BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN VĂN TUẤN

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
VÀ TRUYỀN THÔNG TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÝ
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC
HÀ NỘI - 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Nguyễn Văn Tuấn LỜI CẢM ƠN

Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tập thể hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS Đặng Văn Đức, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội;
2. PGS.TS Ngô Quang Sơn, Viện trưởng Viện Dân tộc, Ủy ban Dân tộc,
đã tận tình hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Sau đại học, Phòng
Tạp chí & TTKHCN, Ban Chủ nhiệm Khoa Địa lý, Bộ môn PPGD Địa lý
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn, đóng
góp ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập,
nghiên cứu tại trường.
Tôi cũng xin cảm ơn quý thầy giáo, cô giáo và các em học sinh Trường
THPT Long Xuyên, Trường Thực hành Sư phạm – ĐHAG, Trường THPT
chuyên Bến Tre, Trường THPT Thủ Khoa Nghĩa, THPT Vĩnh Thạnh, THPT Kiên
Hải, THPT chuyên Thoại Ngọc Hầu đã hợp tác, giúp đỡ tôi trong quá trình điều
tra, khảo sát và thực hiện một số nội dung liên quan đến đề tài luận án.
Tôi xin cảm ơn gia đình, những người thân và bạn bè đã ủng hộ, giúp đỡ
và chia sẻ với tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án.
Trân trọng cảm ơn những ý kiến đóng góp để luận án được hoàn thiện hơn./.
Hà Nội, tháng 6/2014
Tác giả luận án

Nguyễn Văn Tuấn


Chƣơng 2. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
ĐỂ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ VÀ WEBSITE HỖ TRỢ DẠY HỌC
ĐỊA LÝ Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 64
2.1. Những nguyên tắc, yêu cầu và quy trình xây dựng bài giảng điện tử 64
2.1.1. Những đặc trưng của bài giảng điện tử địa lý 64
2.1.2. Những nguyên tắc khi xây dựng bài giảng điện tử 66
2.1.3. Những yêu cầu chung khi xây dựng và sử dụng bài giảng điện tử 71
2.1.4. Quy trình xây dựng bài giảng điện tử 72
2.2. Giới thiệu một số phần mềm sử dụng trong dạy học địa lý THPT 76
2.2.1. Sử dụng Microsoft Word 2010 trong soạn giáo án 76
2.2.2. Sử dụng Microsoft Excel 2010 để xây dựng các biểu đồ 77
2.2.3. Sử dụng Microsoft PowerPoint 2010 để thiết kế bài giảng địa lý 78
2.2.4. Sử dụng Violet để xây dựng câu hỏi trắc nghiệm 81
2.2.5. Sử dụng iMindMap để xây dựng sơ đồ tư duy trong dạy học địa lý 88
2.2.6. Biên tập các đoạn Video clip và ghi âm 94
2.2.7. Sử dụng phần mềm MapInfo để xây dựng bản đồ giáo khoa địa lý 95
2.2.8. Khai thác tư liệu từ Encarta Reference Library 2009 98
2.2.9. Khai thác thông tin trên Internet 99
2.3. Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông để xây dựng giáo án điện tử
và tổ chức dạy học địa lý ở trường THPT 102
2.3.1. Xây dựng giáo án điện tử và tổ chức dạy học địa lý lớp 10 THPT 102
2.3.2. Xây dựng giáo án điện tử và tổ chức dạy học địa lý lớp 11 THPT 107
2.3.3. Xây dựng giáo án điện tử và tổ chức dạy học địa lý lớp 12 THPT 113
2.4. Xây dựng và hướng dẫn sử dụng trang web “Dạy và học địa lý THPT” 119
2.4.1. Giới thiệu nội dung 119
2.4.2. Hướng dẫn sử dụng 121
Kết luận chƣơng 2 123

Chƣơng 3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM 124
3.1. Mục đích, yêu cầu và nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm 124

Viết đầy đủ
Viết tắt
Bài giảng điện tử
BGĐT
Cán bộ quản lý
CBQL
Công nghệ thông tin và truyền thông
CNTT&TT
Cơ sở vật chất
CSVC
Đối chứng
ĐC
Giáo viên
GV
Giáo dục – đào tạo
GD – ĐT
Giáo dục phổ thông
GDPT
Giáo án điện tử
GAĐT
Giao thông vận tải
GTVT
Học sinh
HS
Kinh tế - xã hội
KT – XH
Lý luận dạy học
LLDH
Máy vi tính
MVT

Bảng 1.3. Kế hoạch dạy học địa lý THPT theo chương trình chuẩn và nâng cao 49
Bảng 1.4. Nội dung của chương trình địa lý lớp 11 THPT 52
Bảng 1.5. Tình hình ứng dụng CNTT&TT trong dạy học địa lý ở trường THPT 59
Bảng 1.6. Thống kê số liệu điều tra HS về việc học tập địa lý với BGĐT (số HS/%) 61
Bảng 3.1. Kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 1 131
Bảng 3.2. Tỉ lệ điểm kiểm tra bài thực nghiệm số 1 131
Bảng 3.3. Các tham số kiểm định kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 1 132
Bảng 3.4. Kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 2 133
Bảng 3.5. Tỉ lệ điểm kiểm tra bài thực nghiệm số 2 133
Bảng 3.6. Các tham số kiểm định kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 2 134
Bảng 3.7. Kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 3 134
Bảng 3.8. Tỉ lệ điểm kiểm tra bài thực nghiệm số 3 135
Bảng 3.9. Các tham số kiểm định kết quả kiểm tra bài thực nghiệm số 3 135
Bảng 3.10. Tổng hợp mức độ hiệu quả khi GV dạy học với CNTT 136
Bảng 3.11. Bảng tổng hợp kết quả kiểm tra các lớp TN và ĐC 138
Bảng 3.12. Các tham số kiểm định kết quả thực nghiệm 139
Bảng 3.13. Tổng hợp ý kiến giảng viên, GV đánh giá website “Dạy và học địa lý THPT” 145
Bảng 3.14. Tổng hợp ý kiến HS đánh giá trang web “Dạy và học địa lý THPT” . 145
DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1. Cơ sở đổi mới PPDH 18
Hình 1.2. Sơ đồ mối quan hệ giữa GV và HS trong dạy học tích cực. 21
Hình 1.3. Sơ đồ mối quan hệ các yếu tố trong PPDH tích cực. 22
Hình 1.4. Sơ đồ hiệu quả sử dụng các loại phương tiện, TBDH. 27
Hình 1.5. Các yếu tố của quá trình truyền thông tin 32
Hình 1.6. Sơ đồ quá trình dạy học theo quan điểm truyền thông tin 37
Hình 1.7. Quá trình dạy học - các dạng kênh truyền thông 37

Hình 2.29. Tìm thông tin dưới dạng chữ viết, hình ảnh 100
Hình 2.30. Video clip núi lửa 100
Hình 2.31. Truy cập thông tin tại Wikipedia 101
Hình 2.32. Trang web Youtube.com 101
Hình 2.33. Video clip giới thiệu phương tiện vận tải đường thủy, đường bộ 105
Hình 2.34. Bản đồ tự nhiên Việt Nam 105
Hình 2.35. Sân bay Tân Sơn Nhất – TPHCM 105
Hình 2.36. Phiếu học tập số 1, 2 105
Hình 2.37. Tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển và phân bố ngành GTVT. 106
Hình 2.38. Phương tiện vận chuyển xưa; câu hỏi củng cố bài học 106
Hình 2.39. Giới thiệu slide 1, 2 bài Hoa Kỳ (tiết 1) 110
Hình 2.40. Giới thiệu slide 6, 7 – bài Hoa Kỳ (tiết 1) 111
Hình 2. 41. Tạo câu hỏi 1 và đáp án trên Violet 112
Hình 2.42. Tạo câu hỏi 2 trên Violet 112
Hình 2.43. Tạo câu hỏi 3 và 4 trên Violet 112
Hình 2.44. Minh họa phần củng cố kiến thức bằng SĐTD 118
Hình 2.45. SĐTD - Sử dụng và bảo vệ TNTN 118
Hình 2.46. Minh họa Banner trang web dạy và học địa lý THPT 119
Hình 2.47. Minh họa mục Bài viết và Bài giảng điện tử trên website 120
Hình 2. 48. Minh họa mục Liên kết web và Giới thiệu sách trên website 121
Hình 2.49. Minh họa nhóm Văn hóa, du lịch, sức khỏe, giáo dục, khoa học 121
Hình 2.50. Tải ảnh từ website 122
Hình 3.1. Biểu đồ thể hiện tổng hợp kết quả thực nghiệm 138
Hình 3.2. Tiết dạy TNSP tại trường THPT Vĩnh Thạnh và trường PTTH Sư phạm . 146
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài


2
địa lý bước đầu đã khắc phục những hạn chế nhất định về phương tiện, thiết bị dạy
học, gây được hứng thú, hấp dẫn HS học tập ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, việc
ứng dụng CNTT&TT vào dạy học hiện nay vẫn là vấn đề khó khăn, thách thức đối
với GV như: khả năng khai thác phần mềm tin học (Excel, Power Point, MapInfo,
Encarta,…), việc sử dụng các phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại (máy vi tính,
projector, bảng tương tác…), hay việc lạm dụng kỹ thuật trong quá trình lên lớp…,
nó đã làm hạn chế việc đổi mới PPDH địa lý ở trường THPT.
Những hạn chế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, có thể do GV tự tìm
hiểu hay học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp để khai thác tính năng của các phần
mềm tin học, chưa có kinh nghiệm sử dụng và thiếu các tài liệu tham khảo về mặt
lý luận cũng như các hướng dẫn cơ bản, phù hợp với yêu cầu để xây dựng bài giảng
điện tử. Ngoài ra, còn tuỳ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng trường, nội dung bài
học và đối tượng HS mà GV có phương pháp ứng dụng CNTT&TT với mức độ và
hình thức khác nhau sao cho khoa học và hiệu quả.
Xuất phát từ những yêu cầu trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Ứng
dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học địa lý ở trường trung
học phổ thông”, nhằm góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp và nâng
cao chất lượng dạy học địa lý ở trường trung học phổ thông.
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu, ứng dụng CNTT&TT vào dạy học địa lý nhằm phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và phát triển năng lực HS, góp phần đổi mới
phương pháp và nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học ở trường THPT.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc ứng dụng CNTT&TT trong
dạy học địa lý ở trường THPT.
- Xác định những yêu cầu, nguyên tắc, quy trình xây dựng bài giảng điện tử.
- Tổ chức dạy học địa lý THPT với sự hỗ trợ của CNTT&TT.

CNTT&TT là một thành tựu lớn của cuộc cách mạng khoa học – kỹ thuật
hiện nay. Việc nghiên cứu, ứng dụng CNTT&TT trong giáo dục và đào tạo đã
được đề cập trong nhiều công trình nghiên cứu, đáng kể nhất là: Đề án “Tin học
cho mọi người” (Informatique pour tous) - Pháp, 1970; Chương trình MEP
“Chương trình giáo dục vi điện tử” (Microelectronics Education Program) -
Anh, 1980; Các chương trình và phần mềm các môn học cho trường trung học 4
được cung cấp bởi NSCU (National Software-Cadination Unit) - Australia,
1984; Đề án CLASS “Máy tính và các nghiên cứu ở trường học” (Computer
literacy and studies in school) - Ấn Độ, 1985; Hội thảo về “Xây dựng phần mềm
tin học”, các nước châu Á - Thái Bình Dương, tổ chức tại Malaysia, 1985. Bên
cạnh các đề tài nghiên cứu, một số tài liệu tiêu biểu như “Công nghệ day học”
(Instructional Technology for Teaching and Learning) của
xây dựng kế hoạch tiến hành các hoạt động dạy học có sự hỗ trợ của phương
tiện kỹ thuật theo hướng phát huy vai trò tích cực của người học; đề xuất các
biện pháp sử dụng phương tiện kỹ thuật phù hợp với những yêu cầu và hình thức
dạy học cụ thể; đồng thời, nhấn mạnh vai trò của phương tiện kỹ thuật nói
chung, đặc biệt là CNTT&TT như một công cụ hỗ trợ đắc lực cho các hoạt động
dạy học. Cuốn “Dạy học với công nghệ: Tạo lớp học-học sinh làm trung tâm”
(Teaching with Technology: Creating Student-Centered-Classrooms) của Judith
H. Sandholtz (1997), trình bày về dự án ACOT (The Apple Classrooms of
Tomorrow) nhằm triển khai các hướng ứng dụng công nghệ máy tính trong
giảng dạy theo hướng người học là trung tâm và những ảnh hưởng của nó đối
với nền giáo dục hiện đại; Trong cuốn “Học với công nghệ: Triển vọng kiến
tạo” (Learning with Technology: A Constructivist Perspective” (1999), David H.
Jonassen và các cộng sự tập trung trình bày những tác động tích cực của công
nghệ máy tính đối với cách học của người học. Các tác giả đã làm rõ vai trò to
lớn của các phương tiện đa truyền thông đối với việc kích thích một cách tích

