Ta
.
p ch´ı Tin ho
.
c v`a Diˆe
`
u khiˆe
’
n ho
.
c, T.22, S.3 (2006), 275—281
TRUY V
ˆ
A
´
N C
´
AC CO
.
SO
.
’
D
˜
U
.
LI
ˆ
E
.
U QUAN H

.
`o
.
ng
Da
.
i ho
.
c B´ach khoa H`a Nˆo
.
i
Abstract. This paper presents a formalism, called conceptual graphs, that can represent relational
database schemas and queries according to the user’s view and access data according to the system’s
view.
T´om t˘a
´
t. B`ai b´ao tr`ınh b`ay mˆo
.
t hˆe
.
h`ınh th´u
.
c,
du
.
o
.
.
c go
.

´
n trˆen co
.
so
.
’
d˜u
.
liˆe
.
u n`ay ph`u ho
.
.
p v´o
.
i c´ach nh`ın
cu
’
a ngu
.
`o
.
i d`ung v`a truy nhˆa
.
p d˜u
.
liˆe
.
u ph`u ho
.

’
d˜u
.
liˆe
.
u quan hˆe
.
(CSDLQH)
du
.
o
.
.
c biˆe
´
t l`a mˆo
.
t hˆe
.
hˆo
˜
tro
.
.
mˆo
.
t
mˆo h`ınh d˜u
.
liˆe

’
du
.
ng. C´ac quan hˆe
.
l`a mˆo
.
t giao diˆe
.
n tˆo
´
t
dˆo
´
i v´o
.
i c´ac nh`a lˆa
.
p tr`ınh
chuyˆen nghiˆe
.
p v`a c˜ung c´o thˆe
’
du
.
o
.
.
c su
.

’
a c´ac CSDLQH. Mˆo
.
t sˆo
´
ngˆon ng˜u
.
truy vˆa
´
n,
ch˘a
’
ng ha
.
n nhu
.
SQL hay QBE,
d˜a du
.
o
.
.
c thiˆe
´
t kˆe
´
cho nh˜u
.
ng ngu
.

i nh`a
lˆa
.
p tr`ınh c˜ung khˆong biˆe
´
t c´ac quy u
.
´o
.
c v`a c´ach biˆe
’
u diˆe
˜
n d˜u
.
liˆe
.
u trong CSDLQH s˜e cˆa
`
n mˆo
.
t
th`o
.
i gian huˆa
´
n luyˆe
.
n m´o
.

tro
.
.
mˆo
.
t giao diˆe
.
n tu
.
.
nhiˆen v`a thˆan thiˆe
.
n cho ngu
.
`o
.
i d`ung, tuy nhiˆen, ha
.
n chˆe
´
cu
’
a CG l`a chı
’
v´o
.
i mˆo
.
t sˆo
´

.
i mˆo
.
t CSDL quan hˆe
.
, c´ac cˆau
truy vˆa
´
n thu
.
`o
.
ng kh´a
da da
.
ng v`a ph´u
.
c ta
.
p v´o
.
i su
.
.
xuˆa
´
t hiˆe
.
n cu
’

rˆo
.
ng v`a ph´at triˆe
’
n mˆo
.
t
sˆo
´
´y tu
.
o
.
’
ng t`u
.
[2, 3, 5], ch´ung tˆoi
du
.
a ra c´ac
di
.
nh ngh˜ıa mo
.
’
rˆo
.
ng cho CG, c´ac luˆa
.
t thiˆe

’
hˆo
˜
tro
.
.
viˆe
.
c biˆe
’
u diˆe
˜
n c´ac da
.
ng truy vˆa
´
n c´o thˆe
’
b˘a
`
ng CG. Nˆo
.
i dung b`ai b´ao: Mu
.
c 2 l`a mˆo
.
t sˆo
´
kh´ai
niˆe

i kha
’
n˘ang
truy vˆa
´
n mˆo
.
t CSDL quan hˆe
.
, Mu
.
c 4 tr`ınh b`ay ph´ep di
.
ch mo
.
’
rˆo
.
ng c´ac CG du
.
´o
.
i da
.
ng logic vi
.
t`u
.
cˆa
´

276
NGUY
ˆ
E
˜
N KIM ANH
2. M
ˆ
O
.
T S
ˆ
O
´
KH
´
AI NI
ˆ
E
.
M CO
.
BA
’
N
2.1. So
.
dˆo
`
thu

ng mˆo
.
t so
.
dˆo
`
thu
.
.
c thˆe
’
- liˆen kˆe
´
t biˆe
’
u diˆe
˜
n cˆa
´
u tr´uc logic tˆo
’
ng thˆe
’
cu
’
a CSDL
dˆo
´
i v´o
.

.
c t´ınh v`a c´ac liˆen kˆe
´
t. Mˆo
.
t tˆa
.
p thu
.
.
c thˆe
’
(go
.
i
do
.
n gia
’
n l`a thu
.
.
c thˆe
’
) k´y hiˆe
.
u mˆo
.
t
tˆa

.
c thˆe
’
du
.
o
.
.
c x´ac
di
.
nh thˆong qua mˆo
.
t tˆa
.
p c´ac t´ınh chˆa
´
t, du
.
o
.
.
c go
.
i l`a c´ac thuˆo
.
c t´ınh,
dˆe
’
pha

t tˆen go
.
i c˜ung l`a mˆo
.
t
danh t`u
.
. Mˆo
.
t tˆa
.
p liˆen kˆe
´
t (go
.
i
do
.
n gia
’
n l`a liˆen kˆe
´
t) k´y hiˆe
.
u mˆo
.
t tˆa
.
p c´ac bˆo
.

.
c k´eo theo bo
.
’
i liˆen kˆe
´
t n`ay. Mˆo
˜
i liˆen kˆe
´
t
du
.
o
.
.
c g´an
mˆo
.
t tˆen go
.
i l`a mˆo
.
t
dˆo
.
ng t`u
.
.
2.2.

m v`a c´ac
n´ut quan hˆe
.
kh´ai niˆe
.
m. Trong c´ac
dˆo
`
thi
.
n`ay, c´ac n´ut kh´ai niˆe
.
m biˆe
’
u diˆe
˜
n c´ac thu
.
.
c thˆe
’
, c´ac
thuˆo
.
c t´ınh v`a ca
’
c´ac liˆen kˆe
´
t, c`on c´ac n´ut quan hˆe
.

.
t n´ut kh´ai niˆe
.
m n`ay
dˆo
´
i v´o
.
i n´ut kh´ai niˆe
.
m kia. Mˆo
˜
i n´ut kh´ai niˆe
.
m
du
.
o
.
.
c v˜e
trong mˆo
.
t hˆo
.
p v`a
du
.
o
.

.
c v˜e trong mˆo
.
t h`ınh tr`on
du
.
o
.
.
c g´an nh˜an bo
.
’
i mˆo
.
t kiˆe
’
u quan
hˆe
.
kh´ai niˆe
.
m. O
.
’
dˆay, ch´ung tˆoi chı
’
x´et c´ac quan hˆe
.
kh´ai niˆe
.

t c´ach
tu
.
o
.
ng ´u
.
ng trong c´ac c˘a
.
p ngo˘a
.
c vuˆong v`a ngo˘a
.
c tr`on.
Tru
.
`o
.
ng tham chiˆe
´
u kh´ai niˆe
.
m ([4]) c´o thˆe
’
nhˆa
.
n mˆo
.
t trong c´ac gi´a tri
.

Mˆo
.
t d´anh dˆa
´
u c´a thˆe
’
biˆe
’
u diˆe
˜
n mˆo
.
t c´a thˆe
’
cu
.
thˆe
’
thuˆo
.
c kiˆe
’
u cu
’
a kh´ai niˆe
.
m.
•
Mˆo
.

t d´anh dˆa
´
u k´y hiˆe
.
u
{∗}
biˆe
’
u diˆe
˜
n mˆo
.
t tˆa
.
p gˆo
`
m khˆong ho˘a
.
c nhiˆe
`
u c´a thˆe
’
n`ao d´o thuˆo
.
c
kiˆe
’
u cu
’
a kh´ai niˆe

