HỌA SĨ MỸ THUẬT HOÀNG NGUYỄN ĐOAN - NGƯỜI MẮC NỢ QUÊ
NHÀ

HOÀNG NGUYỄN ĐOAN - Cơn giông Cửa Nhượng. Sơn dầu. Có vẻ như căn hộ nhỏ bé 4 tầng nằm sâu trong ngõ Văn Chương, Đống Đa - Hà
Nội chưa từng thỏa mãn khả năng sáng tác dồi dào của họa sĩ Hoàng Nguyễn
Đoan, mặc dù ông không chia sẻ với tôi nỗi niềm ấy. Trong nhà nhìn đâu cũng
thấy tranh. Tranh treo đầy trên các bức tường, tranh xếp dựa nhau ở phòng vẽ,
tranh ken chật ở những ngóc ngách có thể, đến nỗi người họa sĩ già muốn lấy ra
một bức cho tôi xem nhưng đành bất lực sau một lúc loay hoay lôi kéo nó.

Chân dung họa sĩ Hoàng Nguyễn Đoan

Không tiếc thiên hạ
Họa sĩ Hoàng Nguyễn Đoan sinh năm 1942 tại xã Nhượng Bạn (nay là Cẩm
Nhượng), huyện Cẩm Xuyên - Hà Tĩnh. Gia đình ông có 6 anh chị em thì đã có 4
người theo các nghề liên quan đến nghệ thuật: ông theo hội họa, 2 em trai của ông
là kiến trúc sư, còn cô em út là giáo viên môn Mỹ thuật của Trường Sư phạm Mẫu
giáo Trung ương. Trong làn khói thuốc lá vảng vất, ông hồi tưởng lại, từ năm
1954, bởi mê hội họa quá nên chàng trai cửa biển Cẩm Nhượng đã quyết chí khăn
gói ra Hà Nội theo con đường thi cử. Để có tiền ăn học, ông từng có dự định sẽ
hành nghề sửa chữa đồng hồ, là nghề được người cha thân yêu của ông truyền cho,
hoặc gói bánh chưng bán ăn sáng. Người thầy đầu tiên của ông chính là cố họa sĩ
Phạm Viết Song, nhà sư phạm hội họa nổi tiếng một thời. “Nguyện vọng tha thiết
của tôi là làm sao thi được vào hệ Trung cấp của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Việt
Nam - Giọng ông nghe kỹ sẽ nhận ra cái chất nằng nặng xứ Nghệ - Bấy giờ trường
này có ba hệ: sơ cấp, trung cấp và cao đẳng. Tôi chỉ dám mơ thi được vào hệ trung
cấp thôi!”. Rồi bỗng ông hạ giọng như chạm phải sự nuối tiếc của chàng trai trẻ

nhiều cuộc triển lãm chung, triển lãm nhóm trong và ngoài nước để công chúng
yêu nghệ thuật thưởng thức. Tranh của ông còn được chọn lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ
thuật Việt Nam, Bảo tàng Quân đội, Bảo tàng Châu Á - Thái Bình Dương và trong
các bộ sưu tập tư nhân trong và ngoài nước.v.v.
Họa sĩ Hoàng Nguyễn Đoan vẽ tranh bằng nhiều chất liệu, nhưng chủ yếu là sơn
dầu, bằng các phương pháp có khi là trực họa hoặc phác thảo ngay tại các đợt đi
thực tế rồi về “đắp da thịt” và thổi linh hồn vào chúng, cũng có khi được sáng tạo
nhờ trí nhớ, ký ức hoặc nhờ những tư liệu ghi chép lại Đề tài mà ông phản ánh
khá phong phú như đề tài về người lính, tĩnh vật hoa, phong cảnh, chân dung, sinh
hoạt. Ông cũng là họa sĩ tài hoa đối với dòng tranh cổ động và châm biếm. Hầu hết
tác phẩm của ông được vẽ với kỹ thuật nhuần nhuyễn đến từng nét di, nét vờn,
điểm nhấn.

HOÀNG NGUYỄN ĐOAN - Biển Nhượng Bạn. Sơn dầu

Hội họa của Hoàng Nguyễn Đoan nghiêng nhiều hơn về phong cách hiện ấn tượng,
tả thực. Ông là họa sĩ của đời thường. Những gì diễn ra quanh ông đều có thể là đối
tượng phản ánh của người nghệ sĩ đã từng ngấm sự đời, như có thể cắt ra đặt lên
tranh từng phân khúc vậy. Ông còn là người họa sĩ rất hào hiệp. Ông không chỉ vẽ
tranh cho công việc, vẽ để bán mà còn vẽ tặng bạn hữu - những ai ông yêu mến,
quý trọng, đặc biệt là tranh chân dung.
Khi được hỏi về các giải thưởng, họa sĩ Hoàng Nguyễn Đoan cau mày một lúc như
thể lục lọi tâm trí rồi mới chậm rãi: “Thực ra tôi không còn nhớ rành rẽ lắm.
Nhưng hình như là thế này…”. Cuối cùng thì tôi vẫn chắp lại được các giải thưởng
mà ông đã từng đoạt được, tuy không được chính xác tên tác phẩm và thời gian:
Giải về tranh Cổ động của Hội Chữ thập đỏ Quốc tế tổ chức tại Liên Xô cũ năm
1981; Tác phẩm Bài toán khó (khắc gỗ), năm 1975 đoạt được hai giải thưởng: Giải
Triển lãm Mỹ thuật Thủ đô và Giải Tuổi trẻ sáng tạo do Thành phố Hà Nội tổ
chức. Ngoài ra, năm 2000, họa sĩ Hoàng Nguyễn Đoan còn được Hội Mỹ thuật
Việt Nam tặng thưởng Huy chương Vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam; được Thủ

Hy vọng một ngày gần đây, tôi và công chúng trong cả nước sẽ được đón xem triển
lãm về biển của ông tại Nhượng Bạn, nơi lúc nào cũng rì rào tiếng sóng đón người
con về cùng những yêu thương.