1
Chương 2
MÁU VÀ BẠCH HUYẾT (P5)
(Blood and lympatic System)
Dr Võ Văn Toàn- Quynhon University
2
Các yếu tố hữu hình
granular
agranular
3
4
1.6. Sự tạo máu
- Trong giai đoạn bào thai các tế bào máu (hồng cầu,
bạch cầu và tiểu cầu) được tạo ra ở gan và lách. Sau khi đẻ
tế bào máu được tạo ra ở tủy đỏ xương.
-Đầu tiên từ các huyết cầu nguyên bào (hemocytoblast),
còn gọi là tế bào gốc. Đây là tế bào tương đối lớn, có
nhân, nó phân chia liên tục, tăng số lượng
- Một phần hemocytoblast chuyển dần thành hồng cầu
và đi vào dòng máu của mạch tủy xương
- Một phần hình thành các hạt trong tế bào chất, nhân
biến đổi thành nhiều thùy và phân hóa thành các loại bạch
cầu có hạt
- Một phần biến đổi thành bạch cầu không hạt để biệt
hóa thành lâm ba cầu và bạch cầu đơn nhân
5
Sự tạo thành tế bào
máu (Hemopoiesis)
Megakaryoblast
6
7
cũng khác nhau: Ngựa: 11,5 phút; Bò: 6,5
phút; Dê, Cừu, Chó, Thỏ: 2,5 phút; Lợn: 3,5
phút; Gà: 0,5-2 phút; Trâu: 2 phút.
- Ở người: Bắt đầu đông sau 3-4 phút,
đông hoàn toàn sau 5-6 phút
12
1.7.2. Các yếu tố đông máu
•
Theo quy ước quốc tế, các yếu tố tham gia
quá trình đông máu được đánh số La Mã từ I-
XIII, nhưng không có yếu tố VI:
- Yếu tố I : Fibrinogen, có trong huyết tương.
- Yếu tố II: Protrombin, có trong huyết tương
- Yếu tố III: Thromboplastin, có trong tiểu cầu.
- Yếu tố IV: Ca
++
, hòa tan trong huyết tương.
- Yếu tố V: Proaccelerin, có trong huyết tương.
- Yếu tố VII: Proconvertin, có trong huyết tương
13
1.7.2. Các yếu tố đông máu (tt)
- Yếu tố VIII : Yếu tố chống chảy máu A
(hemophilie), có trong huyết tương.
- Yếu tố IX: Yếu tố Christmas, chống chảy máu B
(hemophilieB).
- Yếu tố X: Yếu tố Stuart, có trong huyết tương
- Yếu tố XI: Prothromboplastin (PTA), có trong
huyết tương.
- Yếu tố XII: Hegeman, có trong huyết tương.
- Yếu tố VIII: Yếu tố ổn định Fibrin, có trong huyết
Bình thường, prothrombin có trong máu ở
dạng vô hoạt, dưới tác dụng của thromboplastin
cùng với các yếu tố V, VII, X và Ca++, nó biến
thành dạng hoạt động
V, VII, X, Ca++
Prothrombin Thrombin
20
Fig. 18.10 pt 2
21
1.7.3. Cơ chế đông máu (tt)
+ Giai đoạn 3: Biến Fibrinogen thành fibrin
Thrombin mới hình thành hoạt động như enzym
proteaza cắt hai 2 đầu mang điện của fibrinogen tạo
thành phân tử fibrin đơn phân, chúng có khả năng liên
kết với nhau tạo thành những sợi mãnh nhưng không
bền.
Dưới tác dụng của yếu VIII, các fibrin đơn phân trùng
hợp thành fibrin đa phân bền vững, đan với nhau thành
mạng lưới giam giữ các huyết cầu lại để tạo nên cục
máu đông
Thrombin, VIII
Fibrinogen Fibrin
22
Fig. 18.10 pt 3
23
24
25
1.7.3. Cơ chế đông máu (tt)
+ Các biện pháp làm máu đông: