Tổng quan về hệ điều
hành Linux
Tổng quan về hệ điều hành linux
Ubuntu (phát âm IPA /ùbúntú/) là một bản phân phối Linux chủ yếu dành
cho máy tính để bàn dựa trên Debian GNU/Linux. Nó được tài trợ bởi
Canonical Ltd (chủ sở hữu là Mark Shuttleworth); tên của bản phân phối đại
thể bắt nguồn từ quan niệm “ubuntu” của Nam Phi, “con người hướng đến
con người”.
Ubuntu phiên bản 6.06 LTS, tên mã là “Dapper Drake”, được phát hành vào
ngày 1 tháng 6 năm 2006, và sẽ được hỗ trợ trong 3 năm cho máy tính để
bàn và 5 năm cho máy chủ, thay vì chỉ 18 tháng như thường lệ. Ubuntu
hướng đến việc chỉ dùng phần mềm miễn phí để cung cấp một hệ điều hành
ổn định được cập nhật cho người dùng trung bình. Ubuntu có một cộng đồng
người dùng và hỗ trợ năng động.
Kubuntu và Xubuntu là các dự án con của dự án Ubuntu, hướng tới việc kết
hợp giao diện KDE và Xfce với phần lõi của Ubuntu. Edubuntu là một dự án
con chính thức “được thiết kế cho môi trường trường học, và có thể hoàn
toàn phù hợp cho trẻ em dùng trong gia đình.”
Lược sử và Quá trình phát triển
Bản phát hành đầu tiên của Ubuntu là vào 20 tháng 10 năm 2004, bắt đầu
bằng việc tạo ra một nhánh tạm thời của dự án Debian Linux. Việc này đã
được thực hiện để một phiên bản mới cuả Ubuntu có thể được phát hành mỗi
6 tháng, tạo ra một hệ điều hành được cập nhật thường xuyên hơn.
Mục đích của tổ chức là bảo đảm cho việc hỗ trợ và phát triển của tất cả
phiên bản Ubuntu trong tương lai, nhưng đến năm 2006, tổ chức vẫn không
hoạt động. Mark Shuttleworth mô tả quỹ của tổ chức đang ở tình trạng khẩn
cấp khi việc liên kết với Canonical kết thúc.
Đặc điểm hệ điều hành Linux
Một hình nền của Ubuntu 6.06 LTS, thể hiện Bình minh của Ubuntu (Dawn
of Ubuntu), một trong số các hình nền được cài sẵn.Ubuntu tập trung vào
khả năng dễ sử dụng, bao gồm việc sử dụng rộng rãi của công cụ sudo cho
các thao tác quản trị. sudo chứng thực người dùng bằng mật khẩu của chính
họ mà không phải sử dụng mật khẩu của một người dùng đích để có được
quyền cho các lệnh xác định với những người dùng cụ thể tại các máy chủ
cụ thể mà không cần chia sẻ mật khẩu cho họ và cùng lúc đó, giảm thiểu mối
nguy hiểm của các thiết bị đầu cuối không được giám sát. Một khi người
dùng được xác nhận, hệ thống sẽ cập nhật một mốc thời gian và sau đó
người dùng có thể sử dụng sudo mà không cần mật khẩu trong một khoảng
thời gian ngắn (5 phút nếu không sửa chữa trong /etc/sudoers). Trình cài đặt
Ubiquity (trước đây gọi là Espresso), có trong phiên bản “Dapper” chạy trực
tiếp từ đĩa CD (LiveCD), cho phép cài đặt Ubuntu lên đĩa cứng ngay trong
môi trường đĩa chạy trực tiếp mà không cần phải khởi động lại máy tính.
Hơn thế nữa, Ubuntu hướng đến khả năng sử dụng cho người dùng khuyết
tật và việc quốc tế hoá, với mục đích có càng nhiều người dùng càng tốt. Ở
phiên bản 5.04, UTF-8 là bảng mã mặc định.
Bên cạnh các công cụ hệ thống chuẩn và các ứng dụng nhỏ khác, Ubuntu
được phân phối cùng với phần mềm cài đặt sẵn OpenOffice.org, trình duyệt
internet Firefox, và trình biên tập đồ hoạ GIMP. Một số trò chơi bài và trò
chơi giải đố cũng có sẵn.
Ubuntu cung cấp một tập hợp đầy đủ các tính năng có thể hoạt động ngay
lập tức từ bản cài đặt chuẩn, nhưng lại vừa vặn trong 1 đĩa CD. Có một đĩa
chạy trực tiếp và một đĩa cài đặt truyền thống cho mỗi lần phát hành. CD
chạy trực tiếp cho phép người dùng xem xét phần cứng của họ có tương
Ngoài các kho chính thức ra còn có Ubuntu Backports, một dự án được công
nhận chính thức, liệt kê các phiên bản mới hơn của một vài phần mềm nào
đó chỉ có trong phiên bản không ổn định của Ubuntu. Các kho không thể bao
gồm tất cả nhưng nó chứa hầu hết các gói được người dùng yêu cầu, các gói
này được liệt kê chỉ khi chúng đáp ứng được các yêu cầu về chất lượng.
Các phần mềm độc quyền
Ubuntu có một hệ thống chứng nhận cho phần mềm của bên thứ ba. Ubuntu
chứng nhận phần mềm độc quyền sẽ làm việc tốt trong Ubuntu. Dù sao, vẫn
có nhiều chương trình quen thuộc với người dùng trên các hệ điều hành
không tự do, như Microsoft Windows, không tương thích và chưa được
Ubuntu chứng nhận. Một vài phần mềm độc quyền không giới hạn bản phân
phối được đưa vào thành phần multiverse của Ubuntu. Vài ví dụ về phần
mềm không được phân phối bởi Ubuntu gồm có:
Phần mềm cho phép chơi các tập tin video DVD đã bị khóa mã vùng, bởi vì
tình trạng có vấn đề về luật pháp của thư viện giải mã DVD mã nguồn mở
DeCSS tại nhiều khu vực trên thế giới. (Ghi chú: thư viện này cần có ngay
cả khi xem DVD ở vùng được cho phép.)
Thư viện mã hóa và giải mã cho nhiều định dạng độc quyền (hình ảnh/âm
thanh) như Windows Media.
Một số phần mở rộng được ưa chuộng cho các trình duyệt web, như Adobe’s
(trước là Macromedia’s) Shockwave (không có phiên bản cho Linux) và
Flash (một cách khắc phục cho sự ngăn cấm việc phân phối lại đã được quy
định trong thỏa thuận bản quyền cho người dùng cuối là gói multiverse
“flashplugin-nonfree” (flashplugin-không tự do), gói này sẽ tự động tải
Linux Flash plugin trực tiếp từ trang web của Adobe và sau đó cài đặt nó.)