Kỹ thuật trồng hoa lyli cắt cành
I. Kế hoạch trồng
Trồng lyli cắt cành là sản xuất đầu t cao, rủi ro lớn vì vậy tính toán chu
đáo kế hoạch sản xuất rất quan trọng, phải tính đến các mặt sau:
1. Nhu cầu thị trờng và giá cả
Đó là vấn đề phải hết sức quan tâm, cần phải có t liệu đầy đủ về sự biến
động nhu cầu và giá cả trong năm, lúc nào cần nhiều, lúc nào cần ít.
2. Lựa chọn giống
Chọn giống phù hợp với thị hiếu khách hàng, phù hợp điều kiện sản xuất
rất quan trọng. Những năm gần đây thị trờng Trung Quốc cần nhiều là các giống:
Acafulco(nguyên soái), Tiber, Brunello, giống lilium Quảng Châu, lilium mới,
phải đặc biệt chú ý tới các yếu tố khí hậu đất đai có phù hợp với yếu tố các giống
không.
3. Cung ứng quanh năm
Để đáp ứng đợc nhu cầu tiêu thụ, giữ đợc khách hàng và chiếm lĩnh thị tr-
ờng thì sản xuất quanh năm rất cần thiết
4. Nguồn giống
Cần phải đặt mua củ giống tốt
5. Quy hoạch điều kiện sản xuất
Nh địa điểm, đầu t trang thiết bị nhà vờn, lao động sự luân chuyển vốn
II. Mua giống
Chất lợng giống là khâu then chốt ảnh hởng đến chất lợng hoa, chất lợng
giống chủ yếu là; độ lớn, chất lợng bên trong và bên ngoài củ giống
Độ lớn của củ giống ảnh hởng trực tiếp đến độ cao hoa cắt và số lợng nụ,
củ giống càng nhỏ thì số lợng nụ càng ít, thân cành càng ngắn, càng nhẹ. Nếu
nhiệt độ thích hợp, điều kiện sản xuất tốt có thể dùng củ tơng đối nhỏ. Nhiệt độ
cao ít ánh sáng phải dùng củ to. Có gióng củ to quá dễ sinh cháy lá(khô đầu lá)
nh giống Stargazen(ảnh tr32)
Chất lợng bên ngoài gồm: thân vảy có bị sâu bệnh không, mức độ bao chặt
nhau hay không của các vảy, rễ ở gốc có hoàn chỉnh không rễ gốc tốt củ giống
tơi là củ giống chất lợng tốt, rễ gốc không có hoặc nát là chất lợng kém

trời.
1. Chọn đất trồng
Tốt nhất là đất thịt pha cát, giầu mùn giữ ẩm tốt, thoát nớc tốt, độ pH từ
5,5-7,0 với giống lyli thơm và giống lyli á châu pH thích hợp nhất từ 6-7,0,
giống Phơng Đông pH từ 5,5-6,5.
Có thể dùng than mùn hoặc than của vỏ trấu bón vào lớp đất mặt để hạ độ
pH, mỗi m
2
bón 5kg than bùn. Dùng phân Urê hoặc phân amôn nh (NH
4
)
2
SO
4
bón cũng hạ đợc pH. Nếu đất chua thì bón vôi sống để nâng nồng độ pH.
2. Làm đất.
Thờng đào rãnh lên luống, chiều rộng luống và rãnh luống tuỳ từng nơi có
2 loại: rãnh rộng 40cm, luống rộng 80cm; rãnh rộng 40cm, luống rộng 110cm.
Độ sâu của rãnh từ 25-30cm, rãnh nông quá dễ tích nớc không có lợi cho rễ vì
đất thiếu ôxy, rãnh cần có độ nghiêng nhất định. Đảm bảo rãnh không bị đọng n-
ớc thời gian dài.
Đất cần cày lật, bừa nhỏ, bón lót chủ yếu là phân hữu cơ, bóp hết phân lót
trong quá trình làm đất bằng các loại phân chuồng: phân trâu bò, phân lợn gà,
mỗi 100m
2
đất bón 1m
3
, nhất định không đợc bón phân cha hoai.
Đất đã trồng lyli cần đợc khử trùng, đất mới trồng có thể không phải khử
trùng, có 3 kiểu khử trùng chính: khử trùng bằng hoá chất, khử trùng bằng xông

Mật độ trồng quyết định bởi độ lớn của củ, đặc tính giống, thời vụ trồng,
đồng thời có liên quan đến đất và ánh sáng.
Bảng 4: Số củ giống/m
2
của các giống và quy cách củ giống
Nhóm giống Quy cách
9-10 10-12 12-14 14-16 16-18
Dòng á châu lai
65-68 60-70 55-65 50-60 40-50
Dòng Phơng Đông lai
55-65 45-55 45-50 40-50
Dòng lai thơm
55-65 45-55 40-50 35-45
Trên đồng ruộng có thể quy cách 15 x 20cm, hàng cách hàng, cây cách
cây.
Độ sâu trồng rất quan trọng, để đảm bảo cho ra rễ thuận lợi cần đặc biệt
chú ý độ dày lớp đất, mùa hè lấp dày 8-10cm, mùa đông lấp dày 6-8cm.
2. Thao tác trồng
Thời gian trồng tốt nhất là vào sáng sớm và chiều mát, lúc này nhiệt độ
không khí và nhiệt độ đất thấp, không lên trồng vào tra, đất nhất thiết phải đợc
hạ nhiệt cho mát mẻ. Củ giống mua về là củ giống lấy từ kho lạnh, sau khi lấy về
mở bao nilon cho thông khí, đặt ở nơi râm mát từ 12-24 giờ(tốt nhất là ở nhiệt độ
15-20
0
C), để cho củ giống tăng nhiệt dần, không để cho củ giống bị thay nhiệt
độ một cách đột ngột ảnh hởng đến sức sống.
Đào rãnh: Đào ngang mặt luống sâu 12-15 cm
Đặt củ giống: Đặt khoảng cách 15 cm đều trên mặt luống, cần chú ý 3
điểm:
- Cần đảm bảo đúng hớng; đỉnh củ ở trên, nếu đặt sai cây mọc nghiêng,

Cách kiểm tra độ ẩm đất đơn giản là nắm chặt đất, chúng dính lại với nhau, nhng
không có giọt nớc chảy ra, khi vứt nhẹ đất không bị tơi ra là đợc.
Khi cây nhú mầm dễ bị khuẩn hạch tác hại, đặc biệt là khi nhiệt độ cao,
Bệnh này bị nhiễm trong quá trình mầm nhú khỏi mặt đất, vì vậy khử trùng đất
rất quan trọng. Sau khi trồng có thể dùng sát trùng linh pha loãng 800 lần tới vào
mặt đất để phòng. Đối với cây bị bệnh có thể xử lý bằng cách bóc vỏ, vảy, bẹ bị
bệnh, lá bị bệnh. Khi bệnh nặng có thể dùng nớc sạch hoặc nớc sát khuẩn linh
rửa lá tầng ngoài.
Nhiệt độ thích hợp nhất cho nảy mầm ra rễ là dới 15
0
C, ở nhiệt độ này sẽ
giảm bệnh.
2. Chăm sóc thời kỳ sinh trởng
Thời kỳ sinh trởng tính từ khi sau khi trồng 3 tuần đến trớc khi ra nụ. Thời
kỳ này chủ yếu là thân lá vơn dài và phân hóa hoa. Mục tiêu chăm sóc thời kỳ
này là đảm bảo cho cây vơn dài đạt yêu cầu cắt cành, đảm bảo cho hoa phân hóa
tốt, tạo ra hoa.
2.1- Bón phân
Sau khi trồng ba tuần, bất kể đất tốt hay xấu, cách trồng thế nào đều phải
bón phân, chủ yếu là phân đạm, cụ thể bón cho mỗi ha: 45 kg Urê + 75 kg KHO
3
+ 15 kg KH
2
PO
4
, hòa tan trong nớc nồng độ 0,5-1,0%.
Sau đó tùy theo tình hình sinh trởng của cây để bón theo nguyên tắc bón ít
một bón nhiều lần cho đến khi cắt hoa ba lần thì thôi, kết hợp bón vào đất và
phun lên lá, lấy bón vào đất là chính, cách 10-15 ngày bón 1 lần, 15 ngày phun
lên lá 1 lần.

4
NO
3
(nồng độ 0,5-
1,0% bón vào giai đoạn sau)
Liều lợng phun lên lá
(1) 0,1 % KH
2
PO
4
+ 0,05% axit Boric, hoặc 0,1% Urê + 0,1 % KH
2
PO
4
lên bón vào giai đoạn đầu
(2) 0,2 % KNO
3
+ 0,1 % KH
2
PO
4
bón vào giai đoạn sau
Khi cây có hiện tợng thiếu sắt thì phun phức chất sắt
2.2- Điều tiết ánh sáng
Trong thời kỳ cây vơn cao cần thiết phải che bớt ánh sáng nhất là vào mùa
hè. Vào mùa hè với dòng Phơng Đông và dòng lyli thơm , cần che bớt 70% ánh
sáng, dòng lai á châu 50%, vào mùa thu và vụ thu đông thì điều tiết ánh sáng
thuận lợi, che bớt một phần ánh sáng vào lúc tra, buổi sáng và buổi chiều không
che để tận dụng ánh sáng mặt trời, khi không đủ ánh sáng thì dùng đèn chiếu
sáng bổ xung, cứ 5m căng 1 dây, mối m

0
C, ban ngày từ 25-28
0
C, nhiệt
độ ban đêm không thấp hơn 14
0
C. Thiếu ánh sáng lá vàng và rụng nụ, có thể hạ
thấp 1-1,5
0
C để giảm bớt bệnh.
Nhiệt độ thấp có thể dễ khắc phục bằng việc che nilong. Khi nhiệt độ cao
quá đặc biệt là vào vụ hè hạ nhiệt tơng đối khó, bằng cách che bớt ánh sáng, quạt
gió, tới nớc lạnh để hạ nhiệt là cần thiết.
2.4- Tới nớc
Rễ lyli đặc biệt là rễ trên thân phân bố ở tầng đất mặt, nên giữ độ ẩm rất
quan trọng nhng không đợc để đọng nớc, đọng nớc có thể làm thối rễ, vì vậy khi
tới nớc cần chú ý ba điều:
(1) Đất ẩm, không khô có thể thử bằng tay
(2) Tới từ trên xuống, tránh tới ngấm, tới ngấm một mặt tốn nớc, nớc đọng lại
lâu, mặt khác phá hoại kết cấu đất, giảm độ thấm khí.
(3) Tới trớc 10 giờ sáng, tránh tới vào chiều tối, tới vào chiều tối lá khó khô, độ
ẩm không khí cao dễ sinh bệnh.
Độ ẩm không khí tốt nhất là từ 70-85%, độ ẩm biến động lớn khó duy trì
cân bằng trao đổi nớc. Đó là nguyên nhân chủ yếu của bệnh cháy lá, bằng cách
che nắng, quạt gió, tới nớc có thể khắc phục bệnh phát sinh.
Khi độ ẩm trong nhà cao, độ ẩm bên ngoài thấp hơn nhiều thì không đợc
mở cửa thông gió, giữa tra độ ẩm không khí trong nhà rất thấp, không nên tới n-
ớc, nên tới vào buổi sáng sớm khi nhiệt độ thấp độ ẩm cao; vào ngày trời ấm
thiếu nắng, không có gió và ẩm ớt, có thể bằng cách tăng nhiệt, thông gió để
giảm độ ẩm.

Novecento 3/2 3/3 4/4 16
Elite 3/2 5/3 10/4 67
Stagazen 15/10 8/12 ẵ 109
Acapulo 15/10 1/12 20/1 97
3.2- Kỹ thuật chăm sóc thời kỳ nụ
Sau khi ra hoa số lá đã định hình cũng tức là độ dài thân cơ bản đã xác
định, nhiệm vụ chủ yếu lúc này là đảm bảo cho nụ sinh trởng bình thờng đạt yêu
cầu: nụ to, màu đẹp, phát dục đều, thân cành dài thêm đạt độ dài khi cắt hoa.
Các khâu cần chú ý khi chăm sóc là:
Nhiệt độ: nhiệt độ thời kỳ này yêu cầu hơi cao thời kỳ phân hóa hoa đặc biệt là
với dòng á châu và dòng Phơng Đông nhiệt độ trung bình có thể đạt cao hơn 2-
5
0
C.
ánh sáng: so với thời kỳ trớc đó yêu cầu ánh sáng mạnh hơn, ở mùa vụ ánh sáng
đủ mạnh có thể giảm bớt mật độ mắt lới cản quang, hoặc che vào buổi tra dỡ dàn
che vào buổi sáng, buổi chiều. Vụ đông xuân thiếu ánh sáng có thể không cần
che hoặc chỉ che vào buổi tra, ánh sáng đầy đủ một mặt làm cho thân cành cứng
cáp, càng quan trọng hơn là làm cho hoa tơi màu, đẹp mắt, kéo dài thời gian tơi
cho hoa, cùng một giống, cùng một đợt củ giống do cờng độ ánh sáng khác nhau
sẽ dẫn đến sai khác về màu sắc hoa(ảnh tr51). Hoa đỏ tơi là hoa đợc trồng ngoài
trời ở Quảng Đông màu nhạt là màu trồng trong nhà che nắng.
Phân bón: thời kỳ nụ bón tăng kali cùng với đạm và các nguyên tố khác lợng bón
nh sau:
Mỗi ha: 45 kg KNO
3
+ 15 kg KH
2
PO
4

này càng quan trọng.
Cách tỉa nụ: bóc bỏ nụ bên cũng là cách tỉa nụ, ngắt bỏ nụ đỉnh ngọn, nụ
đỉnh ra muộn nhất lên ngọn rất nhỏ u thế đỉnh ngọn lại thờng ức chế sinh trởng
các nụ phía dới, ngắt bỏ kịp thời nụ đỉnh có lợi cho các nụ dới phát triển đều,
ngắt bỏ nụ nhỏ mọc xen vào nụ to(ảnh tr56)
VII. Chăm sóc sau khi cắt hoa
Sau khi cắt hoa có ba cách xử lý củ(thân vảy) trong đất
(1) Đào bỏ: ở nớc ngoài ngời ta chỉ dùng củ giống một lần nên sau khi cắt hoa
thì đào củ bỏ đi.
(2) Sử dụng củ lần hai: củ giống trồng vào vụ thu, cắt hoa vào vụ đông, củ tồn tại
trong đất sẽ hình thành củ nhỏ mới. Qua một vụ đông củ này đợc xử lý lạnh tự
nhiên, đến vụ xuân năm sau nảy mầm có thể thành cây và cho cắt hoa vụ thứ hai.
(3) Tạo củ giống mới: đối với loại hình thân cao, giữ lại một số lá xanh để cho
hình thành củ mới, củ mới này phình to sẽ thành củ giống.
Hai trờng hợp sau cần chăm sóc tốt sau khi cắt hoa. Trớc hết là trớc hoặc
sau khi cắt hoa một tuần bón một lợt phân chủ yếu là phân kali, cụ thể là: 2kg
Urê + 5kg KNO
3
+ 1kg KH
2
PO
4
pha thành dung dịch 1% tới vào đất. Cần tới nớc
cho đất có độ ẩm thích hợp để cho củ tăng trởng(ảnh tr57)
VIII. Phơng pháp trồng 2 giai đoạn
Là quá trình trồng lyli cắt cành thành 2 giai đoạn: giai đoạn khống chế
nhiệt độ để kích thích rễ nảy mầm và giai đoạn trồng cho ra hoa, cách này có
nhiều u điểm:
- Khống chế nhiệt độ thích hợp trong kho lạnh để có bộ rễ tốt và ra mầm
khỏe, đều, thứ hai là rút ngắn thời gian ngoài đồng ruộng, giảm đợc tác hại của

(3) Phải đặc biệt che nắng, giữ ẩm.
(4) Trời nóng phải phun phòng bệnh.
Sau khi trồng cây ra lá xanh, các biện pháp chăm sóc giống nh kỹ thuật
trồng ở chơng trên (ảnh tr60)