BÀI TOÁN VỀ PHẢN ỨNG GIỮA OXIT AXI VỚI DUNG DỊCH BAZƠ
BÀI TẬP 1
Cho từ từ khí CO
2
(SO
2
) vào dung dịch NaOH(hoặc KOH) thì có các PTHH xảy ra:
CO
2
+ 2NaOH
→
Na
2
CO
3
+ H
2
O ( 1 )
Sau đó khi số mol

CO
2
= số mol NaOH thì có phản ứng.
CO
2
+ NaOH
→
NaHCO
3
( 2 )
Hướng giải: xét tỷ lệ số mol để viết PTHH xảy ra.

3

→
Na
2
CO
3
+ H
2
O
( 2 ) /
Hoặc dựa vào số mol CO
2
và số mol NaOH hoặc số mol Na
2
CO
3
và NaHCO
3
tạo thành
sau phản ứng để lập các phương trình toán học và giải.
Đặt ẩn x,y lần lượt là số mol của Na
2
CO
3
và NaHCO
3
tạo thành sau phản ứng.
Bài tập áp dụng
Bài 1

tạo thành là: 0,001.84 = 0,084g
Bài 6
Dẫn 2,464 lít CO
2
(đktc) vào dung dịch NaOH 0,5 M, thu được dung dịch chứa 11,44
gam hỗn hợp muối .
a. Tính khối lượng mỗi muối
b. Thể tích dung dịch NaOH đã dùng.
Bài 7
Nung 25 gam hỗn hợp A gồm NaHCO
3
và Na
2
CO
3
đến khối lượng không đổi thu được
17,25 gam chất rắn .
a. Tính phần trăm khối lượng mỗi chất trong hỗn hợp A.
b. Phải cần bao nhiêu lít khí CO
2
(đktc) và bao nhiêu gam dung dịch NaOH 16% để
tạo ra dung dịch chứa 25 gam hỗn hợp A .
Bài 8:
Thổi 2,464 lit khí CO
2
(đktc)vào một dung dịch NaOH thì được 9,46g hỗn hợp 2 muối
Na
2
CO
3

CO
3
(không dư NaOH)?
c/ Thu được cả 2 muối với nồng độ mol của NaHCO
3
bằng 1,5 lần nồng độ mol của
Na
2
CO
3
? Trong trường hợp này phải tiếp tục thêm bao nhiêu lit dung dịch NaOH 0,5M
nữa để được 2 muối có cùng nồng độ mol.
Đáp số:
a/
n
NaOH =
n
CO
2
= 1mol > V
dd NaOH 0,5M
= 2 lit.
b/ n
NaOH
= 2n
CO
2
= 2mol > V
dd NaOH 0,5M
= 4 lit.

CO
3
có khối lượng là 35 gam .Khi thêm từ từ và
khuấy đều 0,8 lít dung dịch HCl 0,5M vào dung dịch chứa 2 muối trên thì có 2,24 lít khí
CO
2
bay ra (đktc) và dung dịch Y .Thêm Ca(OH)
2
dư vào dung dịch Y thu được kết tủa
A.
a. Tính khối lượng mỗi muối có trong hỗn hợp X và khối lượng kết tủa A.
b. Thêm x gam NaHCO
3
vào hỗn hợp X được hỗn hợp X’ .Cùng làm thí nghiệm như
trên thì thể tích HCl 0,5M thêm vào vẫn là 0,8 lít dung dịch thu được là Y’ và kết
tủa A’ nặng 30 gam.Tính thể tích CO
2
và xgam đã thêm vào X?
Bài 12
Khi cho m gam hỗn hợp Mg , MgCO
3
tác dụng với dung dịch HCl dư thu được 22,4 lít
(đktc) hỗn hợp khí gồm H
2
, CO
2
. Cho khí CO
2
hấp thụ hoàn toàn vào 400 ml dung dịch
NaOH 2M . Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 54,8 gam hỗn hợp hai muối.

2
SO
4
: Na
2
CO
3
là 1: 1.
Bài 14
Hoà tan m gam hỗn hợp Na
2
CO
3
và K
2
CO
3
vào 55,44 gam nước thu được 55,44 ml dung
dịch (d = 1,0822g/ml) ,bỏ qua sự biến đổi thể tích . Cho từ từ dung dịch HCl 0,1M vào
dung dịch trên cho đến khi thoát ra 1,1 gam khí thì dừng lại. Dung dịch thu được cho tác
dụng với nước vôi trong tạo ra 1,5 gam kết tủa khô .
a) Tính m?
b) Tính C% của mỗi muối trong dung dịch ban đầu .
c) Tính thể tích dung dịch HCl 0,1M.
Từ dung dịch ban đầu muốn điều chế một dung dịch muối có nồng độ mỗi muối là 10%
thì phải hoà tan mỗi muối bao nhiêu gam
Bài 15
Khi cho m gam hỗn hợp Mg , MgCO
3
tác dụng với dung dịch HCl dư thu được 8,96 lít