.
m.
2.3. Su
.
.
phˆan cˆa
´
p kiˆe
’
u kh´ai niˆe
.
m
C´ac kiˆe
’
u kh´ai niˆe
.
m
du
.
o
.
.
c
du
.
a v`ao trong mˆo
.
t d`an m`a quan hˆe
.
th´u

i v´o
.
i c´ac kiˆe
’
u kh´ai niˆe
.
m. Ch˘a
’
ng ha
.
n,
Ngu
.
`o
.
i
<
Dˆo
.
ng vˆa
.
t sˆo
´
ng. Kiˆe
’
u kh´ai niˆe
.
m dı
’
nh v`a d´ay cu

.
’
rˆo
.
ng
dˆo
´
i v´o
.
i c´ac kh´ai niˆe
.
m c´o
ca
’
tham chiˆe
´
u v´o
.
i mˆo
.
t d`an
d´anh dˆa
´
u:
∀ > {tˆa
.
p c´ac c´a thˆe
’
}> {tˆa
.

U QUAN H
ˆ
E
.
SU
.
’
DU
.
NG
D
ˆ
O
`
THI
.
KH
´
AI NI
ˆ
E
.
M
277
3. MO
.
’
R
ˆ
O

.
c tˆe
´
, khˆong pha
’
i tˆa
´
t ca
’
c´ac tˆo
’
ho
.
.
p cu
’
a c´ac kh´ai niˆe
.
m v`a quan hˆe
.
kh´ai niˆe
.
m
dˆe
`
u c´o
ngh˜ıa, do vˆa
.
y, ban
dˆa

.
p tˆo
´
t. C´ac CG
du
.
o
.
.
c thiˆe
´
t lˆa
.
p tˆo
´
t (CG-TLT) c˜ung giˆo
´
ng nhu
.
c´ac cˆong th´u
.
c
du
.
o
.
.
c thiˆe
´
t lˆa

n ´anh trong so
.
dˆo
`
thu
.
.
c
thˆe
’
- liˆen kˆe
´
t
d˜a o
.
’
da
.
ng chuˆa
’
n 3 c´o thˆe
’
du
.
o
.
.
c n˘a
´
m b˘a

o
.
.
c suy ra t`u
.
mˆo
.
t so
.
dˆo
`
thu
.
.
c thˆe
’
- liˆen kˆe
´
t S
nhu
.
sau:
• V´o
.
i mˆo
˜
i c˘a
.
p c´ac kiˆe
’

k
, ch´ung ta c´o mˆo
.
t CG-TLT, trong d´o
v´o
.
i mˆo
˜
i mˆo
.
t thuˆo
.
c t´ınh A
i
, CG-TLT n`ay c´o c´ac n´ut v`a ca
.
nh c´o hu
.
´o
.
ng sau:
[E] → (C´o A
i
) → [A
i
].
• V´o
.
i mˆo
˜

.
t thu
.
.
c thˆe
’
E
i
hay v´o
.
i mˆo
˜
i mˆo
.
t thuˆo
.
c t´ınh
T
j
, CG-TLT n`ay c´o c´ac n´ut v`a ca
.
nh c´o hu
.
´o
.
ng sau:
[R] → (Vai tr`o ng˜u
.
ngh˜ıa cu
’

nh l`a [C : ∗]
3.2. Dˆo
`
thi
.
kh´ai niˆe
.
m mo
.
’
rˆo
.
ng
Dˆe
’
phˆan biˆe
.
t c´ac kh´ai niˆe
.
m biˆe
’
u diˆe
˜
n c´ac thu
.
.
c thˆe
’
, c´ac thuˆo
.

.
Sau
dˆay, ch´ung tˆoi s˜e du
.
a ra mˆo
.
t
di
.
nh ngh˜ıa mo
.
’
rˆo
.
ng cho CG:
Di
.
nh ngh˜ıa 3.1.
Mˆo
.
t CG mo
.
’
rˆo
.
ng (ECG) G = (R, C, E
R, C, E
R, C, E, Lab, Ca) l`a mˆo
.
t

’
a n´o.
E
E
E l`a tˆa
.
p c´ac ca
.
nh c´o hu
.
´o
.
ng cu
’
a G. Ca l`a mˆo
.
t h`am t`u
.
C
C
C
dˆe
´
n {DT, DT } cho biˆe
´
t pha
.
m tr`u
cu
’

.
t kh´ai niˆe
.
m C ∈ C
C
C
du
.
o
.
.
c k´ı kiˆe
.
u l`a Lab(C) = (c, m(c)) v´o
.
i
m(c) l`a tham chiˆe
´
u cu
’
a c.
V´o
.
i mˆo
.
t n´ut kh´ai niˆe
.
m C ∈ C
C
C, nˆe

.
t liˆen kˆe
´
t.
Gia
’
su
.
’
hai n´ut C
1
v`a C
2
v´o
.
i nh˜an tu
.
o
.
ng ´u
.
ng [c
1
: m
1
] v`a [c
2
: m
2
], ph`u ho

kiˆe
’
u kh´ai niˆe
.
m
d´o, ta c´o Lab(C
1
)  Lab(C
2
) nˆe
´
u v`a chı
’
nˆe
´
u c
1
 c
2
v`a m
1
 m
2
. D˘a
.
c biˆe
.
t,
ta n´oi Lab(C
1

.
p c´ac ECG-TLT.
278
NGUY
ˆ
E
˜
N KIM ANH
3.3. C´ac luˆa
.
t thiˆe
´
t lˆa
.
p mo
.
’
rˆo
.
ng
dˆo
´
i v´o
.
i ECG
Dˆe
’
x´ac di
.
nh du

`
u. Sau dˆay, ch´ung tˆoi s˜e
du
.
a ra c´ac luˆa
.
t thiˆe
´
t lˆa
.
p mo
.
’
rˆo
.
ng cho c´ac ECG:
1) Sao ch´ep: Mˆo
.
t ba
’
n sao ch´ınh x´ac cu
’
a mˆo
.
t ECG-TLT l`a mˆo
.
t ECG-TLT.
2) X´oa: X´oa
di mˆo
.

’
C bo
.
’
i C

v´o
.
i
Lab(C

)  Lab(C) s˜e thu du
.
o
.
.
c mˆo
.
t ECG-TLT.
4) Kˆe
´
t nˆo
´
i: Gia
’
su
.
’
C l`a mˆo
.

u Lab(C) = Lab(C

)
v`a Ca(C) = Ca(C

) = DT th`ı G v`a G

c´o thˆe
’
du
.
o
.
.
c kˆe
´
t nˆo
´
i
dˆe
’
h`ınh th`anh mˆo
.
t ECG-TLT
b˘a
`
ng c´ach x´oa C t`u
.
G v`a g˘a
´

`o
.
ng ho
.
.
p n´ut C v`a C

d´o biˆe
’
u diˆe
˜
n mˆo
.
t liˆen kˆe
´
t (Ca(C) = Ca(C

) = DT ), ch´ung
ta pha
’
i mo
.
’
rˆo
.
ng phˆa
`
n chung cu
’
a hai ECG-TLT G v`a G

c biˆe
’
u diˆe
˜
n bo
.
’
i C v`a C

k´eo theo k thu
.
.
c thˆe
’
E
1
, , E
k
o
.
’
trong G v`a G

th`ı G v`a G

chı
’
c´o thˆe
’
du

c thˆe
’
k´eo theo trong liˆen kˆe
´
t, khˆong mˆa
´
t t´ınh tˆo
’
ng qu´at, gia
’
su
.
’
l`a
E
1
, , E
k−1
, v`a khˆong ch´u
.
a mˆo
.
t n´ut kh´ai niˆe
.
m n`ao tu
.
o
.
ng ´u
.

.
.
c thˆe
’
E
k
, gia
’
su
.
’
trong G c´o [C] → (R
k
) → [E
k
: A]
v`a trong G

c´o [C

] → (R
k
) → [E
k
: A

], o
.
’
dˆay A v`a A

.
.
c kˆe
´
t nˆo
´
i
dˆe
’
h`ınh th`anh mˆo
.
t
ECG-TLT nhu
.
sau: Tru
.
´o
.
c tiˆen, ´ap du
.
ng luˆa
.
t kˆe
´
t nˆo
´
i o
.
’
trˆen

. Sau d´o, x´oa c´ac
quan hˆe
.
kh´ai niˆe
.
m kˆe
`
v´o
.
i C v`a tˆa
´
t nhiˆen x´oa [C] → (R
k
) → [E
k
: A] t`u
.
G

v`a thay thˆe
’
n´ut
kh´ai niˆe
.
m [E
k
: A

] bo
.

i v´o
.
i viˆe
.
c biˆe
’
u diˆe
˜
n v`a tra
’
l`o
.
i c´ac cˆau truy vˆa
´
n
dˆo
´
i v´o
.
i mˆo
.
t CSDL quan hˆe
.
.
Di
.
nh ngh˜ıa 3.2.
Mˆo
.
t ph´ep chiˆe


, E

, Lab

, Ca

) l`a mˆo
.
t c˘a
.
p c´o th´u
.
tu
.
.
hai ´anh xa
.
Π = (f, g) v´o
.
i f : R
R
R → R
R
R

v`a
g : C
C
C → C

R, Lab(r) = Lab

(f(r))
3) ∀c ∈ C, Lab(c)  Lab

(g(c)) v`a Ca(c) = Ca

(g(c))
Ch´ung ta s˜e go
.
i
dˆo
`
thi
.
con cu
’
a G

ch´u
.
a c´ac n´ut v`a c´ac ca
.
nh
du
.
o
.
.
c chiˆe

´
u cu
’
a mˆo
.
t ECG-TLT G’ th`ı G c˜ung l`a ECG-TLT.
Ch´u
.
ng minh
: Theo Di
.
nh ngh˜ıa 3.2, nˆe
´
u G l`a chiˆe
´
u cu
’
a G

th`ı G c´o thˆe
’
du
.
o
.
.
c suy ra t`u
.
G


´
u cu
’
a G trong G

. Do gˆo
´
c chiˆe
´
u n`ay l`a mˆo
.
t dˆo
`
thi
.
con liˆen thˆong cu
’
a G

nˆen n´o pha
’
i
TRUY V
ˆ
A
´
N C
´
AC CO
.

ˆ
E
.
M
279
l`a mˆo
.
t ECG-TLT. Sau
d´o, thu
.
.
c hiˆe
.
n mˆo
.
t d˜ay c´ac luˆa
.
t ha
.
n chˆe
´
trˆen c´ac kh´ai niˆe
.
m cu
’
a gˆo
´
c
chiˆe
´

i c`ung G l`a mˆo
.
t ECG-TLT.

Dˆe
’
kh˘a
’
ng di
.
nh liˆe
.
u c´ac luˆa
.
t thiˆe
´
t lˆa
.
p du
.
a ra o
.
’
trˆen c´o
da
’
m ba
’
o chı
’

n cu
’
a c´ac luˆa
.
t thiˆe
´
t lˆa
.
p trˆen.
4. TH
ˆ
ONG DI
.
CH C
´
AC ECG DU
.
´
O
.
I DA
.
NG FOL
Di
.
nh ngh˜ıa 4.1
. Cho G = (R, C, E
R, C, E
R, C, E, Lab, Ca) l`a mˆo
.

o
.
.
c k´y hiˆe
.
u c`ung tˆen. Tu
.
o
.
ng tu
.
.
, ch´ung
tˆoi kˆe
´
t ho
.
.
p v´o
.
i mˆo
˜
i quan hˆe
.
hai ngˆoi mˆo
.
t vi
.
t`u
.

c´ac h˘a
`
ng cu
’
a FOL. Ch´ung tˆoi phˆan biˆe
.
t 4 tˆa
.
p
biˆe
´
n X, Y, Z, V mˆo
.
t c´ach th´ıch ho
.
.
p v`a k´y hiˆe
.
u M l`a tˆa
.
p tˆa
´
t ca
’
c´ac
d´anh dˆa
´
u c´a thˆe
´
, S l`a

