SIÊU ÂM THAI QUÝ I
BS. NGUYỄN QUANG TRỌNG
(Last update 05/10/2011)
KHOA CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH
BỆNH VIỆN FV - TP.HCM
"People only see what they are prepared to see."
Ralph Waldo Emerson
NỘI DUNG
• Đạicương.
• Mụctiêukhảo sát trong quý I.
• Thai hư sớm.
• Kếtluận.




ĐẠI CƯƠNG
• Ian Donald và cộng sự đã đưa siêu âm vào sảnkhoa
từ năm 1958.
•Từ đó đến nay, không có bấtcứ bằng chứng khoa
học nào chứng tỏ siêu âm ảnh hưởng đếnsự phát
triểncủa thai nhi.
•Trên50 triệusảnphụ đã đượcsiêuâmvànhiều
nghiên cứudịch tễ đã được báo cáo cho thấy không
tăng tầnsuấtthaichết, thai dị dạng, thai chậmphát
triển trong tử cung, u ác tính ở trẻ em.
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rdEdition. 2005. p1039-1055
•Cũng không có bằng chứng cho thấytrẻ sinh ra bị
rốiloạnhànhvi, cũng như không ảnh hưởng đến
khả năng đọc, viết, toán học…củatrẻ.
•Chođếnnay, ngườitachorằng sảnphụ cần được

Edition. 2006
SA qua ngã bụng cho thấytử
cung gậpsau.
SA qua ngã âm đạo ngay sau đó cho thấytúithai
với yolk sac trong tử cung.
Siêu âm qua ngã âm đạo là chọnlựakhikhảo sát thai quý I.
• Lúc thai khoảng 5 tuầntuổi, túi thai nằm trong tử cung có
đường kính
khoảng 2mm, màng đệm đượcthấynhư một
vòng hồiâmở trong màng rụng (decidua) dày (dấuhiệu
trong màng rụng - intradecidual sign
).
Bình thường ßHCG trong máu của thai phụ lên đến 1000 mIU/ml
ta phảithấy được túi thai trong tử cung.
•Trước6 tuầntuổi, túi thai có đường kính trung bình là 10mm. Yolk sac là
cấutrúcđầu tiên trong túi thai mà ta thấy đượctrênsiêuâm, nó là mộtcấu
trúc tròn, đường kính từ 3-6 mm.
•Trênthựctế, phôi thai (embryo) và khoang ối (amniotic cavity) hình thành
trước yolk sac nhưng vì phôi thai rất nhỏ (< 1mm) còn khoang ối có thành
quá mỏng và nhỏ nên ta chưathấy được.
5.5 tuần, xuấthiện yolk sac, chưathấy phôi thai
• Luôn luôn phảithấy được yolk sac khi túi thai đạtkíchthước 10mm.
• Yolk sac nằm trong khoang giữamàngốivà màng đệm.
• Yolk sac nốivớiruột thai nhi bởi1 cuống gọi là cuống noãn hoàn
(yolk stalk, Vitelline duct).
• Yolk sac sẽ thoái triểnvà mất đivàocuốiquý I củathaikỳ.
•Nếucuống yolk sac vẫntồntạithì nó trở thành túi thừa ở hồitràng
mà ta thường gọi là túi thừa Meckel (Meckel’s diverticulum).
•Chứcnăng của yolk sac là vậnchuyểnchấtdinhdưỡng cho
phôi thai 3-4 tuầntuổi.

thướclớnhơnhẳn trong khi yolk sac vẫngiữ nguyên kích thước.
class="bi x2c y6d wc h20"
Lưu ý rằng màng ối có bề dày mỏng hơn yolk sac, thường không cùng kích thước
với yolk sac. Hình bên trái là double bleb sign với khoang ối ở phía trên (mũitên).
Hình bên phải có 2 cấutrúctrònbằng nhau về kích thướcvà độ dày: đây là một
trường hợpthaiđôi (monozygotic twins) với 2 yolk sac nằmcạnh nhau.
Langman’s Medical Embryology. 9
th
Edition. 2003
•Sau6 tuần, màng đệm dày lên, nằmlệch tâm bên trong màng
rụng, tạo thành dấuhiệumàngrụng đôi (double decidual
sign: bao gồm decidua parietalis và decidua capsularis).
Double decidual sign: gestational sac
Lưuý: đừng lầmdịch trong khoang nộimạctử cung vớixuấthuyết
dưới bánh nhau!
•Khoảng 6.5 tuần, phôi thai dài khoảng 5mm, lúc này bắtbuộc
phảithấy được tim thai.
Thấy đượchoạt động tim thai
•Từ 6 tuần đến 10 tuầntuổi, phôi thai phát triểnrất nhanh,
chiềudàitừ 2mm lúc 6 tuầntuổilênđến 30mm (gấp 15 lần)
lúc 10 tuầntuổi.
Trong khoảng thờigiannày, màngối (amnion) chưavươntớimàngđệm (chorion).
Màng ối là mộtmàngrấtmỏng (0.2 – 0.5mm) chỉ thấy khi vuông góc vớichùmtia
siêu âm, thấy được ở khoảng 80% trường hợp siêu âm qua ngã âm đạo, thường
không thấy được khi siêu âm qua ngã bụng.
• Đến 10 tuầntuổi, các cấutrúccủa thai nhi gầnnhư hình thành
đầy đủ. Ta có thấyrõ các mầm chi của thai nhi.
Thumb rule (Benson and Doubilet):
-Nếuthấy túi thai mà chưathấy yolk sac và phôi thai: # 5Ws.
-Nếuthấy túi thai và yolk sac, chưathấy phôi thai: # 5.5Ws.