơm điện insulin với tốc độ bằng 75% tốc độ trước đó.
5. Chuyển từ insulin bơm điện sang tiêm dưới da