Giáo án Hình học 7
Soạn:
Giảng: 7A:……. 7B:…… 7C:……….
Tiết 49: QUAN HỆ GIỮA ĐƯỜNG VUÔNG GÓC
VÀ ĐƯỜNG XIÊN, ĐƯỜNG XIÊN VÀ HÌNH CHIẾU
A. MỤC TIÊU:
- Kiến thức: HS nắm được khái niệm đường vuông góc, đường xiên kẻ từ một
điểm nằm ngoài một đường thẳng đến đường thẳng đó, khái niệm hình chiếu
vuông góc của điểm, của đường xiên ; biết vẽ hình và chỉ ra các khái niệm này trên
hình vẽ.
- Kỹ năng : + HS nắm vững định lí 1 về quan hệ giữa đường vuông góc và đường
xiên, nắm vững định lí 2 về quan hệ giữa các đường xiên và hình chiếu của chúng,
hiểu cách chứng minh các định lí trên.
+ Bước đầu HS biết vận dụng hai định lí trên vào các bài tập đơn giản.
- Thái độ : Giáo dục tính cẩn thận, chính xác.
B. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: + Bảng phụ ghi "Định lí 1", "Định lí 2" và bài tập. In phiếu học tập cho các
nhóm.
+ Thước kẻ, ê ke, phấn màu.
- HS : + Ôn tập hai định lí và nhận xét về quan hệ giữa góc và cạnh trong một tam
giác, định lí Pytago.
+ Thước thẳng, ê ke.
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS
7A:……. 7B:…… 7C:……….
2- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS.
Giáo án Hình học 7
Hoạt động I
KIỂM TRA VÀ ĐẶT VẤN ĐỀ (7 ph)
GV nêu yêu cầu kiểm tra:

HS nhận xét bài làm của bạn.
Hoạt động 2
1. KHÁI NIỆM ĐƯỜNG VUÔNG GÓC, ĐƯỜNG XIÊN,
HÌNH CHIẾU CỦA ĐƯỜNG XIÊN (8 ph)
Giáo án Hình học 7
GV vừa trình bày như SGK, vừa vẽ hình
7 (tr.57 SGK).
A
d H B
- Đoạn thẳng AH là đường vuông góc
kẻ từ A đến d.
- H: chân đường vuông góc hay hình
chiếu của A trên d.
- Đoạn thẳng AB là một đường xiên kẻ
từ A đến d.
- Đoạn thẳng HB là hình chiếu của
đường xiên AB trên d.
(GV sau khi trình bày khái niệm đường
vuông góc và chân đường vuông góc
nên cho HS nhắc lại, rồi mới trình bày
tiếp khái niệm đường xiên, hình chiếu
của đường xiên).
GV yêu cầu HS đọc và thực hiện ?1 ,
HS tự đặt tên chân đường vuông góc và
chân đường xiên.
HS nghe GV trình bày và vẽ hình vào
vở, ghi chú bên cạnh hình vẽ.
Một vài HS nhắc lại các khái niệm trên.
HS thực hiện ?1 trên vở.
Một HS lên bảng vẽ và chỉ ra đường

A GT A ∈ d
AH là đường
vuông góc
AB là đường
xiên
KL AH < AB
d H B
Một HS chứng minh miệng bài toán.
HS có thể chứng minh theo nhận xét:
Giáo án Hình học 7
GV: Em nào chứng minh được định lí
trên ?
GV: Định lí nêu rõ mối liên hệ giữa các
cạnh trong tam giác vuông là định lí
nào?
Hãy phát biểu định lí Pytago và dùng
định lí đó để chứng minh AH < AB.
Sau đó GV giới thiệu: Độ dài đường
vuông góc AH gọi là khoảng cách từ
điểm A đến đường thẳng d.
cạnh huyền là cạnh lớn nhất trong tam
giác vuông.
HS: Nêu rõ mối liên hệ giữa các cạnh
trong tam giác vuông ta có định lí
Pytago.
HS phát biểu định lí Pytago và vận dụng
để chứng minh Định lí 1:
Trong tam giác vuông AHB (H = 1v) có
AB
2

b) Nếu AB > AC thì HB > HC.
c) Nếu HB = HC thì AB = AC và ngược
lại nếu AB = AC thì HB = HC.
Từ bài toán trên, hãy suy ra quan hệ
giữa các đường xiên và hình chiếu của
chúng.
GV gợi ý để HS nêu được nội dung của
định lí 2.
GV đưa Định lí 2 lên bảng phụ, yêu cầu
vài HS đọc lại định lí.
trên d.
HS trình bày:
Xét tam giác vuông AHB có:
AB
2
= AH
2
+ HB
2
(đ/l Pytago).
Xét tam giác vuông AHC có:
AC
2
= AH
2
+ HC
2
(đ/l Pytago).
a) Có HB > HC (gt)
⇒ HB

+ HC
2
⇔ AB
2
= AC
2
⇔ AB = AC.
HS nêu nội dung của Định lí 2 (tr.59
SGK).
Hai HS đọc Định lí 2 SGK.
Hoạt động 5
LUYỆN TẬP - CỦNG CỐ (8 ph)
GV phát biểu học tập cho các nhóm. Đề
bài "Phiếu học tập" :
1) Cho hình vẽ sau, hãy điền vào ô
trống:
HS hoạt động theo nhóm học tập.
Giáo án Hình học 7
S
m A I B C
a) Đường vuông góc kẻ từ S tới đường
thẳng m là
b) Đường xiên kẻ từ S tới đường thẳng
m là
c) Hình chiếu của S trên m là
d) Hình chiếu của PA trên m là
Hình chiếu của SB trên m là
Hình chiếu của SC trên m là
2) Vẫn dùng hình vẽ trên, xét xem các
câu sau đúng hay sai ?

A. MỤC TIÊU:
- Kiến thức: Củng cố các định lí quan hệ giữa đường vuông góc và đường xiên,
giữa các đường xiên và hình chiếu của chúng.
- Kỹ năng : Rèn luyện kĩ năng vẽ hình theo yêu cầu đề bài, tập phân tích để chứng
minh bài toán, biết chỉ ra căn cứ của các bước chứng minh.
- Thái độ : Giáo dục ý thức vận dụng kiến thức toán vào thực tiễn.
B. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: + Bảng phụ ghi bài tập
+ Thước thẳng có chia khoảng, ê ke, phấn màu, com pa.
- HS : + Ôn tập các định lí quan hệ giữa góc và cạnh đối diện trong một tam giác,
quan hệ giữa đường vuông góc và đường xiên, đường xiên và hình chiếu.
+ Thước thẳng có chia khoảng, ê ke, com pa. Mỗi nhóm chuẩn bị một
miếng gỗ có hai cạnh song song.
C. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1- Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS
7A:……. 7B:…… 7C:……….
- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS.
Hoạt động I
KIỂM TRA VÀ CHỮA BÀI TẬP (15 ph)
GV yêu cầu kiểm tra:
HS1: Chữa bài tập 11 (tr.25 SBT).
HS1: vẽ hình đã cho l;ên bảng, sau đó
trình bày bài giải:
Giáo án Hình học 7
Cho hình vẽ:
A
B C D E
So sánh các độ dài AB,AC,AD,AE.
Sau khi HS1 trình bày bài làm xong, GV

⇒ ADC nhọn ⇒ ACD > ADC
⇒ AD > AC (quan hệ giữa góc và cạnh
đối diện trong một tam giác).
HS nhận xét bài làm của bạn.
Giáo án Hình học 7
Hoạt động 2
LUYỆN TẬP (20 ph)
Bài 10 (tr.59 SGK).
Chứng minh rằng trong một tam giác
cân, độ dài đạon thẳng nối đỉnh với một
điểm bất kỳ của cạnh đáy nhỏ hơn hoặc
bằng độ dài của cạnh bên.
GV: Khoảng cách từ A tới BC là đoạn
nào ?
M là một điểm bất kỳ của cạnh BC,
vậy M có thể ở những vị trí nào ?
GV: Hãy xét từng vị trí của M để chứng
minh AM
≤
AB.
Bài 13 (tr.60 SGK).
Cho hình 16
B
D
A E C
Hãy chứng minh rằng:
a) BE < BC.
b) DE < BC.
Một HS đọc đề bài.
Một HS lên bảng vẽ hình, ghi GT, KL.


Giáo án Hình học 7
GV: Hãy đọc hình 16, cho biết giả thiết,
kết luận của bài toán.
GV: Tại sao BE < BC ?
GV: Làm thế nào để chứng minh
DE < BC ?
Hãy xét các đường xiên EB, ED kẻ từ E
đến đường thẳng AB ?
Bài 13 (tr.25 SBT)
(Đưa đề bài lên bảng phụ)
GV yêu cầu HS vẽ tam giác ABC có
AB = AC = 10 cm ; BC = 12 cm.
GV cho thước tỉ lệ trên bảng.
GV: Cung tròn tâm A bán kính 9 cm có
cắt đường thẳng BC hay không ? Có cắt
∆ABC; A = 1v
GT D nằm giữa A và B
E nằm giữa A và C

KL a) BE < BC
b) DE < BC.
a) Có E nằm giữa A và C nên AE < AC
⇒ BE < BC (1) (quan hệ giữa đường xiên
và hình chiếu).
b) Có D nằm giữa A và B nên AD < AB
⇒ ED < EB (2) (quan hệ giữa đường xiên
và hình chiếu).
Từ (1) và (2) suy ra: DE < BC.
Bài 13 (SBT)

⇒ ∆ vuông AHB = ∆ vuông AHC
(trường hợp cạnh huyền - cạnh góc vuông)
⇒ HB = HC =
2
BC
= 6 cm.
Xét tam giác vuông AHB có:
AH
2
= AB
2
- HB
2
(đ/l Pytago)
AH
2
= 10
2
- 6
2
= 64
⇒ AH = 8 (cm).
Vì bán kính cung tròn tâm A lớn hơn
khoảng cách từ A đến đường thẳng BC
nên cung tròn (A; 9 cm) cắt đường thẳng
BC tại 2 điểm, gọi hai giao điểm đó là D
và E.
HS: Giả sử D và C nằm cùng phía với H
trên đường thẳng BC.
Có AD = 9 cm

GV nghe đại diện nhóm trình bày, nhận
xét góp ý, kiểm tra kết quả đo của vài
nhóm khác.
b B
- Cho a // b , đoạn thẳng AB vuông góc
với hai đường thẳng a và b, độ dài đoạn
thẳng AB là khoảng cách giữa hai
đường thẳng song song đó.
- Chiều rộng của tấm gỗ là khoảng cách
giữa hai cạnh song song.
Muốn đo chiều rộng miếng gỗ ta phải
đặt thước vuông góc với hai cạnh song
song của nó.
- Chiều rộng miếng gỗ của nhóm là :
(viết số liệu cụ thể và kèm theo
hiện vật).
Đại diện một nhóm lên trình bày và
minh hoạn thực tế.
HS các nhóm khác nhận xét, một HS
kiểm tra lại kết quả đo.
Hoạt động 4
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ (2 ph)
- Ôn lại các định lí trong bài 1 và bài 2.
- Bài tập về nhà số 14 (tr.60 SGK)
số 15, 17 (tr.25, 26 SBT).
- Bài tập bổ sung: Vẽ tam giác ABC có:
AB = 4 cm ; AC = 5 cm ; BC = 6 cm.
a) So sánh các góc của tam giác ABC.
b) Kẻ AH ⊥ BC (H ∈ BC). So sánh AB và BH, AC và HC.
- Ôn quy tắc chuyển vế trong bất đẳng thức (bài tập 101, 102 tr.66 SBT toán 6 tập