kiện tiếp cận tri thức địa lý tốt hơn và tạo ra những khả năng trao đổi thông tin,
nghiên cứu, học tập vừa tiện ích, vừa tích cực giữa GV - HS và HS - HS.
M -
hành, như các CD tra cứu: “PC Fact”, “The world Atlas”, “Encarta Reference
Library”…. Thông tin địa lý trong các CD-Rom này được thể hiện bằng kênh chữ
và kênh hình rất đa dạng, phong phú. Nội dung thông tin được sắp xếp, trình bày
khá khoa học, chủ yếu phản ánh về văn hóa, lịch sử, địa danh, thông tin kinh tế, bản
đồ các nước trên thế giới. Chúng ta có thể sử dụng có chọn lọc các tài liệu này vào
dạy học địa lý ở trường trung học phổ thông (THPT). 6
Ở các nước phát triển, cùng với những phần mềm dạy học chuyên ngành,
các phần mềm công cụ cũng được GV và HS quan tâm sử dụng, trong đó có phần
mềm Ms PowerPoint. Cùng với sự xuất hiện các phiên bản của phần mềm Ms
PowerPoint là các tài liệu hướng dẫn sử dụng (tiếng Anh) như cuốn Microsoft
PowerPoint 97, 2000, XP,… “Tương tác máy tính với Microsoft PowerPoint
2002" (Interactive Computing Series Microsoft PowerPoint 2002) của Kenneth C.
Laudon, Kenneth Rosenblatt, David Langley (2003), …Các tài liệu này chủ yếu chỉ
trình bày về các tính năng và thao tác kỹ thuật sử dụng phần mềm Ms PowerPoint
mà ít chú ý đến khía cạnh giáo dục của việc sử dụng phần mềm này cho phù hợp
với nội dung, chức năng dạy học.
Ngoài ra, trên các Website: www.en.wikipedia.org/wiki/powerpoint;
hay trên tạp chí “Presentations magazine”
chúng ta có thể tìm thấy những diễn đàn trao đổi về những mặt tốt và hạn chế của
việc sử dụng phần mềm Ms PowerPoint với các bài viết của Tad Simons, Edward
Tufte, … Qua đó, người sử dụng được lưu ý đến các biện pháp sử dụng phần mềm
này sao cho phù hợp và có hiệu quả đối với yêu cầu của từng hoạt động cụ thể.
Nhìn chung, các bài viết, tài liệu trên đã đem lại cho chúng tôi những nhận
thức đầy đủ hơn về xu hướng, ý tưởng, biện pháp sử dụng CNTT&TT trong dạy

