CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI DEWATS
Công nghệ DEWATS đã và đang được BORDA phổ biến rộng rãi như là một giải pháp hữu hiệu cho
xử lý nước thải phân tán từ các cụm dân cư, bệnh viện, khách sạn, trang trại, các lò giết mổ gia súc,
gia cầm và cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại các nước đang phát triển.
CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI DEWATS
1. Bối cảnh và thách thức
Ô nhiễm môi trường nước ta là một vấn đề lớn mà Việt Nam đang phải đối mặt. Hầu hết nước
thải sinh hoạt cũng như nước thải công nghiệp không được xử lý hoặc xử lý chưa triệt để xả
trực tiếp vào môi trường, gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước mặt, nước ngầm, tác động
xấu đến điều kiện vệ sinh và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ cộng đồng. Ví dụ điển hình cho
thực trạng này là ô nhiễm môi trường nước ở các làng nghề, các trang trại chăn nuôi gia súc
gia cầm, lò giết mổ gia súc gia cầm, các bệnh viện, khách sạn, …
Chính phủ đã ban hành các luật và nghị định trong quản lý môi trường quy định rằng việc xả
nước thải của các doanh nghiệp vừa và nhỏ và của các khu dân cư chính là nguyên nhân gây
nên ô nhiễm do nước thải và do đó họ buộc phải xử lý nước thải tại chỗ đến mức thích hợp
trước khi xả ra môi trường.
Việc đưa ra giải pháp thu gom nước thải về một trạm xử lý tập trung là rất khó khăn, bởi kinh
phí đầu tư cho xây dựng rất lớn, hơn nữa vận hành các hệ thống này khá phức tạp và tốn kém.
Giải pháp xử lý nước thải phân tán cho từng cụm gây ô nhiễm với các công nghệ có chi phí đầu
tư thấp, vận hành đơn giản và thân thiện với môi trường là một giải pháp thích hợp, khả thi
đối với điều kiện kinh tế nước ta hiện nay.
2. Công nghệ DEWATS – Một giải pháp bền vững
Tổ chức Bremen Overseas Reasearch and Development Association (viết tắt là BORDA) - Hiệp
hội Nghiên cứu và phát triển Bremen là một tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận – Công hoà
Liên bang Đức. Trong hơn 30 năm hoạt động, các dự án và nghiên cứu của BORDA nhằm bảo
đảm cho con người tiếp cận được với những nguồn tài nguyên thiết yếu cho sự sống cũng như
một môi trường trong sạch. Từ năm 1977, BORDA bắt đầu tham gia vào lĩnh vực chuyển giao
công nghệ biogas từ Ấn Độ sang Ethiopia, Indonesia, Trung Quốc. Năm 1993 chuyển trọng tâm
sang xử lý nước thải phân tán thông qua sự tiếp cận công nghệ được gọi là Hệ thống xử lý
nước thải phân tán DEWATS (DEcentralized WAsterwater Treament System).
Công nghệ DEWATS đã và đang được BORDA phổ biến rộng rãi như là một giải pháp hữu hiệu
lớp trên cùng của bãi lọc. Bộ rễ của thực vật cũng là môi trường sống thích hợp cho các vi
sinh vật có khả năng tiêu thụ các chất dinh dưỡng có trong nước thải, tăng hiệu quả xử lý
của bãi lọc. Ngoài ra thực vật trong bãi lọc hấp thụ các chất dinh dưỡng như Nitơ và
Phốtpho. Nước sau bãi lọc trồng cây thường không còn mùi hôi thối như đầu ra của các
công trình xử lý kị khí. Sau một thời gian vận hành hệ thực vật trong bãi lọc sẽ tạo nên một
khuôn viên đẹp cho toàn bộ hệ thống xử lý.
Khử trùng: hồ chỉ thị với chiều sâu lớp nước nông được thiết kế để loại bỏ các vi
khuẩn gây bệnh nhờ bức xạ mặt trời xuyên qua lớp nước trong hồ. Tuy nhiên, đối với nước
thải có lượng vi sinh vật gây bệnh cao thì việc sử dụng hoá chất khử trùng là điều cần thiết.
Hiệu quả xử lý:
DEWATS được thiết kế theo yêu cầu của khách hàng, dựa trên nồng độ chất ô nhiễm dòng vào
và yêu cầu chất lượng dòng chảy ra sau xử lý. Hiệu quả xử lý của DEWATS có thể đạt được tiêu
chuẩn cho phép loại A đối với nước thải công nghiệp – TCVN 5945-2005.
Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm mà hệ thống DEWATS mang lại, hệ thống xử lý nước thải
này vẫn tồn tại một số nhước điểm như sau:
Thiết kế xây dựng các công trình xử lý của DEWATS phải phù hợp với điều kiện của địa
phương và khu đất để xây hệ thống này phải có chất lượng tốt, không bị sụt lún.
Tốn nhiều diện tích cho xây dựng.
Chỉ áp dụng để xử lý nước thải hữu cơ, không xử lý được nước thải vô cơ như nước thải chế
biến kim loại, nước thải có chứa hóa chất,…
3. Một số mô hình DEWATS tại Việt Nam
Hiện nay đã có hơn 500 hệ thống DEWATS đang hoạt động hiệu quả ở các nước như Indonesia,
Ấn Độ, Philippin, Trung Quốc, Việt Nam và các nước Nam Phi. Tại Việt Nam, hệ thống DEWATS
đã được áp dụng xử lý nước thải tại:
Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa;
Bệnh viện đa khoa Kim Bảng, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam;
Xử lý nước thải sinh hoạt tại thôn Kiêu Kị, xã Kiêu Kị, huyện Gia Lâm, Hà Nội;
Trung tâm cứu hộ gấu Tam Đảo; …
3.1. Hệ thống xử lý nước thải phân tán DEWATS cho bệnh viện Nhi Thanh Hóa
Sơ lược về Bệnh viện Nhi Thanh Hóa và Tình hình điều kiện vệ sinh: