Bệnh do vi khuẩn vibrio ở
động vật thủy sản
Vibrio spp
Nguyên nhân
Giống Vibrio thuộc họ Vibrionaceae, bộ Vibrionales, lớp
Gammaproteobacteria, ngành Proteobacteria Đặc điểm chung
các loài vi khuẩn thuộc giống Vibrio: Gram âm, hình que
thẳng hoặc hơi uốn cong, kích thước 0,3-0,5 x 1,4-2,6 μm.
Chúng không hình thành bào tử và chuyển động nhờ một tiên
mao hoặc nhiều tiên mao mảnh.
Tất cả chúng đều yếm khí tuỳ tiện và hầu hết là oxy hoá và lên
men trong môi trường O/F Glucose. Thiosulphate citrate bile
salt agar TCBS là môi trường chọn lọc của Vibrio. Hầu hết
các loài đều phát triển trong môi trường nước biển cơ bản,
Na+ kích thích cho sự phát triển của tất cả các loài Vibrio và
nhiều loài là nhu cầu tuyệt đối, chúng không phát triển trong
môi trường không muối (NaCl), không sinh H2S. Chúng mẫn
cảm với Vibriostat 2,4 diamino-6,7 diisopropyl pteridine
phosphate (0/129). Cơ bản chúng đều sống trong môi trường
nước, đặc biệt là nước biển và cửa sông, liên quan đến các
động vật biển. một số loài là tác nhân gây bệnh cho người và
động vật biển. Tương tự Aeromonas trong nước ngọt thì
Vibrio ở trong nước biển. Tỷ lệ Guanin-G + Cytozin-C trong
ADN là 38-51 mol%.
Những loài gây bệnh cho động vật thuỷ sản là: V.
alginolyticus; V. anguillarum; V. ordalii; V. salmonicida, V.
parahaemolyticus, V. harvey, V. vulnificus
Đối với cá Vibrio spp gây bệnh nhiễm khuẩn máu là chủ yếu.
Đối với tôm Vibrio spp gây bệnh phát sáng, đỏ dọc thân, ăn
mòn vỏ kitin. V. anguillarum; V. vulnificus gây bệnh nhiễm
khuẩn máu cá trình. V. anguillarum được Hofer 1904 mô tả

- Cua nhiễm Vibrio spp sau 24 - 48 giờ trong máu có hiện
tượng vón cục (kết tủa) gồm các tế bào máu và vi khuẩn.
- Bệnh ở cá nuôi lồng như biển, đầm nước lợ, dấu hiệu bệnh lý
giống bệnh nhiễm khuẩn máu do vi khuẩn Aeromonas spp di
động

A- Cá mú bị bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn trên thân có các
đốm xuất huyết, mắt mù; B- Cá song nhiễm bệnh vi khuẩn
trên gan có các đốm trắng.
Phân bố
- Vibrio spp thường gây bệnh ở động vật thuỷ sản nước mặn
và nước ngọt: cá, giáp xác, nhuyễn thể Những vi khuẩn này
thường là tác nhân cơ hội, khi động vật thuỷ sản sốc do môi
trường biến đổi xấu hoặc bị nhiễm các bệnh khác như virus,
nấm, ký sinh trùng. Động vật thuỷ sản yếu không có sức đề
kháng, các loài vi khuẩn Vibrio spp cơ hội gây bệnh nặng làm
động vật thuỷ sản chết rải rác tới hàng loạt.
- Mùa vụ xuất hiện bệnh tuỳ theo loài và địa điểm nuôi. Theo
nghiên cứu của các tác giả nước ngoài và Việt Nam Vibrio spp
tìm thấy phổ biến ở trong nước biển và ven bờ, trong nước bể
ương tảo, bể ương Artemia, trong bể ương ấu
trùng.
- Trong bể ương lượng ấu trùng Vibrio tăng theo thời gian
nuôi, tầng đáy cao hơn tầng mặt, do đó khi xi phông tầng đáy
có tác dụng giảm mật độ Vibrio trong bể ương.
- Bệnh ở cá nuôi lồng như biển, đầm nước lợ, dấu hiệu bệnh lý
giống bệnh nhiễm khuẩnmáu do vi khuẩn Aeromonas spp di
động.
Một số bênh ở động vật thủy sản do Vibrio spp gây ra:
STT Tên Bệnh Giai Đoạn

bằng Chlorin 200-250 ppm trong một giờ mới xả ra ngoài.
Trị bệnh: Dùng một số kháng sinh trị bệnh cho ấu trùng tôm.
+ Oxytetracyline + Bacitracin (tỷ lệ 1:1) nồng độ 1-3 ppm.
+ Erytromycin + Rifamycin (tỷ lệ 5:3) nồng độ 1-2 ppm.
+ Erytromycin + Bacitracin (tỷ lệ 1:1) nồng độ 1-3 ppm.
+ Thuốc phun trực tiếp trong bể sau 12 giờ thay nước, xử lý 3
ngày liên tục.
* Dùng một số kháng sinh trộn với thức ăn tinh để trị bệnh
tôm thịt.