v1.0011107222
1
BÀI 5
CÁC KỸ THUẬT THIẾT KẾ CƠ BẢN
Giảng viên: ThS. Thạc Bình Cường
v1.0011107222
2
TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP
Các yêu cầu
thông tin
Xác định
dữ liệu
cần thiết
Tham khảo
dữ liệu
Dữ liệu
Thu thập,
điều chỉnh
dữ liệu
Nguồn thông tin dữ
liệu bên ngoài
Tổ chức,
xử lý
dữ liệu
Chuyển
thông tin
Thông tin
Truyền đạt
thông tin
Đối tượng
truy cập thông tin

tự động như thế nào;
Các mô hình giai đoạn phân tích được chuyển đổi sang các mô hình thiết kế
bằng cách sử dụng các biểu đồ luồng thông tin hệ thống, biểu đồ cấu trúc
và các giải mã module như thế nào;
Tích hợp vào các thao tác thiết kế khác;
Ứng dụng phương thức vào kiến trúc 3 tầng.
2
1
4
3
5
v1.0011107222
66
1. TỪ PHƯƠNG THỨC CẤU TRÚC SANG THIẾT KẾ KIẾN TRÚC
ỨNG DỤNG
• Các chương trình phần mềm ứng dụng:
 Được thiết kế trong mối kết hợp với cơ sở dữ liệu và giao diện sử dụng;
 Hệ thống cấp bậc của các modules.
• Logic thiết kế bên trong của các module riêng lẻ;
• Phương thức trên -dưới (Top-down ):
 DFDs với các đường bao tự động;
 Lưu đồ hệ thống, biểu đồ cấu trúc, giải mã.
v1.0011107222
7
CÁC MÔ HÌNH THIẾT KẾ CẤU TRÚC
v1.0011107222
8
2. ĐƯỜNG BAO HỆ THỐNG TỰ ĐỘNG
• Phân chia các quy trình sơ đồ công nghệ thành các qui trình thủ công và các hệ thống
tự động;

v1.0011107222
11
3.1. CÁC KÍ HIỆU LƯU ĐỒ HỆ THỐNG PHỔ BIẾN
Quy trình hoặc
chương trình
Files hoặc
cơ sở dữ liệu
Tài liệu
hoặc báo cáo
File ở băng từ
Trình diễn dữ liệu
đầu ra hay đầu vào
trên màn hình
Files hoặc
cơ sở dữ liệu
Thực hiện
thủ công
Kết nối giữa các thành tố.
Mũi tên để chỉ luồng dữ liệu
từ thành tố này sang thành tố khác.
Đường Link truyền thông
v1.0011107222
12
3.2. VÍ DỤ 1 MẪU LƯU ĐỒ HỆ THỐNG CHO HỆ THỐNG TIỀN LƯƠNG
v1.0011107222
13
3.3. VÍ DỤ 2 LƯU ĐỒ HỆ THỐNG CHO RMO
v1.0011107222
14
4. BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC

(b)(a)
(d)(c)
(f)(e)
v1.0011107222
17
VÍ DỤ BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC CHO TOÀN BỘ CHƯƠNG TRÌNH TRẢ LƯƠNG
v1.0011107222
18
4.3. PHÁT TRIỂN BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC
• Phân tích giao dịch:
 Sử dụng biểu đồ dòng hệ thống và dữ liệu đầu vào của bảng sự kiện;
 Các module mức cao (Upper-level) được phát triển đầu tiên;
 Nhận dạng mỗi giao dịch do chương trình hỗ trợ.
• Phân tích biến đổi:
 Dùng các phân đoạn DFD cho dữ liệu đầu ra;
 Chương trình máy tính “ biến đổi” các dữ liệu đầu vào thành các dữ liệu
đầu ra;
 Các biểu đồ có các cây con hiển thị dữ liệu đầu vào, đầu ra và tính toán.
v1.0011107222
19
VÍ DỤ DFD PHẦN – SỰ KIỆN CHO HỆ THỐNG CON NHẬN ĐƠN
ĐẶT HÀNG
v1.0011107222
20
VÍ DỤ DFD PHẦN – SỰ KIỆN CHO HỆ THỐNG CON NHẬN ĐƠN ĐẶT
HÀNG (tiếp theo)
v1.0011107222
21
4.4. CÁC BƯỚC ĐỂ TẠO LẬP MỘT BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC TỪ
MỘT PHÂN ĐOẠN DFD