.
m l`a:
• C(x) v´o
.
i x ∈ X l`a mˆo
.
t biˆe
´
n m´o
.
i nˆe
´
u tham chiˆe
´
u cu
’
a C l`a ∀;
• C(y) v´o
.
i y ∈ Y l`a mˆo
.
t biˆe
´
n m´o
.
i nˆe
´
u tham chiˆe
´
u cu

: A
i
] hay [C] → (r) → [C

: ∀] v´o
.
i C

n`ao d´o;
• C(a) v´o
.
i n´ut [C : a] v`a a l`a mˆo
.
t
d´anh dˆa
´
u c´a thˆe
’
;
• C(z) v´o
.
i z ∈ Z l`a mˆo
.
t biˆe
´
n m´o
.
i nˆe
´
u tham chiˆe

`
ng.
2) V´o
.
i mˆo
˜
i n´ut quan hˆe
.
hai ngˆoi (r) ∈ R
R
R, ch´ung tˆoi kˆe
´
t ho
.
.
p mˆo
.
t cˆong th´u
.
c τ(r) nhu
.
sau: nˆe
´
u C
1
v`a C
2
l`a hai n´ut kh´ai niˆe
.
m kˆe

) → r(t
1
, t
2
)] nˆe
´
u c´o
mˆo
.
t t
j
∈ X, nˆe
´
u khˆong τ (r) = C
1
(t
1
) ∧ C
2
(t
2
) ∧ r(t
1
, t
2
).
3) Ph´ep di
.
ch cu
’

c´ac n´ut cˆo lˆa
.
p luˆon c´o mˆo
.
t ph´ep di
.
ch
do
.
n gia
’
n l`a C(a), ∀x C(x),
∀z ∈ A C(z) ho˘a
.
c ∃yC(y).
Thˆong qua ph´ep di
.
ch c´ac ECG th`anh mˆo
.
t biˆe
’
u th´u
.
c FOL, ch´ung ta c´o thˆe
’
nhˆa
.
n thˆa
´
y,

n
trˆen co
.
so
.
’
d˜u
.
liˆe
.
u n`ay ph`u ho
.
.
p v´o
.
i c´ach nh`ın cu
’
a ngu
.
`o
.
i d`ung v`a truy nhˆa
.
p d˜u
.
liˆe
.
u ph`u ho
.
.

t lˆa
.
p co
.
ba
’
n: sao
ch´ep, xo´a, ha
.
n chˆe
´
v`a kˆe
´
t nˆo
´
i trˆen c´ac ECG-TLT
dˆe
`
u du
.
o
.
.
c suy diˆe
˜
n logic t`u
.
c´ac ECG-TLT
sinh ra n´o.
Ch´u


) = DT , c´ac ECG-TLT du
.
o
.
.
c sinh ra
dˆe
`
u du
.
o
.
.
c suy diˆe
˜
n logic t`u
.
c´ac
ECG-TLT sinh ra n´o. Ta s˜e ch´u
.
ng minh cho tru
.
`o
.
ng ho
.
.
p kˆe
´

k
: A

] th`ı
[C

] → (R
k
) → [E
k
: A ∪ A

]. X´et c´ac tru
.
`o
.
ng ho
.
.
p:
• Nˆe
´
u mˆo
.
t trong A v`a A

l`a ∀ th`ı du
.
o
.

) → [E
k
: A],
ta c´o ∀z
1
∈ A ∃v
1
C(v
1
) ∧ E
k
(z
1
) ∧ R
k
(v
1
, z
1
) v`a t`u
.
[C

] → (R
k
) → [E
k
: A

], ta c´o


(v
1
) ∧ E
k
(z
1
) ∧ R
k
(v
1
, z
1
) v`ı vˆa
.
y [C

] → (R
k
) → [E
k
: A ∪ A

] l`a d´ung.
V`ı vˆa
.
y, mˆo
˜
i ECG
du

i trˆen c´ac ECG-TLT
dˆe
`
u du
.
o
.
.
c suy diˆe
˜
n logic t`u
.
c´ac ECG-TLT sinh ra n´o.
Dˆo
´
i v´o
.
i mˆo
.
t hˆe
.
CSDL c´o hˆo
˜
tro
.
.
kha
’
n˘ang truy vˆa
´