thông của Nguyễn Thị Kim Thành, Ngô Quang Sơn, 2003; “Ứng dụng CNTT
trong dạy học tích cực”, Phó Đức Hòa, Ngô Quang Sơn, NXB Giáo dục,
2008.,…Các tài liệu, bài viết trên đều khẳng định xu thế tất yếu của việc ứng dụng
CNTT&TT trong nền giáo dục hiện đại, đồng thời còn nêu những vấn đề có tính
định hướng chung về những nguyên tắc, yêu cầu, quy trình; những mặt tích cực,
hạn chế…, trong việc sử dụng phương tiện, thiết bị dạy học này. Vẫn còn ít bài viết
trình bày rõ về những khó khăn cũng như các giải pháp khả thi đối với nhà trường
phổ thông trong việc triển khai các ứng dụng CNTT&TT vào dạy học địa lý.
Để đáp ứng yêu cầu đặt ra đối với sự phát triển của đất nước, góp phần đổi
mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, các nhà phương pháp dạy học địa
lý trong nước đã tổ chức nhiều hội thảo, công trình nghiên cứu việc ứng dụng
CNTT&TT và xây dựng các phần mềm dạy học địa lý, cụ thể như: Báo cáo “Sử
dụng máy vi tính trong nghiên cứu và giảng dạy địa lý”, Nguyễn Dược (Viện
KHGD Việt Nam), 1996; phần mềm “PCFACT với dạy học địa lý”, Nguyễn Dược,
1998; phần mềm “DB - Map” hỗ trợ cho việc dạy học địa lý trong nhà trường phổ
thông và đại học của Đặng Văn Đức, 1998; phần mềm “Ebook địa lý 6”, “Ebook
địa lý 7”, ”Ebook địa lý cao đẳng sư phạm”, phần mềm “Hỗ trợ dạy học địa lý 8
10” và phần mềm “Atlat điện tử” hỗ trợ dạy học địa lý 9 do Nguyễn Viết Thịnh và
các cộng sự, Trung tâm Địa lý ứng dụng - Trường ĐHSP Hà Nội thực hiện; “Ứng
dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy học địa lý ở trường phổ
thông”, Đặng Văn Đức, Tạp chí Khoa học, ĐHSP Hà Nội, 2002; “Ứng dụng ICT
vào đổi mới phương pháp dạy học ở Đại học Sư phạm Hà Nội trong quá trình hội
nhập Quốc tế, Đặng Văn Đức, Tạp chí Khoa học, ĐHSP Hà Nội, 2010; “Thiết kế,
xây dựng hệ thống bài giảng điện tử Địa lí kinh tế - xã hội thế giới và Việt Nam”,
Nguyễn Trọng Phúc; “Nâng cao chất lượng dạy và học trong chương trình phổ
thông nhờ sự hỗ trợ của thiết bị và phần mềm dạy học”, Nguyễn Trọng Phúc, Kỷ
yếu Hội thảo khoa học, ĐHSP TP. Hồ Chí Minh, 2005; “Windows MS Office

Microsoft Frontpage” của Lê Công Triêm…Các bài viết này, ngoài việc trình bày
những thao tác kỹ thuật sử dụng phần mềm, đã chú ý đề cập những vấn đề liên
quan đến phương pháp dạy học bộ môn Địa lý ở trường phổ thông và quan niệm
việc sử dụng phần mềm như là một bộ phận hữu cơ của phương pháp dạy học.
Những năm gần đây, có nhiều đề tài của nghiên cứu sinh, học viên cao học
nghiên cứu việc ứng dụng CNTT&TT vào dạy học tích cực môn Địa lý ở trường
phổ thông, như: “Xây dựng Atlas giáo khoa điện tử hỗ trợ dạy học địa lý lớp 9 ở
trường THCS”, Kiều Văn Hoan, Luận án Tiến sĩ, 2010; “Ứng dụng CNTT trong
dạy học địa lý địa phương tỉnh An Giang”, Nguyễn Văn Tuấn, Luận văn Thạc sĩ,
2004; “Xây dựng phần mềm hỗ trợ dạy học Địa lý 12 THPT”, Nguyễn Thanh
Xuân, Luận văn Thạc sĩ, 2008; … Các tác giả cũng đề cập tới việc khai thác và sử
dụng các phần mềm dạy học để thiết kế bài giảng điện tử, phục vụ giảng dạy trên
lớp, giúp HS học tốt môn Địa lý…
Các tài liệu, công trình nghiên cứu trên bước đầu đã trình bày một cách khái
quát những vấn đề về lý luận và thực tiễn, về vị trí, ý nghĩa, khả năng, biện pháp sư
phạm… của việc ứng dụng CNTT&TT trong dạy học địa lý. Tuy nhiên, các tài liệu,
công trình nghiên cứu này chưa đề cập một cách toàn diện và có hệ thống về cơ sở
lý luận và thực tiễn cũng như các yêu cầu, quy trình thiết kế và biện pháp sư phạm
cụ thể của việc ứng dụng CNTT&TT vào dạy học môn địa lý ở trường phổ thông.
Nhìn chung, ở những mức độ khác nhau, các giáo trình, tài liệu tham khảo và
các bài viết, công trình nghiên cứu nêu trên là những tư liệu quý báu, là cơ sở rất
quan trọng về lý luận và thực tiễn giúp chúng tôi đi sâu nghiên cứu, giải quyết tốt
những mục đích, nhiệm vụ của luận án.
Nhằm đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT&TT trong trường học, Bộ Giáo dục và
Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo ở các địa phương đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo về 10
đổi mới phương pháp và đẩy mạnh việc ứng dụng CNTT&TT vào dạy học. Nhiều
GV ở các trường THPT đã tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp để xây dựng

