10/2/2012
1
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.1.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.1.1.Khái niệm:
- Thị trường mở (Open Market) là một bộ phận của thị trường tiền tệ (Money
Market) là nơi diển ra các hoạt động giao dịch, trao đổi, mua bán ngắn hạn
các giấy tờ có giá giữa NHTW với NHTM, các TCTD, thông qua đó NHTW
tác động đến khối lượng tiền cung ứng để thực hiện mục tiêu của chính sách
tiền tệ trong từng thời kỳ;
- Nghiệp vụ thị trường mở (Open Market Operations) là nghiệp vụ của
NHTW để mua bán ngắn hạn các giấy tờ có giá với các NHTM, TCTD. Như
vậy nghiệp vụ thị trường mở vừa là nghiệp vụ của thị trường vừa là công cụ
của NHTW để thực thi chính sách tiền tệ có giá. Hoạt động không vì mục
đích lợi nhuận mà vì mục tiêu chính sách tiền tệ quốc, vì mục đích chung của
toàn bộ nền kinh tế.
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG

4.1.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.1.2.Hàng hoá của thị trường mở:
- Riêng tại VN, ngoài điều kiện trên, còn phải thoả mãn các điều kiện khách
như:
+ Các loại chứng từ có giá được giao dịch là những chứng từ có giá được
phát hành và thanh toán bằng VND;
+ Phải đăng ký chứng từ có giá giao dịch tại NHNN
+ Giấy tờ có giá mua bán hẳn phải có thời hạn tối đa 90 ngày và phải dài hơn
thời hạn mua bán (đối với mua bán có kỳ hạn)
- Điều kiện cá biệt đối với trái phiếu đầu tư do Quỹ hỗ trợ (nay là NH phát
triển) và trái phiếu chính quyền địa phương do UBND TP.HCM và Tp.Hà
Nội phát hành.
+ Là trái phiếu thuộc quyền sở hữu hợp pháp của các NHTM, TCTD, TCTD
phải chịu trách nhiệm thanh toán trong trường hợp trái phiếu bị rủi ro.

NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ

NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.1.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.1.3./Các chủ thể tham gia thị trường:
-Thứ nhất, Ngân hàng Trung ương (NHTW)
NHTW vừa là người quản lý điều hành vừa là thành viên của thị trường:
tổ chức các hoạt động giao dịch, mua bán chứng từ có giá trên thị trường,
đảm bảo an tồn chính xác, đảm bảo quyền lợi cho thành viên.
+ Với tư cách là thành viên thị trường: NHTW tham gia các hoạt động giao
dịch mua bán với các thành viên còn lại trên thị trường. Tuy nhiên hoạt động
mua bán của NHTW trên thị trường khơng phải vì mục đích lợi nhuận mà vì
các mục tiêu chính sách tiền tệ quốc gia. Vì vậy NHTW hồn tồn chủ động
thực hiện nghiệp vụ giao dịch của mình theo ý đồ của mình.
-Thứ hai, Ngân hàng Thương mại (NHTM)
-NHTM là chủ thể tham gia thường xun và chủ yếu của TTM và là khách
hàng chủ yếu của NHTW trong mua bán chứng từ có giá.
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ


4.1.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.1.3./Các chủ thể tham gia thị trường:
Nhìn chung các đối tượng này phải thoả mãn các điều kiện sau:
+ Có tài khoản tiền gửi tại NHTW (tại sở giao dịch NHTW hoặc chi nhánh)
+ Có đủ phương tiện cần thiết để tham gia nghiệp vụ TTM (máy tính, máy
Fax, điện thoại kết nối Internet)
+ Có đăng ký tham gia nghiệp vụ TTM
4.2.CÁC NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.2.1./giao dịch khơng kỳ hạn (mua hoặc bán đứt)
Nghiệp vụ giao dịch này được sử dụng khi u cầu điều chỉnh và tác động
đến lượng tiền cung ứng là rõ ràng và rứt khốt. Như vậy, giao dịch khơng
hồn lại là việc NHTW mua, bán chứng từ có giá với các đối tác của mình
mà khơng có bất kỳ một cam kết nào về việc bán hoặc mua lại các chứng từ
đó.
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ

CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.2.CÁC NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.2.2./Giao dịch có kỳ hạn (Giao dịch có hàon lại-REPO)
- Giao dịch có kỳ hạn là nghiệp vụ giao dịch mua, bán chứng từ có giá của
NHTW với các đối tác của mình, có kèm theo điều kiện là các bên giao dịch
sẽ bán hoặc mua lại các chứng từ có giá đã mua, bán trong một hợp đồng cụ
thể.
- Như vậy, việc Bán và phải Mua lại cũng như việc Mua và phải Bán lại là
cách mà các đối tác của thị trường ,ở phải tn thủ khi được NHTW thơng
báo , tức là phải giao dịch hai chiều. Bên bán chuyển giao quyền sở hữu
chứng từ có giá cho bên mua và nhận tiền từ bên mua. Sau đó, đến kỳ hạn đã
xác định bên bán mua lại chứng từ có giá đó bằng việc chuyển tiền thanh tốn
để nhận lại các chứng từ có giá đã bán.
- Trong nghiệp vụ giao dịch kỳ hạn, các đối tác vừa đóng vai trò là người
mua, vừa là người bán. Như vậy giao dịch này mang tính chất hốn đổi SWAP
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV


Tiền

Ngân hàng Trung ương
Giao dòch có kỳ hạn
(REPO)
Ngân hàng Thương mại
(các thành viên thò trường)

Tiền

 NHTW mua lại chứng từ có giá

Chứng từ có giá
Sờ đồ giao dịch có kỳ hạn : NHTM bán và mua lại chứng từ có giá
Chứng từ có giá 
NHTM bán chứng từ có giá Tiền

Ngân hàng Trung ương

Giao dòch có kỳ hạn

(REPO)
Ngân hàng Thương mại

Giá cả mua, bán chứng từ có giá được xác định như sau: 100 x 365
(ngày) lại còn lực hiệu hạnThời xsuất Lãi
1
GT
bán)(Giá


B
G 




 GT : Giá trò khi đáo hạn của chứng từ có giá
 GB : Giá bán chứng từ có giá
 GM : Giá mua lại chứng từ có giá
 Lãi suất : Lãi suất thống nhất hoặc lãi suất riêng lẻ (nếu đấu
thầu lãi suất). Nếu đấu thầu khối lượng thì áp dụng lãi suất công bố
của NHTW.
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.3.CÁc PHƯƠNG THỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG
- Tất cả các loại chứng từ có giá được giao dịch trên thị trường mở đều
được mua or bán theo phương thhức đấu thầu (Bid for contract), phương
thức này sẽ loại bỏ hồn tồn các yếu tố chủ quan, một chiều trong giao
dịch tạo sự cơng bằng cho mọi đối tác tham gia thị trường đấu thầu sẽ tạo
điều kiện để thúc đẩy cạnh tranh hợp pháp và lạnh mạnh;
- Phương thức đấu thầu còn đòi hỏi các thành viên tham gia thị trường phải
tính tốn, cân nhắc, phải phân tích, dự báo để đưa ra các quyết định trong
đấu thầu một cách đúng nhất và tốt nhất. Các thành viên sẽ thi thố tài năng

mua, vừa ấn định lãi suất giao dịch;
+ Các thành viên nếu chấp nhận mức lãi suất cố định này thì đăng ký mua,
hoặc bán. Họ chỉ được đấu thầu với khối lượng dự thầu khơng được vuợt
q khối lượng thơng báo
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.3.CÁc PHƯƠNG THỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG
- 4.3.1. Đấu thầu khối lượng (Mass Tender):
Đặc điểm của đấu thầu khối lượng là:
+ Khối lượng trúng thầu của mỗi thành viên dự thầu sẽ được phân bổ theo
02 trường hợp sau:
-Thứ nhất,Nếu tổng khối lượng dự thầu nhỏ hơn hoặc bằng khối lượng
thơng báo, thì khối lượng trúng thầu của mỗi thành viên chính là khối
lượng dự thầu;
-Thứ hai,Nếu tổng khối lượng dự thầu lớn hơn khối lượng thơng báo thì
khối lượng trúng thầu của mỗi thành viên sẽ được phân bổ theo tỷ lệ giữa
khối lượng thơng báo và khối lượng dự thơng:

ứng để đăng ký bán hoặc mua chứng từ có giá theo thông báo của NHTW
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.3.CÁc PHƯƠNG THỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG
- 4.3.2. Đấu thầu Lãi suất (Interrest Rate Tender):
Căn cứ vào đó, sẽ xác định khối lượng trúng thầu với lãi suất với trúng
thầu được chọn sao cho với lãi suất đó sẽ đảm bảo khối lượng giao dịch
mua bán theo yêu cầu của NHTW. Nghĩa là:
+ NHTW bán giấy tờ có giá mà NHTM nào đặt mua chứng từ có giá của
NHTW với giá cao nhất tức là lãi suất đặt thầu thấp nhất thì NHTM đó sẽ
trúng thầu;
+NHTW mua chứng từ có giá mà NHTM nào đặt bán với giá thấp nhất tức
là lãi suất đặt thầu cao nhất thì NHTM đó sẽ trúng thầu.
=> Đó là nguyên tắc chung của đấu thầu lãi suất, tuy nhiên các NHTM
không thể cứ mua với giá cao hay bán với giá thấp bao nhiêu cũng được
mà phải cân nhắc, tính toán sao cho có lợi nhất.
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG

4.3.CÁc PHƯƠNG THỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG
- 4.3.2. Đấu thầu Lãi suất (Interrest Rate Tender):
+ Trường hợp 1: Đấu thầu lãi suất khi NHTW bán chứng từ có giá
-Trong trường hợp này lãi suất trúng thầu là lãi suất cao nhất mà với mức
lãi suất đó sẽ đạt được khối lượng chứng từ có giá NHTW cần bán. Các
mức lãi suất đặt thầu nhỏ hơn hoặc bằng lãi suất trúng thầu đều được đáp
ứng
-Như vậy, khối lượng trúng thầu của các đối tác là khối lượng của các mức
dự thầu có lãi suất bằng hoặc nhỏ lãi suất trúng thầu.
Lãi suất trúng thầu riêng rẻ ≤ Lãi suất trúng thầu
Ví dụ: Giáo trình
10/2/2012
6
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ

4.4./PHƯƠNG THỨC XÉT THẦU:
4.4.1/Nếu đấu thầu khối lượng:
-Trường hợp 1: Tổng lượng đặt thầu ≤ Tổng khối lượng thơng báo thì tất
cả các khối lượng đặt thầu đều được đáp ứng;
-Trường hợp 2: Tổng khối lượng đặt thầu > tổng khối lượng thơng báo thì
khối lượng trúng thầu của mỗi thành viên được xét theo tỷ lệ sau
Khối lượng trúng thầu = Khối lượng đặt thầu * tỷ lệ phân bổ
Tổng khối lượng thông báo
Trong đó: Tỷ lệ phân bổ =
Tổng khối lượng đặt thầu
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ 4.4./PHƯƠNG THỨC XÉT THẦU:
4.4.2/Nếu đấu thầu lãi suất: thì áp dụng 1 trong 2 phương thứ
-Thứ hai, xét thầu theo mức lãi suất riêng lẻ (phương thức nhiều
giá=kiểu Mỹ).
- Theo phương thức này, tất cả lãi suất đặt thầu ≤ lãi suất trúng thầu
(NHTW bán) đều là lãi suất trúng thầu (riêng lẻ) và đều được sử dụng để
xác định giá bán chứng từ có giá theo từng khối lượng ứng với lãi suất
trúng thầu riêng lẻ. Tức là có nhiều giá bán khác nhau cho một loại chứng
từ có giá.
- Trường hợp NHTW mua chứng từ có giá thì tất cả lãi suất đặt thầu ≥ lãi
suất trúng thầu được coi là lãi suất trúng thầu riêng lẻ, và đều được sử
dụng để xác định giá mua chứng từ có giá theo từng khối lượng trúng thầu
riêng lẻ. Nghĩa là có nhiều giá mua khác nhau cho một loại chứng từ có giá
NHTW mua.
10/2/2012
7
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ

4.5./QUY TRÌNH TỔ CHỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG MỞ
-Bước 1: Xác định mục tiêu và loại hình giao dịch:
Ban điều hành nghiệp vụ thị trường mở thông báo cho sở giao dịch NHTW
các nội dung liên quan đến đấu thầu:
+ Khối lượng CTCG cần bán, cần mua (loại chứng từ, khối lượng)
+ Phương thức đấu thầu: khối lượng or lãi suất
+ Phương thức xét thầu: lãi suất thống nhất or riêng lẻ (nếu đấu thầu khối
lượng thì không có thông báo này)
+ Thời hạn của các giao dịch kỳ hạn: nếu áp dụng phương thức mua bán có
kỳ hạn thì ghi thời hạn mua bán;
+ lãi suất bán or lãi suất mua: nếu đấu thầu khối lượng phải thống báo lãi suất
cụ thể.
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ
4.5./QUY TRÌNH TỔ CHỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG MỞ
-Bước 2: Thông báo đấu thầu:

+ Phương thức đấu thầu (khối lượng or lãi suất)
+ Phương thức xét thầu (nếu đấu thầu lãi suất)
+ Phương pháp mua bán (mua bán hẳn, mua bán có kỳ hạn)
+ Lãi suất áp dụng
Bước 3: nộp đơn dự thầu:
Vào ngày đấu thầu, các NHTM. TCTD căn cứ vào thông báo mua, bán chứng
từ có giá của NHTW để nộp đơn dự thầu đăng ký mua, bán với SGD NHTW
qua mạng máy tính với các nội dung sau:
+ Các loại giấy tờ có giá cần mua hoặc cần bán
+ Kỳ hạn của giấy tờ có giá;
10/2/2012
8
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG Mở 4.5./QUY TRÌNH TỔ CHỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG MỞ
Bước 3: nộp đơn dự thầu:
+ Khối lượng cần mua hoặc cần bán tính theo giá đáo hạn (giá thanh toán)
+ Các mức lãi suất dự thầu tương ứng với khối lượng mua bán (trường hợp

hiệu lực sau khi đơn dự thầu cũ bị huỷ bỏ;
- Tổng khối lượng giấy tờ có giá đăng ký mua hoặc bán của một TCTD
trong một đơn dự thầu tối thiểu là 100 trđ.
- Đơn dự thầu không hợp lệ: Điều 16 quy chế thị trường mở ban hành kèm
theo quyết số 01/2007/QĐ-NHNN ngày 05/01/2007 của Thống đốc
NHTW VN
Bước 4: Tổ chức xét thầu (10h-11h30 ngày đấu thầu)

NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG Mở 4.5./QUY TRÌNH TỔ CHỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG MỞ
Bước 4: Tổ chức xét thầu (10h-11h30 ngày đấu thầu)
Trong bước này Thống đốc giao cho Giám đốc SGD NHTW tổ chức thực
hiện xét thầu với sự chứng kiến của các thành viên trong ban điều hành thị
trường mở. Việc xét thầu được thực hiện theo nội dung thông báo của ban
điều hành nghiệp vụ thị trường mở.
-Thứ nhất, nếu việc mua bán thực hiện theo phương thức đấu thầu
khối lượng thì xem xét như sau:

