Phân tích Sang thu Hữu Thỉnh

Thu - luôn là bến đợi bến chờ của những người thi sĩ, là bến đợi,phút ngỡ
ngàng của họ trước một cuộc sống ko còn cái mơn mởn,nõn nà của mùa xuân, không
còn cái nắng của mùa hạ,ko còn tiếng ve kêu râm ran rợp bóng sân trường….Thu nhẹ
nhàng, tinh tế chạm nhẹ đến tâm hồn người nghệ sĩ lúc nào không hay.Để chợt tỉnh,ta
lại lưu luyến… Mỗi nhà thơ là một nét riêng,một thế giới riêng.Hữu Thỉnh cũng
vậy.Thơ thu của ông là những điều giản dị,bình dị nhất và suy ngẫm về cuộc đời.
Với Tố Hữu:
“Đây mùa thu tới mùa thu tới
Với áo mơ phai dệt lá vàng”
(Đây mùa thu tới)
Đó là cái sắc vàng bao phủ,thêu dệt nhẹ nhàng mà mấy ai có thể quên,hờ
hững,là một nét riêng của mùa thu.Hay với Nguyễn Du đó lại là:
“sen tàn cúc lại nở hoa”
Là cái sắc vàng sặc sỡ của mùa thu hoa cúc.Nhưng với Hữu Thỉnh,đó lại là một
nét riêng,rất riêng,chấm phá đặc biệt:
“bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã vê”
Thu kia đến từ bao giờ mà HT không hề hay biết.Nó đến từ đâu?Tác giả chỉ
chợt giật mình khi nhận ra cái dấu hiệu nhẹ nhàng của thu.Hương ổi.Tại sao tác giả
không mường tượng đến thu bằng cái nắng,bằng lá vàng hay thơm hoa cúc mà lại
bằng hương ổi?Không,với Hữu Thỉnh thế chưa đủ,cái thu trong tâm hồn ông cõ lẽ còn
bao hàm cả một điều còn to lớn hơn,tình yêu quê hương,đất nước.Là nốt trầm trong
lòng những người con xa quê.Đó là cái hương ổi “phả” vào gió se.Tất cả như quện
lại,sánh lại trong dòng hồi tưởng của ông với khu vườn với biết bao kỉ niệm tuổi

lên thân hình mảnh mai của cô thiếu nữ,là sợi dây kết nối giữa hai mùa,là cái gắn bó
tưởng như vô hình mà hữu hình giao thoa,kết nối.Chậm thôi nhưng để lại ấn tượng sâu
đậm trong lòng người đọc.Đó là hình ảnh của một người con gái cũng biết làm
duyên,làm dáng….rồi từ hồi tưởng tác giả chợt suy ngẫm cho con người và cho chính
mình”
“vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi”
Ánh nắng chan hòa trên bầu trời giao thoa giữa hạ và thu,không hề thay
đổi.Nhưng những đám mưa rào đâu đó chợt đến chợt đi lại dường như tan biến dần
dần để thế chỗ cho một cái gì đó,to hơn,lớn hơn,nhưng nhẹ nhàng,sâu lắng.Tác giả sử
dụng nghệ thuật đối rất chỉn,từ ngữ chọn lọc.Vẫn còn>< đã vơi,nắng><mưa.Những
hiện tương thiên nhiên đó tưởng chừng như bình thường với bao chúng ta nhưng
chính là suy ngẫm của thế hệ đi trước,nỗi lo của tác giả:
“sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi”
Hai câu thơ.hai tầng nghĩa.Đó phải chăng chính là hiện tượng tự nhiên(sấm)
trút xuống những hàng cây lớn mùa thu đã không còn bất ngờ,đột ngột nữa mà đã đi
vào quỹ đạo của nó,chuyện động chậm nhẹ dần.Hay đó là khi tác giả nhân hóa,ẩn
dụ.Những biến cố của cuộc đời cũng vơi dần khi con người bước vào tuổi sang thu.Họ
có kinh nghiệm sống,bình tính,quyết đoán,có khả năng đối diện với những điều tưởng
chừng không giait quyết được trong cuộc sống.Nó khác hẳn với thơ Nguyễn Khuyến:
“lưng giậu phất phơ màu khói nhạt
Làn ao lóng lánh bóng trăng loe”
Trên rặng tường rào có một lớp khói màu nhạt.Trên đó là hình ảnh trăng
to,tròn,sáng(minh nguyệt) in xuống “làn ao”.Đó không chỉ là cảnh mà còn có cả
tình,chứa chan đầy suy ngẫm.Một không gian phong thủy hữu tình.Xứng với lời nhận
xét: “thơ khởi phát từ lòng người ta”.Có tình cảm,có cảm xúc mới viết được một bài
văn hay,một bài thơ làm rung động lòng người,khiến con người phải suy nghĩ.