 Đọc từ kho dữ liệu và viết tới kho dữ liệu;
 Viết các dữ liệu hoặc báo cáo đầu ra.
• Bổ sung logic từ các bảng quyết định hoặc các bảng đã được xây dựng.
• Tạo xác lập cuối cùng cho biểu đồ kết cấu dựa trên các định nghĩa kiểm soát
chất lượng.
v1.0011107222
27
4.6. BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC CHO CHƯƠNG TRÌNH CREATE NEW ORDER
v1.0011107222
28
4.7. KẾT HỢP CÁC BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC
v1.0011107222
29
5. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CỦA BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC
• Kết hợp module:
 Đo lường mức độ kết nối của các module trong chương trình;
 Mục đích là kết nối lỏng.
• Cố kết module:
 Đo lường cường độ bên trong của module;
 Module thực hiện một nhiệm vụ đã được xác định;
 Mục tiêu là cố kết mức độ cao.
v1.0011107222
30
5. ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CỦA BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC (tiếp theo)
v1.0011107222
31
6. THIẾT KẾ BÁN MODULE: GIẢI MÃ
• Mô tả các logic bên trong của các module phần mềm;
• Sự đa dạng được tạo sẵn gần với mã lập trình;
• Cú pháp nên dễ hiểu (ngôn ngữ phát triển);

(Trạm làm việc
khách hàng
chạy Windows XP và
Internet Explorer)
Trình diễn vật lý
(1024 x 768,
24-bit color)
HTTPS/HTML
Cơ sở
dữ liệu
đặt hàng
Cơ sở
dữ liệu
kiểm kê
Tầng logic
kinh doanh
(Các thành phần
cạnh máy chủ Java)
Tầng dữ liệu
JDBC/SQL
Dịch vụ chấp nhận
tín dụng online
HTTPS/XML
Cơ sở
dữ liệu
khách hàng
v1.0011107222
35
8.2. BIỂU ĐỒ CẤU TRÚC THỂ HIỆN KIẾN TRÚC BA TẦNG
CHO CREATE NEW ORDER

Cơ sở dữ liệu
Nguyên lý truy nhập và điều khiển CSDL
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu
v1.0011107222
38
9.2. CHỨC NĂNG QUAN TRỌNG DBMS
• Nhiều người sử dụng truy nhập đồng thời và các trình ứng dụng;
• Truy nhập dữ liệu không cần các trình ứng dụng;
• Quản lý dữ liệu tổ chức với các điều khiển nội dung và truy nhập thống nhất.
v1.0011107222
39
9.3. CÁC KIỂU CƠ SỞ DỮ LIỆU
• Bị tác động bởi sự thay đổi về công nghệ từ những năm 60;
• Kiểu:
 Phân cấp;
 Mạng lưới;
 Quan hệ;
 Hướng đối tượng.
• Tất cả các hệ thống hiện nay đều sử dụng kiểu dữ liệu quan hệ và kiểu dữ liệu
hướng đối tượng.
v1.0011107222
40
9.4. CƠ SỞ DỮ LIỆU QUAN HỆ
• Hệ Quản trị Cơ sở dữ liệu Quan hệ (RDBMS) tổ chức dữ liệu thành các bảng hay còn
gọi là các quan hệ;
• Bảng là một cấu trúc dữ liệu hai chiều:
 Hàng: Hàng hoặc bản ghi;
 Trường: Cột hoặc thuộc tính.
• Bảng có (các) trường khoá chính được sử dụng để xác định các bản ghi duy nhất;
• Các khoá liên kết các bảng với nhau.

VÍ DỤ 2 SƠ ĐỒ THỰC THỂ LIÊN KẾT RMO
Sơ đồ thực thể liên kết RMO
v1.0011107222
45
11. THỰC THỂ QUAN HỆ
• Cơ sở dữ liệu quan hệ sử dụng các khoá ngoại để thể hiện quan hệ;
• Quan hệ một-nhiều: Lấy trường khoá chính của bảng thể hiện một kiểu thực thể
để bổ sung thành khoá ngoại của bảng thể hiện nhiều kiểu thực thể.
• Quan hệ nhiều-nhiều:
 Sử dụng (các) trường khoá chính của các bảng thể hiện nhiều kiểu thực thể;
 Sử dụng hoặc tạo một bảng thực thể kết hợp để thể hiện quan hệ.
v1.0011107222
46
11.1. BẢNG THỰC THỂ VỚI CÁC KHÓA CHÍNH
Bảng thực thể với các khóa chính được in đậm
v1.0011107222
47
11.2. BIỂU DIỄN QUAN HỆ MỘT CHIỀU
Thể hiện quan hệ một – với – nhiều cách bổ sung các thuộc tính khóa ngoài (in nghiêng)
v1.0011107222
48
12. ĐẢM BẢO TOÀN VẸN THAM CHIẾU
• Trạng thái cơ sở dữ liệu quan hệ thống nhất;
• Mỗi khoá ngoại là một giá trị khoá chính;
• DBMS đảm bảo toàn vẹn tham chiếu tự động khi trình thiết kế sơ đồ xác định
các khoá chính và khoá ngoại.
• Khi các hàng chứa các khoá ngoại được khởi tạo: DBMS đảm bảo một khoá
ngoại cũng tồn tại với tư cách là một khoá chính trong một bảng liên kết;
• Khi các hàng bị xoá: DBMS đảm bảo không một khoá ngoại nào trong các
bảng liên kết có cùng giá trị với khoá chính của dòng bị xoá;