và lãi suất trúng thầu cho mỗi đơn vị dự thầu
. Nếu xét thầu theo lãi suất thống nhất thì các đơn dự thầu có lãi suất ≤ lãi
suất trúng thầu đều được chấp nhận, họ được mua GTCG của NHTW theo
một giá (Lãi suất trúng thầu thống nhất)
10/2/2012
9
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG Mở 4.5./QUY TRÌNH TỔ CHỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG MỞ
Bước 4: Tổ chức xét thầu (10h-11h30 ngày đấu thầu)
-Thứ hai, nếu việc mua bán thực hiện theo phương thức đấu thầu lãi
suất, trước hết phải xác định lãi suất trúng thầu.
+ Nếu xét thầu theo lãi suất riêng lẻ (nhiều giá) thì các đơn dự thầu có lãi
suất ≤ lãi suất trúng thầu đều được chấp nhận (Lãi suất riêng lẻ) và họ
được mua theo khối lượng đăng ký với mức lãi suất riêng lẻ.
 Nếu trường hợp NHTW mua chứng từ có giá: thì các đơn dự thầu
được sếp theo thứ tự lãi suất dự thầu giảm dần, rồi xác định lãi suất trúng
thầu tương tự. Lãi suất trúng thầu trong trường hợp NHTW mua là mức lãi

mạng máy tính chậm nhất vào 14h ngày đấu thầu, thông báo bao gồm các
nội dung sau:
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG Mở 4.5./QUY TRÌNH TỔ CHỨC ĐẤU THẦU TRÊN THỊ TRƯỜNG MỞ
Bước 5: Thông báo kết quả đấu thầu:
+ Ngày đấu thầu;
+ Khối luợng trúng thầu
+ Khối lượng không trúng thầu
+ Lãi suất trúng thầu
+ Số tiền thanh toán
Thông báo kết quả đấu thầu là căn cứ để thực hiện việc thanh toán và giao
nhận giấy tờ có giá trong trường hợp mua hẳn hoặc bán hẳn GTCG, đồng
thời là căn cứ để lập hợp đồng mua lại trong trường hợp mua hoặc bán có
kỳ hạn.
Bước 6: Lập và giao, nhận hợp đồng mua bán lại:
Ngay sau khi nhận được kết quả đấu thầu:
+ Nếu là giao dịch mua bán hẳn TCTD chuẩn bị tiền (mua), chứng từ (bán)

CHƯƠNG IV
NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG Mở ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ CỦA THỊ TRƯỜNG MỞ.
-Ưu điểm:
So với các công cụ khác của chính sách tiền tệ, nghiệp vụ thị trường mở có
những ưu điểm sau:
+ Một là, nghiệp vụ thị trường mở có tác động nhanh, chính sách và có thể
được sử dụng ở bất kỳ mức độ nào:
Nghiệp vụ thị trường mở có thể được hoàn thành nhanh chóng, ít bị ảnh
hưởng bởi các thủ tục hành chính. Mặt khác việc thay đổi mức dự trữ hoặc
cơ số tiền tệ ở mức nhỏ, thì nghiệp vụ thị trường mở cũng đáp ứng được
thông qua việc mua hoặc bán ít chứng từ có giá. Ngược lại muốn thay đổi
về dự trữ hoặc cơ số tiền lớn thì nghiệp vụ trường mở đủ sức thực hiện
điều đó thông qua việc mua hoặc bán khối lượng lớn chứng từ có giá lớn.
+ Hai là, Nghiệp vụ thị trường mở rất linh hoạt. Khi có một sai lầm xảy ra
trong lúc tiến hành nghiệp vụ thị trường mở, NHTW có thể lập tức đo
ngược lại việc sử dụng công cụ đó.
NGHIỆP VỤ NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
CHƯƠNG IV
ƯU ĐIỂM VÀ HẠN CHẾ CỦA THỊ TRƯỜNG MỞ.
-Hạn chế:
Sự can thiệp của NHTW có thể trở nên vô hiệu khi có tác động ngược
chiều, chẳng hạn do mất cân đối trong cán cân thanh toán hoặc số dư tiền
gửi ngân sách ở NHTW tăng lên.Khi đó, các hoạt động của thị trường mở
của NHTW nhằm tăng lượng tiền cung ứng sẽ bị triệt tiêu một phần hay
toàn bộ
Khả năng phát huy hiệu quả tối đa của nghiệp vụ thị trường mở nhiều khi
không phụ thuộc vào ngân hàng mà nó còn bị chi phối bởi môi trường kinh
tế vĩ mô, hành vi của công chúng và các quyết định của NHTM.