CHƯƠNG 3: QUÁ TRÌNH QUÁ ĐỘ
CHƯƠNG 3: QUÁ TRÌNH QUÁ ĐỘ
TRONG M.Đ.Đ.B
TRONG M.Đ.Đ.B
1. Khái niệm chung
2. Ngắn mạch đột nhiên máy phát điện đồng bộ 3
pha
• Hiện tượng vật lý
 Dòng điện stato
 Dòng điện roto
• Biểu thức dòng điện

§1. KHÁI NIỆM CHUNG
§1. KHÁI NIỆM CHUNG
• Quá trình quá độ từ khi không tải đến khi ngắn
mạch xác lập gọi là ngắn mạch đột nhiên
• Để nghiên cứu quá trình quá độ này ta có các giả
thiết
 n = const
 Ngắn mạch xảy đầu cực với i
t
= const
 Điện trở của các dây quấn bằng zero
Từ thông qua dây quấn Ψ
0
tạo ra s.đ.đ

0
d
e

§2. NGẮN MẠCH ĐỘT NHIÊN BA PHA
MÁY PHÁT ĐIỆN ĐỒNG BỘ
MÁY PHÁT ĐIỆN ĐỒNG BỘ
1. Hiện tượng vật lí
a. Dòng điện stato
• Tại thời điểm t = 0, trục cực từ tạo với trục của pha A
góc α
o
b t
cos( -120 )Ψ = Ψ α
o
c t
cos( -240 )Ψ = Ψ α
Ψ = Ψ α
a t
cos
N
S
α
Φ
Φ
t
A
X
B
Y
C
Z
• Từ thông của các pha


X
B
Y
C
Z
N
S
α
Φ
Φ
t
A
X
B
Y
C
Z
• Dòng i
-
đã tạo ra Ψ
a
, Ψ
b
, Ψ
c
=
const. Trong dây quấn stato còn
cần dòng i
~
để tạo ra từ thông

• Như vậy khi ngắn mạch trong dây quấn stator có 2
thành phần dòng điện
b. Dòng điện roto
• Ta coi r
t
= 0, r
cd
= 0 nên từ thông qua 2 dây quấn này
cũng bằng hằng

• Trước khi ngắn mạch chỉ có Ψ
t
xuyên qua dây quấn
kích thích và dây quấn cản
• Dòng điện một chiều ở
stato tạo ra từ trường cố
định. Như vậy khi roto quay,
từ thông này xuyên qua dây
quấn roto theo quy luật hình
sin. Trong dây quấn roto sẽ
i
t
t
i
t~
i
to
i
t
i

x
σcd
• Điện kháng siêu quá độ dọc trục
d u
ud t cd
1
X X
1 1 1
X X X
σ
σ σ
′′
= +
+ +
• Do điện trở dây quấn cản lớn nên dòng điện một
chiều tắt nhanh. Khi dòng điện một chiều trong dây
quấn cản đã tắt ta có mạch điện thay thế
x
σư
x
ưd
x
σt
• Điện kháng quá độ dọc trục
d u
ud t
1
X X
1 1
X X


+ + + =



+ + + =


• Dòng điện có dạng
t t
a
d d
2E 2E
i cos( t ) cos
X X
= − ω + α + α
′′ ′′

• Do R
ư
, R
t
, R
cd
≠ 0 ta hiệu chỉnh biểu thức của i
d
d
u
t
T

− − ω + α
 ÷
′
 
+ ω + α + α
′′
• Dòng điện ngắn mạch xung
u
0.01
T
t
xg
d
2E
i 1 e
X
−
 
= +
 ÷
′′
 

3. Các hằng số thời gian
a. Hằng số thời gian siêu quá độ:
cd
d
cd
X
T

X X
1 1
X X
σ
σ
′
= +
+

c. Hằng số thời gian của dòng điện một chiều:
u
u
u
X
T
R
′
=
ω
d q
u
X X
X
2
′′ ′′
+
′
=
4. Ảnh hưởng của ngắn mạch đột nhiên
• Lực điện từ, mô men điện từ và nhiệt lớn.