2
O
( 1 )
Sau đó khi số mol CO
2
= 2 lần số mol của Ca(OH)
2
thì có phản ứng
2CO
2
+ Ca(OH)
2

→
Ca(HCO
3
)
2

( 2 )
Hướng giải : xét tỷ lệ số mol để viết PTHH xảy ra:
Đặt T =
2
2
)(OHCa
CO
n
n

- Nếu T

3

→
Ca(HCO
3
)
2

( 2 ) !
Hoặc dựa vào số mol CO
2
và số mol Ca(OH)
2
hoặc số mol CaCO
3
tạo thành sau phản
ứng để lập các phương trình toán học và giải.
Đặt ẩn x, y lần lượt là số mol của CaCO
3
và Ca(HCO
3
)
2
tạo thành sau phản ứng.
Bài tập áp dụng:
Bài 1
Hấp thụ 0,224 lít CO
2
vào 200 ml dung dịch Ca(OH)
2

2
dư. > V
CO
2
= 0,224 lit
TH
2
: CO
2
dư và Ca(OH)
2
hết > V
CO
2
= 2,016 lit
Bài 1. 3
Hoà tan 2,8 gam CaO vào nước thu được dung dịch A .
a) Cho 1,68 lít khí CO
2
hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch A. Hỏi có bao nhiêu gam kết
tủa tạo thành?
b) Nếu cho khí CO
2
qua dung dịch A và sau khi kết thúc phản ứng thấy có 1,2 gam
kết tủa thì có bao nhiêu lít khí CO
2
đã tham gia phản ứng. (Các thể tích khí đo ở
đktc)
Bài 2
Dẫn V lit CO

0,05M, thu được 0,1g chất không
tan. Tính m.
Đáp số:
TH
1
: CO
2
hết và Ca(OH)
2
dư. >
m
CO
2
= 0,044g
TH
2
: CO
2
hết và Ca(OH)
2
hết >
m
CO
2
= 0,396g
Bài 4
Sục x(lit) CO
2
(đktc) vào 400ml dung dịch Ba(OH)
2

Dẫn 10 lít hỗn hợp khí gồm N
2
và CO
2
(đktc) sục vào 2 lit dung dịch Ca(OH)
2
0,02M, thu được 1g kết tủa. Hãy xác định % theo thể tích của khí CO
2
trong hỗn hợp.
ĐS: TH
1
: CO
2
hết và Ca(OH)
2
dư. > V
CO
2
= 0,224 lit và % V
CO
2
= 2,24%
TH
2
: CO
2
dư và Ca(OH)
2
hết > V
CO

3
, MgCO
3
tác dụng vừa đủ với m (g) dung dịch HCl
20% thu được khí A và dung dịch B. Cho B tác dụng với NaOH vừa đủ thu được kết tủa
và dung dịch C. Lọc kết tủa rửa sạch sấy khô và nung đến khối lượng không đổi thu được
0,6 gam chất rắn .Cô cạn nước lọc thu được 3,835 gam muối khan .Nếu cho khí A vào
bình đựng 500 ml dung dịch Ca(OH)
2
0,02M thì được 0,5 gam kết tủa .
a) Tính khối lượng mỗi chất trong hỗn hợp.
b) Tính m (g) dung dịch HCl 20% đã dùng. (Các phản ứng đều xảy ra hoàn toàn)
Bài 10
Nung m gam hỗn hợp A gồm 2 muối MgCO
3
và CaCO
3
cho đến khi không còn khí
thoát ra ,thu được 3,25 gam chất rắn B và khí C. Cho toàn bộ khí C hấp thụ hết bởi 2 lít
dung dịch Ba(OH)
2
thu được 7,88 gam kết tủa và dung dịch D. Đun nóng tiếp dung dịch
D lại thấy tạo thành thêm 3,94 gam kết tủa. (Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn ).
Xác định m và nồng độ mol/l của dung dịch Ba(OH)
2
đã dùng.
Bài 11
Sục V lít CO
2
(đktc) vào 200 ml dung dịch Ca(OH)