.
t
dˆo
`
thi
.
truy vˆa
´
n v`a hˆe
.
s˜e sinh ra mˆo
.
t dˆo
`
thi
.
tra
’
l`o
.
i thˆong qua viˆe
.
c ´ap du
.
ng l˘a
.
p la
.
i c´ac luˆa
.

p dˆe
´
n o
.
’
dˆay.
5. C
´
AC V
´
I DU
.
MINH HO
.
A
V´ı du
.
1: Cho biˆe
´
t c´ac sinh viˆen ho
.
c ca
’
hai mˆon CSDL1v`a CSDL2
[SinhViˆen: ?] ← (Rcpt) ← [Ho
.
c] → (Obj) → [Mˆon: {CSDL1, CSDL2}].
V´ı du
.
2: Cho biˆe

t pha
’
i
ho
.
c:
[Gia
’
ngViˆen: ?] ← (Agnt) ← [Da
.
y] → (Obj) → [Mˆon: ∃] ← (Obj) ← [Ho
.
c] → (Rcpt) →
[SinhViˆen:∗] → (C´oN˘amHo
.
c) → [N˘am: Th´u
.
nhˆa
´
t].
(Dˆa
´
u ?
dˆe
’
d´anh dˆa
´
u c´ac thˆong tin cˆa
`
n tra c´u

o
.
.
ng nhˆa
.
n t´ac
dˆo
.
ng).
6. K
ˆ
E
´
T LU
ˆ
A
.
N
C´ac dˆo
`
thi
.
kh´ai niˆe
.
m (CG) cung cˆa
´
p mˆo
.
t c´ach k´y hiˆe
.

n
lu
.
u tr˜u
.
d˜u
.
liˆe
.
u m`a chı
’
l`a mˆo
.
t phu
.
o
.
ng tiˆe
.
n mˆo ta
’
d˜u
.
liˆe
.
u v`a c´ac mˆo
´
i quan hˆe
.
gi˜u

.
.
c tiˆe
´
p v`ao mˆo
.
t CSDL quan hˆe
.
.
+
Du
.
o
.
.
c su
.
’
du
.
ng nhu
.
mˆo
.
t c´ach biˆe
’
u diˆe
˜
n ng˜u
.

o
.
.
c nh˘a
´
c
dˆe
´
n mˆo
.
t c´ach tu
.
`o
.
ng minh trong c´ac yˆeu cˆa
`
u truy vˆa
´
n cu
’
a ngu
.
`o
.
i d`ung
Mˆo
.
t hˆe
.
CSDL c´o hˆo

´
t d˜u
.
liˆe
.
u
du
.
o
.
.
c biˆe
’
u diˆe
˜
n nhu
.
thˆe
’
n`ao trong CSDL. C´ac CG c´o
thˆe
’
hˆo
˜
tro
.
.
mˆo
.
t giao diˆe

´
n
d˘a
.
c biˆe
.
t v`a biˆe
´
t c´ac
quy u
.
´o
.
c vˆe
`
m´ay t´ınh. Ch´ung tˆoi hy vo
.
ng r˘a
`
ng, c´ach mo
.
’
rˆo
.
ng c´ac CG v`a c´ac luˆa
.
t thiˆe
´
t lˆa
.

D
ˆ
O
`
THI
.
KH
´
AI NI
ˆ
E
.
M
281
trong b`ai n`ay c´o thˆe
’
du
.
o
.
.
c ´ap du
.
ng
dˆe
’
xˆay du
.
.
ng c´ac hˆe

IBM J. Res. Develop 30
(1) (1986).
[5] J. F. Sowa, Conceptual graphs for a data base interface,
IBM J. Res. Develop 20
(4)
(1976).
[6] M. Wermelinger, Conceptual graphs and first-order logic,
Proc.ICC’95, LNCS 954
, 1995.
Nhˆa
.
n b`ai ng`ay 9 - 1 - 2006