11
- Quan điểm công nghệ dạy học
Theo nghĩa rộng: “Công nghệ dạy học là khoa học về giáo dục, nó xác lập
các nguyên tắc hợp lý của công tác dạy học và những điều kiện thuận lợi nhất để
tiến hành quá trình đào tạo cũng như xác lập các phương pháp và phương tiện có
kết quả nhất để đạt được mục đích đào tạo đề ra, đồng thời tiết kiệm được sức lực
của thầy và trò” [UNESCO, 5/1976].
Theo nghĩa hẹp: Công nghệ dạy học đồng nhất với việc sử dụng vào dạy học
các phát minh, các sản phẩm công nghệ hiện đại, các phương tiện, thiết bị hiện đại,
các hệ thống kỹ thuật và phương tiện hỗ trợ để cải tiến quá trình học tập của HS, từ
đó nâng cao chất lượng giáo dục.
Như vậy, công nghệ dạy học coi quá trình dạy học như một quy trình công
nghệ, có mục đích, có đầu vào, đầu ra và có quy trình tác động. Mô hình dạy học
theo quan điểm công nghệ là thầy thiết kế - trò thi công và nhiệm vụ của GV, HS
được xác định một cách cụ thể trong quá trình dạy học. Hiện nay, công nghệ dạy
học đang là một hướng tiếp cận quan trọng để đổi mới PPDH địa lý trong nhà
trường phổ thông. GV cần vận dụng quan điểm này vào quá trình thiết kế bài học
có ứng dụng CNTT để tổ chức dạy học địa lý theo hướng tích cực.
- Quan điểm lịch sử
Quan điểm lịch sử cho phép nghiên cứu đặc điểm của đối tượng trong quá
khứ, động lực phát triển của chúng trong hiện tại và tương lai. Vận dụng quan điểm
lịch sử để nghiên cứu sự phát triển của CNTT&TT, việc ứng dụng CNTT&TT vào
dạy học địa lý ở trường THPT và dự báo triển vọng của nó trong tương lai.
6.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập, hệ thống hoá, phân tích tài liệu
Căn cứ vào mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu để thu thập, phân tích, hệ thống
hoá tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau như sách, báo, tạp chí chuyên ngành, các báo
cáo, đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn có đề cập đến ứng dụng CNTT&TT vào
dạy học tích cực, sách giáo khoa, sách GV và những tài liệu bồi dưỡng GV dạy
chương trình địa lý THPT hiện hành. Nghiên cứu tài liệu hướng dẫn sử dụng một

phần mềm SPSS 16.0 để xử lý và phân tích kết quả sau khi tiến hành khảo sát, điều
tra, thực nghiệm sư phạm. Từ kết quả phân tích, sẽ kiểm định giả thuyết thống kê
nhằm tăng tính khách quan của kết quả nghiên cứu.
7. Những đóng góp của đề tài
- Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc ứng dụng
CNTT&TT để xây dựng bài giảng điện tử và tổ chức dạy học địa lý ở trường trung 13
học phổ thông theo hướng tích cực.
- Xác định các nguyên tắc, yêu cầu cơ bản, quy trình xây dựng bài học địa lý
THPT bằng CNTT&TT.
- Ứng dụng CNTT&TT để xây dựng bài giảng điện tử và tổ chức dạy
học địa lý ở trường THPT.
- Xây dựng website “” hỗ trợ dạy học địa lý THPT
và hướng dẫn sử dụng.
- Chứng minh được tính khả thi và hiệu quả của việc ứng dụng CNTT&TT
trong dạy học địa lý ở trường THPT.
- Đề xuất những giải pháp để nâng cao hiệu quả việc ứng dụng CNTT&TT
trong dạy học địa lý ở trường THPT.
8. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục và các
phiếu điều tra, khảo sát, luận án gồm 3 chương như sau:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc ứng dụng công nghệ thông
tin và truyền thông trong dạy học địa lý ở trường trung học phổ thông.
Chƣơng 2: Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông để xây dựng bài
giảng điện tử và website hỗ trợ dạy học địa lý ở trường trung học phổ thông.
Chƣơng 3: Thực nghiệm sư phạm.
chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động.
Định hướng chung về đổi mới PPDH là phát huy tính tích cực, tự giác, chủ