2
CO
3
v BaCO
3
.Ho tan A trong 500 ml dung dch Ba(HCO
3
)
2
c dung dch C v phn khụng tan B .Chia dung dch C thnh 2 phn bng nhau :
+ Phn 1: Cho tỏc dng vi lng d dung dch CaCl
2
c 2 gam kt ta .
+ Phn 2: Tỏc dng va ht vi 40 ml dung dch KOH 0,5M.
Cho phn khụng tan B tỏc dng vi lng d dung dch HCl .Ton b khớ thoỏt ra
c hp th ht vo 200 ml dung dch Ba(OH)
2
0,25M .Sau phn ng lc tỏch kt ta
,cho dung dch cũn li tỏc dng vi dung dch NaOH d ,thu c 1,97 gam kt ta .Tớnh
khi lng tng cht trong hn hp A v nng mol/l ca dung dch Ba(HCO
3
)
2
.
Bi 19
t chỏy hon ton m gam than cha 4% tp cht tr thỡ thu c hn hp khớ A
gm CO v CO
2
.Cho khớ A i t t qua ng s nung núng ng 46,4 gam Fe
3

2
c 0,394 gam kt ta .Tớnh
nng mol ca dung dch Ba(OH)
2
.
b. Phn 2 c dn qua ng s cha ụxit ca kim loi M thỡ phn ng va .Ho tan
kim loi thu c trong dung dch HCl d gii phúng 0,504 lớt H
2
(ktc) .Xỏc nh cụng
thc ụxit ca M.
B i 22
Cho hỗn hợp gồm MgCl
2
, BaCO
3
, MgCO
3
tác dụng vừa đủ với m (g) dung dịch HCl
20% thu đợc khí A và dung dịch B. Cho B tác dụng với NaOH vừa đủ thu đợc kết tủa và
dung dịch C. Lọc kết tủa rửa sạch sấy khô và nung đến khối lợng không đổi thu đợc 0,6
gam chất rắn. Cô cạn dung dch C thu đợc 3,835 gam muối khan .Nếu cho khí A vào bình
đựng 500 ml dung dịch Ca(OH)
2
0,02M thì đợc 0,5 gam kết tủa .
a. Tính khối lợng mỗi chất trong hỗn hợp .
b. Tính m (g) dung dịch HCl 20% đã dùng . (Các phản ứng đều xảy ra hoàn
toàn)
Bi 23
t chỏy hon ton 24 gam FeS
2

2
thoát ra ngoài khi hoà tan A hấp thụ vào 93,6 ml dung dịch NaOH có
nồng độ a% (d=1,0039g/ml), sau đó thêm lợng d dung dịch BaCl
2
,thấy tạo ra 0,788 gam
kết tủa và khi đun sôi lại tạo thêm đợc 0,134 gam kết tủa nữa. Giả thiết các phản ứng xảy
ra hoàn toàn. Hãy cho biết.
a. Thành phần % các chất trong A.
b. Tính a?
Bài 27
Hỗn hợp A gồm Na
2
CO
3
và BaCO
3
.Hoà tan A trong 500 ml dung dịch Ba(HCO
3
)
2
đợc
dung dịch C và phần không tan B .Chia dung dịch C thành 2 phần bằng nhau:
+ Phần 1: Cho tác dụng với lợng d dung dịch CaCl
2
đợc 2 gam kết tủa.
+ Phần 2: Tác dụng vừa hết với 40 ml dung dịch KOH 0,5M.
Cho phần không tan B tác dụng với lợng d dung dịch HCl. Toàn bộ khí thoát ra đợc
hấp thụ hết vào 200 ml dung dịch Ba(OH)
2
0,25M. Sau phản ứng lọc tách kết tủa ,cho

Cho 0,448 lớt khớ CO
2
( ktc) hp th ht vo 100 ml dung dch cha hn hp
NaOH 0,06M v Ba(OH)
2
0,12M, thu c m gam kt ta. Giỏ tr ca m l
A. 1,970. B. 1,182. C. 2,364. D. 3,940.
thi i hc khi A nm 2009
B i 32
Hp th hon ton 0,672 lớt khớ CO2 (ktc) vo 1 lớt dung dch gm NaOH 0,025M
v Ca(OH)20,0125M, thu c x gam kt ta. Giỏ tr ca x l
A. 2,00. B. 0,75. C. 1,00. D. 1,25.
thi i hc khi A nm 2011
B i 33
Sc 4,48 lớt khớ CO
2
(ktc) vo 1 lớt dung dch hn hp Ba(OH)
2
0,12M v NaOH
0,06M. Sau khi cỏc phn ng xy ra hon ton thu c m gam kt ta. Giỏ tr ca m l
A. 13,79. B. 19,70. C. 7,88. D. 23,64.
thi i hc khi B nm 2012
Câu 37: Hấp thụ hoàn toàn 2,24 lít khí CO2 (đktc) vào 750 ml dung dịch Ba(OH)
2
0,2M,
thu được m gam kết tủa. Giá trị của m là
A. 9,85. B. 29,55. C. 19,70. D. 39,40.
Đề thi đại học khối B năm 2013