Luận văn
Vấn đề đổi mới lực lượng
sản xuất và quan hệ sản
xuất trong quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa ở
Việt Nam 1
A-
ĐẶT
VẤN
ĐỀ
I- L
ý
do ch
ọ
n
đề
tài
S
ự
nghi
ệ
p công nghi
i bi
ể
u toàn qu
ố
c l
ầ
n th
ứ
III( 9- 1960) c
ủ
a
Đả
ng lao
độ
ng Vi
ệ
t
Nam
đã
quy
ế
t ngh
ị
“ Nhi
ệ
m v
ụ
trung tâm c
ủ
a th
n công
nghi
ệ
p n
ặ
ng”. S
ự
nghi
ệ
p đó
đế
n nay v
ẫ
n c
ò
n ti
ế
p t
ụ
c.
Công nghi
ệ
p hóa x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
ố
c t
ế
luôn di
ễ
n bi
ế
n r
ấ
t sôi
độ
ng, ph
ứ
c t
ạ
p và không thu
ậ
n chi
ề
u. B
ắ
t
đầ
u công
nghi
ệ
p hóa
đượ
c b
ố
n
đồ
ng th
ờ
i hai nhi
ệ
m v
ụ
chi
ế
n l
ượ
c: Mi
ề
n B
ắ
c v
ừ
a chi
ế
n
đấ
u ch
ố
ng chi
ế
n tranh phá ho
ạ
i, v
ừ
ĩ
a x
ã
h
ộ
i
đượ
c vài
năm th
ì
k
ẻ
thù gây ra chi
ế
n tranh biên gi
ớ
i. Chi
ế
n tranh biên gi
ớ
i k
ế
t thúc l
ạ
i kéo
theo c
ấ
m v
ậ
n c
ớ
i các n
ướ
c tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a phát tri
ể
n, có uy tín trên
th
ế
gi
ớ
i
đã
t
ạ
o ra hoàn c
ả
nh qu
ố
c t
ế
thu
ậ
n l
ợ
n
ướ
c ta. Sau cu
ộ
c kh
ủ
ng ho
ả
ng d
ầ
u l
ử
a c
ủ
a th
ế
gi
ớ
i( 1973) các n
ướ
c
x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a do chuy
p, uy tín trên th
ị
tr
ườ
ng qu
ố
c t
ế
gi
ả
m, c
ộ
ng
các sai l
ầ
m khác
đã
d
ẫ
n
đế
n s
ự
s
ụ
p
đổ
c
ủ
a Liên Xô và các n
2
Công nghi
ệ
p hóa
ở
n
ướ
c ta xu
ấ
t phát t
ừ
đi
ể
m r
ấ
t th
ấ
p v
ề
phát tri
ể
n kinh t
ế
-
x
ã
h
ộ
i, v
ề
độ
và tính ch
ấ
t phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t.
Năm 1960 công nghi
ệ
p chi
ế
m 18,2% thu nh
ậ
p qu
ố
c dân s
ả
n xu
ấ
t, 7% lao
độ
ườ
i d
ướ
i 300 kg; GDP
b
ì
nh quân
đầ
u ng
ườ
i kho
ả
ng d
ướ
i 100 đô la. Trong khi phân công lao
độ
ng x
ã
h
ộ
i
chưa phát tri
ể
n và l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ể
hóa và qu
ố
c doanh hóa là ch
ủ
y
ế
u.
Đế
n năm 1960: 85,8%
t
ổ
ng s
ố
h
ộ
nông dân vào h
ợ
p tác x
ã
; 100% h
ộ
tư s
ả
n
đượ
c c
ả
i t
ạ
ti
ể
u th
ủ
công nghi
ệ
p
Đứ
ng tr
ướ
c th
ự
c tr
ạ
ng này
Đả
ng ta
đã
quy
ế
t
đị
nh xóa b
ỏ
cơ ch
ế
hành chính,
quan liêu, bao c
ấ
ấ
t
ở
n
ướ
c ta hi
ệ
n nay
để
thúc
đẩ
y quá tr
ì
nh công
nghi
ệ
p hóa, hi
ệ
n
đạ
i hóa , nhanh chóng đi lên ch
ủ
ngh
ĩ
a c
ộ
ng s
ả
n.
Chính v
t và quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t trong quá tr
ì
nh công nghi
ệ
p hóa, hi
ệ
n
đạ
i hóa
ở
Vi
ệ
t Nam”. Em ngh
ĩ
r
ằ
ng vi
ệ
c nghiên c
ứ
u
đề
tài này s
ẽ
ấ
t trong quá
tr
ì
nh công nghi
ệ
p hóa, hi
ệ
n
đạ
i hóa
ở
Vi
ệ
t Nam li
ệ
u có ph
ả
i là t
ấ
t y
ế
u và li
ệ
u nó
có tuân theo m
ộ
t quy lu
ậ
t nào c
ũ
ng như trong vi
ệ
c hoàn thành bài ti
ể
u
lu
ậ
n
đầ
u tay này.
3
B- N
ỘI
DUNG
I- Cơ s
ở
tri
ế
t h
ọ
c c
ủ
n
xu
ấ
t bi
ể
u th
ị
cách th
ứ
c con ng
ườ
i th
ự
c hi
ệ
n quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t v
ậ
t ch
ấ
t
ở
nh
ữ
ng
a
s
ự
s
ả
n xu
ấ
t x
ã
h
ộ
i, trong
đờ
i s
ố
ng x
ã
h
ộ
i s
ẽ
xu
ấ
t hi
ệ
n nh
ữ
ng tính ch
ấ
t, k
độ
ng c
ủ
a l
ị
ch s
ử
loài ng
ườ
i, c
ũ
ng như s
ự
v
ậ
n
độ
ng c
ủ
a m
ỗ
i
x
ã
h
ộ
i c
ụ
th
ể
ế
, x
ã
h
ộ
i
đượ
c chuy
ể
n
sang m
ộ
t ch
ấ
t m
ớ
i. Phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t là cái mà nh
ờ
nó ng
ườ
i ta có th
ể
phân
bi
i th
ờ
i
đạ
i l
ị
ch s
ử
, ng
ườ
i ta hi
ể
u th
ờ
i
đạ
i l
ị
ch s
ử
đó
thu
ộ
c v
ề
h
ì
nh thái kinh t
ế
x
chúng s
ả
n xu
ấ
t b
ằ
ng
cách nào, v
ớ
i nh
ữ
ng tư li
ệ
u lao
độ
ng nào”
(1).
Phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t, cách th
ứ
c mà con ng
ườ
i ta ti
ế
n hành s
t
đị
nh và quan h
ệ
s
ả
n
xu
ấ
t tương
ứ
ng. 4
2- L
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
s
ả
n xu
ấ
t là các khái ni
ệ
m dùng
để
ch
ỉ
quan h
ệ
mà C. Mác g
ọ
i là “
quan h
ệ
song trùng” c
ủ
a b
ả
n thân s
ự
s
ả
n xu
ấ
t x
ã
h
ể
u hi
ệ
n m
ố
i quan h
ệ
gi
ữ
a ng
ườ
i v
ớ
i gi
ớ
i t
ự
nhiên.
Ngh
ĩ
a là trong quá tr
ì
nh th
ự
c hi
ệ
n s
ự
s
ả
ủ
a m
ì
nh, s
ứ
c m
ạ
nh đó
đượ
c ch
ủ
ngh
ĩ
a duy v
ậ
t l
ị
ch s
ử
khái quát trong khái ni
ệ
m l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
c
ủ
a c
ả
i x
ã
h
ộ
i. L
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t bao g
ồ
m ng
ườ
i lao
độ
ng v
ớ
i kinh nghi
ệ
m s
ả
n
xu
t.Trong quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t, lao
độ
ng c
ủ
a con ng
ườ
i và tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t, tr
ướ
c
h
ế
t là công c
ụ
lao
độ
ng k
ế
t h
i là công nhân, là ng
ườ
i lao
độ
ng”( 2).
Do
đặ
c trưng sinh h
ọ
c- x
ã
g
ộ
i riêng có c
ủ
a m
ì
nh, cong ng
ườ
i, trong n
ề
n s
ả
n
xu
ấ
t có s
ứ
c m
ạ
ữ
a, lao
độ
ng c
ủ
a con
ng
ườ
i ngày càng tr
ở
thành lao
độ
ng có trí tu
ệ
và lao
độ
ng trí tu
ệ
. Trí tu
ệ
con
ng
ườ
i không ph
ả
i là cái g
ì
siêu t
ự
nhiên,mà là s
thành phát tri
ể
n cùng v
ớ
i lao
độ
ng làm cho lao
độ
ng ngày càng có hàm l
ượ
ng trí
tu
ệ
cao hơn. Hàm l
ượ
ng trí tu
ệ
trong lao
độ
ng,
đặ
c bi
ệ
t là trong đi
ề
u ki
ệ
n c
ủ
a khoa
ồ
n l
ự
c cơ b
ả
n, ngu
ồ
n l
ự
c vô t
ậ
n.
Tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t bao g
ồ
m
đố
i t
ượ
ng lao
độ
ng và tư li
ệ
u lao
độ
ả
o qu
ả
n s
ả
n ph
ẩ
m
Đố
i t
ượ
ng lao
độ
ng là nh
ữ
ng v
ậ
t mà lao
độ
ng c
ủ
a con ng
ườ
i tác
độ
ng vào
nh
ằ
m bi
ph
ậ
n c
ủ
a gi
ớ
i t
ự
nhiên
đượ
c đưa vào s
ả
n xu
ấ
t.
Con ng
ườ
i không ch
ỉ
t
ì
m trong gi
ớ
i t
ự
nhiên nh
ữ
ng
đố
i t
đế
n vi
ệ
c đưa nh
ữ
ng
đố
i t
ượ
ng ngày càng m
ớ
i hơn vào quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t.
Đi
ề
u đó hoàn toàn có tính quy lu
ậ
t b
ở
i chính nh
ữ
ng v
ậ
t li
ệ
ấ
t c
ủ
a s
ả
n
ph
ẩ
m tương lai.
Đố
i t
ượ
ng lao
độ
ng g
ồ
m các lo
ạ
i:
+ Lo
ạ
i có s
ẵ
n trong t
ự
nhiên. Lo
ạ
i này th
ườ
ng là
ọ
i là
nguyên li
ệ
u. Lo
ạ
i này th
ườ
ng là đói t
ượ
ng c
ủ
a các ngành công nghi
ệ
p ch
ế
bi
ế
n.
V
ớ
i s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a Cách m
ạ
ng khoa h
ng th
ờ
i lo
ạ
i
đố
i t
ượ
ng lao
độ
ng có
ch
ấ
t l
ượ
ng m
ớ
i
đượ
c t
ạ
o ra. Nhưng cơ s
ở
c
ủ
a m
ọ
i
đố
i t
t”( 3).
Tư li
ệ
u lao
độ
ng: là m
ộ
t v
ậ
t hay h
ệ
th
ố
ng nh
ữ
ng v
ậ
t làm nhi
ệ
m v
ụ
truy
ề
n
d
ẫ
n s
ự
tác
độ
Tư li
ệ
u lao
độ
ng bao g
ồ
m công c
ụ
lao
độ
ng, h
ệ
th
ố
ng các y
ế
u t
ố
v
ậ
t ch
ấ
t
ph
ụ
c v
ụ
tr
ự
c ti
ả
i, thông tin liên
l
ạ
c ).
Trong các y
ế
u t
ố
h
ợ
p thành tư li
ệ
u lao
độ
ng th
ì
công c
ụ
lao
độ
ng có
ý
ngh
ĩ
a
quy
ế
t
đị
ứ
c m
ạ
nh c
ủ
a tri th
ứ
c 6
đã
đượ
c v
ậ
t th
ể
hóa” có tác d
ụ
ng “ n
ố
i dài bàn tay” và nhân lên s
ứ
c m
ạ
nh trí tu
ệ
c
t th
ể
hay ph
ứ
c h
ợ
p v
ậ
t th
ể
mà con ng
ườ
i
đặ
t gi
ữ
a m
ì
nh v
ớ
i
đố
i t
ượ
ng lao
độ
ng. Trong quá tr
ì
nh s
ả
ả
cao hơn. Nó là y
ế
u t
ố
độ
ng nh
ấ
t và cách m
ạ
ng nh
ấ
t trong l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Cùng v
ớ
i s
ự
bi
ế
n
đổ
i vá
ủ
a con ng
ườ
i c
ũ
ng ti
ế
n b
ộ
, phong phú thêm, nh
ữ
ng ngành s
ả
n xu
ấ
t
m
ớ
i xu
ấ
t hi
ệ
n, s
ự
phân công lao
độ
ng phát tri
ể
n. Chính s
ự
u s
ả
n xu
ấ
t. Xét cho cùng chính đó là nguyên nhân sâu xa xa c
ủ
a m
ọ
i bi
ế
n c
ả
i x
ã
h
ộ
i. Tr
ì
nh
độ
phát tri
ể
n c
ủ
a công c
ụ
lao
độ
ng là th
t, là tiêu
chu
ẩ
n
để
phân bi
ệ
t s
ự
khác nhau gi
ữ
a các th
ờ
i
đạ
i kinh t
ế
.
Đố
i v
ớ
i m
ỗ
i th
ế
h
ệ
m
ớ
i,
ì
v
ậ
y nh
ữ
ng tư li
ệ
u đó là cơ s
ở
k
ế
t
ụ
c c
ủ
a l
ị
ch s
ử
.
Tư li
ệ
u lao
độ
ng ch
ỉ
tr
ở
thành l
ự
và kinh
nghi
ệ
m c
ủ
a m
ì
nh
đã
ch
ế
t
ạ
o ra tư li
ệ
u lao
độ
ng. Tư li
ệ
u lao
độ
ng dù có
ý
ngh
ĩ
a
đế
n đâu, nhưng n
ế
u tách kh
a x
ã
h
ộ
i.
Trong tác ph
ẩ
m S
ự
kh
ố
n cùng c
ủ
a tri
ế
t h
ọ
c, C. Mác
đã
nêu m
ộ
t tư t
ưở
ng
quan tr
ọ
ng v
ề
vai tr
ò
ệ
x
ã
h
ộ
i
đề
u g
ắ
n li
ề
n m
ậ
t thi
ế
t v
ớ
i nh
ữ
ng l
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Do có
đượ
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t, cách ki
ế
m
s
ố
ng c
ủ
a m
ì
nh, loài ng
ườ
i thay
đổ
i t
ấ
t c
ả
quan h
ệ
x
ã
h
ộ
i c
ủ
i nhà tư b
ả
n công nghi
ệ
p”( 4). 7
3- Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
Trong h
ệ
th
ố
ng các khái ni
ệ
m c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
a duy v
ậ
t l
song trùng” c
ủ
a b
ả
n thân
s
ự
s
ả
n xu
ấ
t x
ã
h
ộ
i- quan h
ệ
c
ủ
a con ng
ườ
i v
ớ
i t
ự
nhiên; c
ò
n khía ni
ệ
m quan h
ả
n xu
ấ
t. S
ở
d
ĩ
qúa tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t x
ã
h
ộ
i có th
ể
di
ễ
n ra b
ì
nh th
ườ
ng, chính là
v
ì
trong s
ự
ệ
gi
ữ
a con ng
ườ
i v
ớ
i gi
ớ
i t
ự
nhiên. Trong s
ả
n xu
ấ
t, m
ố
i quan
h
ệ
gi
ữ
a con ng
ườ
i v
ớ
i t
ự
nhiên th
ể
ng quan h
ệ
khác nhau gi
ữ
a ng
ườ
i v
ớ
i ng
ườ
i, t
ứ
c là nh
ữ
ng quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t.
Trong tác ph
ẩ
m Lao
độ
ng làm thuê và tư b
ả
n, C. Mác vi
ế
t: “ Trong s
ế
t h
ợ
p v
ớ
i nhau theo m
ộ
t cách nào đó
để
ho
ạ
t
độ
ng chung và
để
trao
đổ
i ho
ạ
t
độ
ng v
ớ
i nhau. Mu
ố
n s
ả
n xu
ấ
t
i t
ự
nhiên, t
ứ
c là vi
ệ
c s
ả
n
xu
ấ
t”( 5).
Như v
ậ
y, trong s
ự
s
ả
n xu
ấ
t ra
đờ
i s
ố
ng x
ã
h
ộ
i c
ủ
nhau. nh
ữ
ng quan h
ệ
này mang tính t
ấ
t y
ế
u và không ph
ụ
thu
ộ
c vào
ý
mu
ố
n c
ủ
a ai
c
ả
. Đó chính là nh
ữ
ng quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t( 6). C
đờ
i s
ố
ng x
ã
h
ộ
i.
Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t bao g
ồ
m nh
ữ
ng m
ặ
t cơ b
ả
n sau đây:
+ Quan h
ệ
gi
ữ
a ng
ườ
i v
i
đố
i v
ớ
i vi
ệ
c t
ổ
ch
ứ
c qu
ả
n l
ý
.
+ Quan h
ệ
gi
ữ
a ng
ườ
i và ng
ườ
i
đố
i v
ớ
i vi
ệ
c phân ph
a con ng
ườ
i, quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t là nh
ữ
ng quan h
ệ
mang tính v
ậ
t ch
ấ
t thu
ộ
c
đờ
i s
ố
ng x
ã
h
ộ
i. Quan h
ệ
s
ả
ầ
n x
ã
h
ộ
i. Ba m
ặ
t quan h
ệ
đó trong quá tr
ì
nh s
ả
n
xu
ấ
t x
ã
h
ộ
i luôn g
ắ
n bó v
ớ
i nhau, t
ạ
o thành m
ộ
t h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
c
ủ
a m
ộ
t phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t là m
ộ
t h
ệ
th
ố
ng bao g
ồ
m nhi
ề
u m
ố
i quan h
ệ
phong
ả
n xu
ấ
t có vai tr
ò
và
ý
ngh
ĩ
a riêng bi
ệ
t, xác
đị
nh, khi nó tác
độ
ng t
ớ
i n
ề
n
s
ả
n xu
ấ
t x
ã
h
ộ
i nói riêng và t
ớ
ở
i quan h
ệ
s
ở
h
ữ
u
đố
i v
ớ
i tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t- bi
ể
u hi
ệ
n thành ch
ế
độ
s
ở
h
ữ
u- là
-
x
ã
h
ộ
i xác
đị
nh, quan h
ệ
s
ở
h
ữ
u v
ề
tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t luôn luôn có vai tr
ò
quy
ế
t
đị
nh
đố
i v
a các quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t. Chính quan h
ệ
s
ở
h
ữ
u-
quan h
ệ
gi
ữ
a các t
ậ
p đoàn ng
ườ
i trong vi
ệ
c chi
ế
m h
ữ
u các tư li
ệ
u s
Đế
n l
ượ
t m
ì
nh,
đị
a v
ị
c
ủ
a t
ừ
ng t
ậ
p đoàn ng
ườ
i trong h
ệ
th
ố
ng s
ả
n xu
ấ
t l
ạ
i quy
đị
n xu
ấ
t. Cu
ố
i cùng, chính quan h
ệ
s
ở
h
ữ
u là cái quy
ế
t
đị
nh
phương th
ứ
c phân ph
ố
i s
ả
n ph
ẩ
m cho các t
ậ
p đoàn ng
ườ
i theo
đị
a v
h
ữ
u tư s
ả
n không ph
ả
i là g
ì
khác mà là tr
ì
nh bày t
ấ
t c
ả
nh
ữ
ng quan h
ệ
x
ã
h
ộ
i c
ủ
a s
ả
n xu
ấ
t tư s
ự
t
ồ
n t
ạ
i c
ủ
a hai lo
ạ
i h
ì
nh th
ứ
c s
ở
h
ữ
u cơ b
ả
n
đố
i v
ớ
i tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t:
ề
m
ọ
i thành viên c
ủ
a m
ỗ
i c
ộ
ng
đồ
ng. Nh
ờ
cơ s
ở
đó nên v
ề
m
ặ
t nguyên t
ắ
c, các thành viên c
ủ
a m
ỗ
i c
ộ
ng
đồ
n chung
c
ủ
a c
ả
c
ộ
ng
đố
ng nên các quan h
ệ
x
ã
h
ộ
i trong s
ả
n xu
ấ
t v
ậ
t ch
ấ
t và trong
đờ
i s
ố
ng
x
ã
ằ
m trong tay m
ộ
t s
ố
ít ng
ườ
i nên c
ủ
a
c
ả
i x
ã
h
ộ
i không thu
ộ
c v
ề
s
ố
đông mà thu
ộ
c v
ề
s
ố
ít ng
ườ
ã
h
ộ
i trong
các x
ã
h
ộ
i t
ồ
n t
ạ
i ch
ế
độ
tư h
ữ
u ti
ề
m tàng kh
ả
năng tr
ở
thành
đố
i kháng gay g
ắ
t.
Các nhà kinh đi
n h
ì
nh trong l
ị
ch s
ử
( s
ở
h
ữ
u tư nhân c
ủ
a x
ã
h
ộ
i chi
ế
m h
ữ
u
nô l
ệ
, s
ở
h
ữ
u tư nhân trong ch
ế
a là
đỉ
nh cao c
ủ
a lo
ạ
i s
ở
h
ữ
u này.
C. Mác và Ph. Ăngghen
đã
ch
ứ
ng minh r
ằ
ng ch
ế
đọ
tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a không
ph
ả
ự
a trên ch
ế
độ
công h
ữ
u v
ề
tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t, dù s
ớ
m hay mu
ộ
n c
ũ
ng s
ẽ
đóng
vai tr
ò
ph
ủ
đị
ứ
c, qu
ả
n l
ý
s
ả
n xu
ấ
t là các quan h
ệ
có kh
ả
năng quy
ế
t
đị
nh m
ộ
t cách tr
ự
c ti
ế
p quy mô, t
ố
c
độ
,
hi
nh c
ủ
a m
ộ
t n
ề
n s
ả
n xu
ấ
t, đi
ề
u khi
ể
n và t
ổ
ch
ứ
c cách th
ứ
c v
ậ
n
độ
ng c
ủ
a các
nhân t
ố
đó, các quan h
n xu
ấ
t.
Các quan h
ệ
v
ề
m
ặ
t t
ổ
ch
ứ
c và qu
ả
n l
ý
s
ả
n xu
ấ
t luôn luôn có xu h
ướ
ng thích
ứ
ng v
ớ
i ki
ể
u quan h
d
ụ
ng h
ợ
p l
ý
các quan h
ệ
t
ổ
ch
ứ
c và qu
ả
n l
ý
s
ả
n xu
ấ
t s
ẽ
cho phép toàn b
ộ
h
ệ
th
ố
ng
quan h
c có th
ể
làm bi
ế
n d
ạ
ng quan h
ệ
s
ở
h
ữ
u,
ả
nh h
ưở
ng tiêu
c
ự
c
đế
n s
ự
phát tri
ể
n kinh t
ế
- x
ã
h
c
ủ
a các quan h
ệ
t
ổ
ch
ứ
c và qu
ả
n l
ý
đố
i v
ớ
i s
ả
n xu
ấ
t,
đặ
c bi
ệ
t
đố
i 10
m v
ĩ
mô,
trên th
ự
c t
ế
đã
tăng lên g
ấ
p b
ộ
i so v
ớ
i vài th
ậ
p k
ỷ
tr
ướ
c đây. Đây là đi
ề
u r
ấ
t đáng
lưu
ý
trong vi
ệ
ý
, trong h
ệ
th
ố
ng các quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t, các quan h
ệ
v
ề
m
ặ
t phân ph
ố
i s
ả
n ph
ẩ
m lao
độ
ng c
ũ
ng là nh
ữ
ã
h
ộ
i.
M
ặ
c dù b
ị
ph
ụ
thu
ộ
c vào các quan h
ệ
s
ở
h
ữ
u và vào tr
ì
nh
độ
t
ổ
ch
ứ
c qu
ả
n l
ý
- x
ã
h
ộ
i. Quan h
ệ
phân ph
ố
i có th
ể
thúc
đẩ
y t
ố
c
độ
và nh
ị
p đi
ệ
u c
ủ
a s
ự
s
ả
n xu
ấ
t, làm năng
ã
m s
ả
n xu
ấ
t, k
ì
m h
ã
m s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i.
4- Quy lu
ậ
t v
ề
s
ự
phù h
ợ
p c
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t và quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t, chúng t
ồ
n t
ạ
i không tách r
ờ
i nhau
mà tác
độ
ng bi
ệ
n ch
ứ
ng l
ẫ
n nhau h
ì
nh thành quy lu
ậ
ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
c
ủ
a
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Quy lu
ậ
t này v
ạ
ch ra tính ch
ấ
t ph
ụ
thu
ộ
c khách quan c
ủ
ả
n
xu
ấ
t tác
độ
ng tr
ở
l
ạ
i
đố
i v
ớ
i l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t.
Tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
c
u
h
ướ
ng ti
ế
n b
ộ
. S
ự
bi
ế
n
đổ
i đó, xét
đế
n cùng, bao gi
ờ
c
ũ
ng b
ắ
t đâù t
ừ
s
ự
bi
ế
n
đổ
i
ả
n xu
ấ
t là y
ế
u t
ố
có tác d
ụ
ng quy
ế
t
đị
nh
đố
i v
ớ
i s
ự
bi
ế
n
đổ
i c
ủ
a phương
th
ứ
c s
ả
ể
hi
ệ
n tr
ì
nh
độ
chinh ph
ụ
c t
ự
nhiên c
ủ
a con ng
ườ
i trong giai đo
ạ
n l
ị
ch 11
s
ử
đó. Khái ni
ệ
m tr
ì
nh
c hi
ệ
n quá tr
ì
nh c
ả
i bi
ế
n gi
ớ
i t
ự
nhiên
nh
ằ
m
đả
m b
ả
o cho s
ự
sinh t
ồ
n và phát tri
ể
n c
ủ
a m
ì
nh. Tr
độ
ng x
ã
h
ộ
i.
+ Tr
ì
nh
độ
ứ
ng d
ụ
ng khoa h
ọ
c vào s
ả
n xu
ấ
t.
+ Kinh nghi
ệ
m và k
ỹ
năng lao
độ
ng c
ủ
a con ng
ủ
a l
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t.
Bên c
ạ
nh khái ni
ệ
m tr
ì
nh
độ
c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, c
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t trong các phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t khác nhau. Tính ch
ấ
t
c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t là tính ch
ấ
t c
ủ
a quá tr
ì
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t
có tính ch
ấ
t cá nhân th
ể
hi
ệ
n tính ch
ấ
t c
ủ
a tư li
ệ
u s
ả
n xu
ấ
t là s
ử
d
ụ
ng công c
ụ
th
ủ
i s
ử
d
ụ
ng
để
s
ả
n xu
ấ
t v
ậ
t dùng, không
c
ầ
n t
ớ
i lao
độ
ng t
ậ
p th
ể
, l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ẩ
m c
ầ
n
ph
ả
i có s
ự
h
ợ
p tác c
ủ
a nhi
ề
u ng
ườ
i. M
ỗ
i ng
ườ
i làm m
ộ
t b
ộ
ph
ậ
n công vi
ệ
c m
ớ
nh giai c
ấ
p tư s
ả
n “ không th
ể
bi
ế
n nh
ữ
ng tư li
ệ
u s
ả
n
xu
ấ
t có h
ạ
m
ấ
y thành nh
ữ
ng l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
t
x
ã
h
ộ
i, ch
ỉ
có th
ể
đượ
c s
ử
d
ụ
ng chung b
ở
i m
ộ
t s
ố
đông ng
ườ
i”( 8). Trên th
ự
c t
ế
,
tính ch
ấ
ế
n
đổ
i, phát tri
ể
n do l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n
xu
ấ
t quy
ế
t
đị
nh. 12
Trong quá tr
ì
nh s
ả
n xu
ấ
t
để
ế
t
ạ
o
ra nh
ữ
ng công v
ụ
lao
độ
ng m
ớ
i, tinh x
ả
o hơn. Cùng v
ớ
i s
ự
bi
ế
n
đổ
i và phát tri
ể
n
c
ủ
a công c
ụ
lao
ng ti
ế
n b
ộ
. L
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t tr
ở
thành
y
ế
u t
ố
ho
ạ
t
độ
ng nh
ấ
t, cách m
ạ
ng nh
ấ
t. C
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. L
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t là n
ộ
i dung c
ủ
a phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t, c
ò
n quan h
ệ
ộ
i dung
quy
ế
t
đị
nh h
ì
nh th
ứ
c; h
ì
nh th
ứ
c ph
ụ
thu
ộ
c vào n
ộ
i dung; n
ộ
i dung thay
đổ
i tr
ướ
c,
sau đó h
ì
nh th
ng tác
độ
ng tr
ở
l
ạ
i
đố
i v
ớ
i vi
ệ
c phát tri
ể
n
c
ủ
a n
ộ
i dung.
Cùng v
ớ
i s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
độ
c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. S
ự
phù h
ợ
p đó là
độ
ng l
ự
c cho l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t pats tri
ể
đị
nh. Khi l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t phát tri
ể
n lên m
ộ
t tr
ì
nh
độ
m
ớ
i, quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
không c
ò
n phù h
ợ
ữ
a hai m
ặ
t c
ủ
a phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t. S
ự
phát
tri
ể
n khách quan đó t
ấ
t y
ế
u d
ẫ
n
đế
n vi
ệ
c xóa b
ỏ
quan h
ệ
ì
nh
độ
m
ớ
i c
ủ
a l
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, m
ở
đườ
ng cho l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t phát tri
ể
a là s
ự
di
ệ
t vong c
ủ
a m
ộ
t phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t
đã
l
ỗ
i th
ờ
i và s
ự
ra
đờ
i c
ủ
a m
ộ
t phương th
ứ
ấ
t l
ỗ
i th
ờ
i là cơ s
ở
khách quan c
ủ
a các
cu
ộ
c
đấ
u tranh giai c
ấ
p,
đồ
ng th
ờ
i c
ũ
ng là ti
ề
n
đề
t
ấ
t y
ế
13
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t v
ậ
t ch
ấ
t c
ủ
a x
ã
h
ộ
i mâu thu
ẫ
n v
ớ
i nh
ữ
ng quan h
ệ
s
ả
n xu
ì
nh th
ứ
c phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, nh
ữ
ng quan h
ệ
ấ
y tr
ở
thành
nh
ữ
ng xi
ề
ng xích c
ủ
ậ
t v
ề
s
ự
phù h
ợ
p c
ủ
a quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
v
ớ
i tr
ì
nh
độ
phát tri
ể
n nh
ấ
t
đị
nh c
ủ
ự
c l
ượ
ng s
ả
n
xu
ấ
t
đố
i v
ớ
i quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t song c
ũ
ng ch
ỉ
r
õ
r
ằ
ng quan h
ệ
s
ả
ả
n xu
ấ
t là h
ì
nh
th
ứ
c x
ã
h
ộ
i mà l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t d
ự
a vào đó đó
để
phát tri
ể
n, nó tác
độ
ng tr
ở
a l
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t.
Quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t phù h
ợ
p v
ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
c
ủ
a l
ự
ể
n.
Ng
ượ
c l
ạ
i, quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t l
ỗ
i th
ờ
i không c
ò
n phù h
ợ
p v
ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
c
ở
thành “ xi
ề
ng xích trói bu
ộ
c” k
ì
m h
ã
m s
ự
phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t. Song
tác d
ụ
ng k
ì
m h
t m
ớ
i phù h
ợ
p v
ớ
i tính ch
ấ
t và tr
ì
nh
độ
c
ủ
a
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t.
S
ở
d
ĩ
quan h
ệ
đẩ
y ho
ặ
c k
ì
m h
ã
m), v
ì
nó quy
đị
nh m
ụ
c đích c
ủ
a s
ả
n xu
ấ
t, quy
đị
nh
h
ệ
th
ố
ng t
ổ
ch
ứ
ề
u mà ng
ườ
i lao
độ
ng
đượ
c h
ưở
ng. Do đó
ả
nh h
ưở
ng
đế
n thái
độ
c
ủ
a qu
ả
ng
đạ
i qu
ầ
n chúng lao
độ
ng- l
ự
c l
n ch
ế
vi
ệ
c c
ả
i ti
ế
n công c
ụ
lao
độ
ng, áp d
ụ
ng nh
ữ
ng thành t
ự
u khoa h
ọ
c và k
ỹ
thu
ậ
t vào s
ả
n xu
ấ
t, h
ò
c
ủ
a nh
ữ
ng h
ì
nh th
ứ
c s
ở
h
ữ
u. M
ỗ
i ki
ể
u quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t là
m
ộ
t h
ệ
th
ố
ố
i. Ch
ỉ
trong ch
ỉ
nh th
ể
đó, quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t m
ớ
i tr
ở
thành
độ
ng l
ự
c thúc
đẩ
y con ng
ườ
i hành
độ
ng nh
ằ
m phát tri
c
ủ
a
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t là quy lu
ậ
t chung nh
ấ
t c
ủ
a s
ự
phát tri
ể
n x
ã
h
ộ
i. S
ự
tác
độ
ng c
ệ
, phong ki
ế
n, tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a và phương th
ứ
c s
ả
n
xu
ấ
t c
ộ
ng s
ả
n tương lai.
Quy lu
ậ
t v
ề
s
ự
phù h
ợ
p c
n
độ
ng, phát tri
ể
n c
ủ
a x
ã
h
ộ
i qua s
ự
thay th
ế
k
ế
ti
ế
p nhau t
ừ
th
ấ
p lên cao c
ủ
a các phương th
ứ
c s
ả
n xu
c s
ả
n xu
ấ
t mà
loài ng
ườ
i
đã
bi
ế
t
đế
n. Th
ự
t
ế
phát tri
ể
n c
ủ
a l
ị
ch s
ử
nhân lo
ạ
i cho th
ấ
y, tùy theo
phương th
ứ
c
s
ả
n xu
ấ
t
để
ti
ế
n lên phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t m
ớ
i cao hơn. Đó chính là s
ự
bi
ể
u hi
ệ
n
c
ủ
a quy lu
ậ
ấ
t c
ả
các n
ướ
c; c
ò
n h
ì
nh th
ứ
c, b
ướ
c đi c
ụ
th
ể
l
ạ
i tùy
thu
ộ
c vào đi
ề
u ki
ệ
n c
ụ
th
ể
II- Cơ s
ở
l
ý
lu
ậ
n c
ủ
a quá tr
ì
nh công nghi
ệ
p hóa- hi
ệ
n
đạ
i
hóa
1-Khái ni
ệ
m công nghi
ệ
p hóa, hi
ệ
n
đạ
i hóa
Công nghi
n l
ý
kinh t
ế
, x
ã
h
ộ
i t
ừ
s
ử
d
ụ
ng
lao
độ
ng th
ủ
công là chính, sang s
ử
d
ụ
ng m
ộ
t cách ph
ổ
bi
ế
n s
ệ
, t
ạ
o ra năng su
ấ
t lao
độ
ng x
ã
h
ộ
i cao.
2- Tính t
ấ
t y
ế
u khách quan c
ủ
a công nghi
ệ
p hóa, hi
ệ
n
đạ
i hóa
M
ỗ
i phương th
ứ
16
Cơ s
ở
v
ậ
t ch
ấ
t c
ủ
a m
ộ
t x
ã
h
ộ
i là toàn b
ộ
h
ệ
th
ố
ng các y
ế
u t
ố
v
ậ
t ch
ấ
t c
ng mà
l
ự
c l
ượ
ng lao
độ
ng x
ã
h
ộ
i s
ử
d
ụ
ng, tác
độ
ng vào
để
s
ả
n xu
ấ
t ra c
ủ
a c
ả
i v
ậ
t ch
ấ
t- k
ỹ
thu
ậ
t c
ủ
a m
ộ
t x
ã
h
ộ
i
là: s
ự
bi
ế
n
đổ
i và phát tri
ể
n c
ủ
a l
ự
c l
ượ
ng s
ả
ệ
t là quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t
th
ố
ng tr
ị
.
Nói cơ s
ở
v
ậ
t ch
ấ
t- k
ỹ
thu
ậ
t c
ủ
a m
ộ
t phương th
ứ
c s
c trưng cho phương
th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t đó
đượ
c kh
ẳ
ng
đị
nh s
ự
thay th
ế
phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t c
ũ
và
đượ
c
phát tri
ể
ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
n là d
ự
a vào công c
ụ
th
ủ
công, nh
ỏ
bé, l
ạ
c h
ậ
u. Cơ s
ở
v
ậ
t ch
ấ
t- k
ỹ
thu
ậ
t c
t tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a m
ớ
i tr
ở
thành phương th
ứ
c s
ả
n xu
ấ
t th
ố
ng tr
ị
.
Ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
ậ
t ch
ấ
t- k
ỹ
thu
ậ
t cao hơn trên c
ả
hai m
ặ
t: tr
ì
nh
độ
k
ỹ
thu
ậ
t và cơ c
ấ
u s
ả
n xu
ấ
t, g
ắ
n v
ớ
t- k
ỹ
thu
ậ
t c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i s
ẽ
là n
ề
n
công nghi
ệ
p l
ớ
n hi
ệ
n
đạ
i, có cơ c
ấ
u kinh t
c h
ì
nh thành m
ộ
t cách có k
ế
ho
ạ
ch
và th
ố
ng tr
ị
trong toàn b
ộ
n
ề
n kinh t
ế
qu
ố
c dân.
T
ừ
ch
ủ
ngh
ĩ
a tư b
ả
ỹ
thu
ậ
t cho ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i là m
ộ
t t
ấ
t y
ế
u khách
quan và
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n thông qua công nghi
ệ
p hóa, hi
ệ
n
đạ
đế
n s
ự
17
phát tri
ể
n v
ề
ch
ấ
t
đố
i v
ớ
i l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, và năng su
ấ
t lao
độ
ng;
đố
i v
a ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i.
Có hai lo
ạ
i n
ướ
c quá
độ
lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i: các n
ướ
c quá
độ
lên ch
ủ
ộ
i chưa qua giai đo
ạ
n phát tri
ể
n tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a( các n
ướ
c có n
ề
n kinh
t
ế
kém phát tri
ể
n).
Đố
i v
ớ
i nh
ữ
ng n
ướ
c phát tri
ĩ
a tư b
ả
n
để
l
ạ
i cho nên ch
ỉ
c
ầ
n đi
ề
u
ch
ỉ
nh n
ề
n
đạ
i công nghi
ệ
p đó theo yêu c
ầ
u c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
ớ
i. Do đó, v
ấ
n
đề
công nghi
ệ
p hóa không
c
ầ
n ph
ả
i
đặ
t ra. S
ở
d
ĩ
chúng ta ph
ả
i đi
ề
u ch
ỉ
nh n
ề
n
đạ
i công nghi
ệ
ĩ
a
tư b
ả
n dù hi
ệ
n
đạ
i
đế
n đâu ch
ỉ
là ti
ề
n
đề
v
ậ
t ch
ấ
t cho x
ã
h
ộ
i m
ớ
i ch
ứ
chưa ph
ả
ĩ
a,
phân b
ố
không
đề
u gi
ữ
a xá ngành, vùng do đó t
ấ
t y
ế
u ph
ả
i đi
ề
u ch
ỉ
nh nó.
Đố
i v
ớ
i nh
ữ
ng n
ướ
c có n
ề
n kinh t
n kinh t
ế
l
ạ
c
h
ậ
u ch
ủ
y
ế
u d
ự
a vào s
ả
n xu
ấ
t nông nghi
ệ
p. V
ì
v
ậ
y, mu
ố
n có cơ s
ở
v
ậ
t ch
n hành công nghi
ệ
p hóa,
hi
ệ
n
đạ
i hóa. Công nghi
ệ
p hóa, hi
ệ
n
đạ
i hóa là t
ấ
t y
ế
u khách quan v
ì
:
+ Nó là con
đườ
ng duy nh
ấ
t
để
t
ạ
o ra s
ự
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t là h
ệ
th
ố
ng công c
ụ
lao
độ
ng hi
ệ
n
đạ
i v
ớ
i tr
ì
nh
độ
công ngh
ệ
hi
ệ
n
đạ
i b
ở
i v
ì
công nghi
ệ
p hóa s
ẽ
làm cho
l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t phát tri
ể
n, năng su
ấ
t lao
độ
ng tăng, kh
ố
i k
ượ
ng c
ủ
a c
18
+ Là con
đườ
ng duy nh
ấ
t
để
đả
m b
ả
o s
ự
th
ắ
ng l
ợ
i cu
ố
i cùng v
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
a
x
ã
a ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i. Công nghi
ệ
p hóa là t
ấ
t y
ế
u khách quan
đố
i v
ớ
i nh
ữ
ng n
ướ
c quá
độ
lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
ấ
t l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, tăng năng su
ấ
t lao
độ
ng,
tăng s
ứ
c ch
ế
ng
ự
c
ủ
a con ng
ườ
i
đố
i v
ớ
i t
ự
nhiên, tăng tr
ưở
ng l
ợ
i c
ủ
a ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i.
- T
ạ
o đi
ề
u ki
ệ
n v
ậ
t ch
ấ
t cho vi
ệ
c c
ủ
ng c
ố
tăng c
ạ
t
độ
ng kinh t
ế
c
ủ
a con ng
ườ
i- nhân t
ố
trung
tâm c
ủ
a n
ề
n s
ả
n xu
ấ
t x
ã
h
ộ
i.
- T
ạ
o đi
ề
u ki
ng n
ề
n kinh t
ế
dân t
ộ
c t
ự
ch
ủ
,
đủ
s
ứ
c th
ự
c hi
ệ
n s
ự
phân công và h
ợ
p tác qu
ố
c t
ế
.
S
ự
để
th
ự
c hi
ệ
n x
ã
h
ộ
i hóa v
ề
m
ặ
t
kinh t
ế
, k
ỹ
thu
ậ
t theo
đị
nh h
ướ
ng x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ả
n
xu
ấ
t, công nghi
ệ
p hóa
đấ
t n
ướ
c là nhi
ệ
m v
ụ
trung tâm”( 10) c
ủ
a th
ờ
i k
ỳ
quá
độ
ti
ế
n lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
theo h
ướ
ng hi
ệ
n
đạ
i
trong các ngành c
ủ
a n
ề
n kinh t
ế
qu
ố
c dân 19
N
ộ
i dung này
đượ
c th
ự
c hi
ệ
n qua hai cách:
* Ti
ế
ớ
i
đã
tr
ả
i qua hai cu
ộ
c cách m
ạ
ng k
ỹ
thu
ậ
t: cu
ộ
c cách m
ạ
ng k
ỹ
thu
ậ
t
mà n
ộ
i dung ch
ủ
y
ế
u c
ủ
kho
ả
ng gi
ữ
a th
ế
k
ỷ
XX xu
ấ
t hi
ệ
n cu
ộ
c cách m
ạ
ng khoa h
ọ
c- công ngh
ệ
hi
ệ
n
đạ
i.
M
ờ
y th
ậ
p niên
a
đờ
i s
ố
ng kinh t
ế
, chính tr
ị
và x
ã
h
ộ
i. Cu
ộ
c cách m
ạ
ng này có nhi
ề
u n
ộ
i dung, song có 5 n
ộ
i dung ch
ủ
y
ế
u sau
- V
ề
ng d
ạ
ng năng l
ượ
ng truy
ề
n th
ố
ng( nhi
ệ
t đi
ệ
n,
th
ủ
y đi
ệ
n) ngày nay
đã
và đang chuy
ể
n sang l
ấ
y d
ạ
ng năng l
ượ
ng nguên t
ử
là ch
xu
ấ
t hi
ệ
n v
ớ
i ch
ủ
ng lo
ạ
i r
ấ
t phong phú và có nhi
ề
u tính ch
ấ
t
đặ
c bi
ệ
t mà
v
ậ
t li
ệ
u t
ự
nhiên không có
đượ
c. Thí d
ề
công ngh
ệ
sinh h
ọ
c: công ngh
ệ
vi sinh, k
ỹ
thu
ậ
t cuzin, k
ỹ
thu
ậ
t gen và
nuôi c
ấ
y t
ế
bào
đượ
c
ứ
ng d
ụ
ng ngày càng nhi
ề
u trong công nghi
ệ
ệ
) hi
ệ
n
đạ
i chuy
ể
n sang giai đo
ạ
n th
ứ
ba- giai đo
ạ
n có nhi
ề
u quan đi
ể
m khác
nhau
đặ
t tên g
ọ
i cho nó. Tương
ứ
ng v
ớ
i giai đo
ạ
n th
ứ
t l
ĩ
nh v
ự
c vô cùng r
ộ
ng l
ớ
n và h
ấ
p d
ẫ
n, nh
ấ
t là
l
ĩ
nh v
ự
c máy tính, di
ễ
n ra theo 4 h
ướ
ng nhanh( máy siêu tính); nh
ỏ
( vi tính); máy
tính có x
ử
l
ý
ộ
t là, khoa h
ọ
c
đã
tr
ở
thành l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t tr
ự
c ti
ế
p. Cách đây hơn
100 năm C. Mác
đã
t
ừ
ng d
ự
đoán v
ề
m
ố
đi
ệ
n báo t
ấ
t c
ả
các th
ứ
đó là thành qu
ả
c
ủ
a b
ộ
óc con ng
ườ
i,
đượ
c bàn tay con
ng
ườ
i t
ạ
o ra là s
ứ
c m
ạ
nh tri th
ứ
c
bi
ế
n thành l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t v
ớ
i m
ứ
c
độ
cao, và do đó c
ũ
ng là ch
ỉ
tiêu nói lên m
ứ
c
độ
ph
ụ
thu
ộ
c và bi
ế
n
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t tr
ự
c ti
ế
p là nó bao g
ồ
m c
ả
khoa
h
ọ
c t
ự
nhiên- k
ỹ
thu
ậ
t l
ẫ
n khoa h
ọ
c- x
ã
h
ộ
t. Nó
đò
i h
ỏ
i ph
ả
i có chính sách
đầ
u tư đúng
đắ
n cho khoa h
ọ
c k
ỹ
thu
ậ
t. Ngày nay, b
ấ
t c
ứ
s
ự
ti
ế
n b
ộ
nào c
ủ
a k
t cho nó.
Hai là, th
ờ
i gian cho m
ộ
t phát minh m
ớ
i c
ủ
a khoa h
ọ
c rút ng
ắ
n l
ạ
i và ph
ạ
m
vi
ứ
ng d
ụ
ng c
ủ
a m
ộ
t thành t
ự
u khoa h
ọ
n đi lên ch
ủ
ngh
ĩ
a x
ã
h
ộ
i, công
nghi
ệ
p hóa và hi
ệ
n
đạ
i hóa
đượ
c ti
ế
n hành trong đi
ề
u kieej th
ế
gi
ớ
i
đã
tr
ả
i qua hai
ậ
t
ở
n
ướ
c ta ph
ả
i bao
g
ồ
m cơ khí hóa và hi
ệ
n
đạ
i hóa, coi nó là “ then ch
ố
t” và coi khoa h
ọ
c- công ngh
ệ
“
độ
ng l
ự
c” cho s
ự
tăng tr
ưở
ng và phát tri
ậ
n chuy
ể
n giao công ngh
ệ
m
ớ
i t
ừ
các n
ướ
c tiên ti
ế
n
- Nh
ậ
n chuy
ể
n giao công ngh
ệ
m
ớ
i là cách đi s
ớ
m đưa nhanh n
ướ
c ta lên
hi
ệ
n
ể
n giao công ngh
ệ
m
ớ
i là s
ự
chuy
ể
n
đổ
i quy
ề
n s
ở
h
ữ
u và quy
ề
n s
ử
d
ụ
ng hàng hóa k
ỹ
thu
ậ
t công ngh
ệ
n
độ
ng c
ủ
a ló đi t
ừ
nơi có giá
th
ấ
p
đế
n nơi có giá cao, th
ì
trái l
ạ
i hàng hóa k
ỹ
thu
ậ
t công ngh
ệ
l
ạ
i có
đặ
c đi
ể
m đi
t
ừ
ệ
n v
ề
v
ố
n và
độ
i ng
ũ
làm công tác nh
ậ
n chuy
ể
n giao
b- Xây d
ự
ng cơ c
ấ
u kinh t
ế
h
ợ
p l
ý
và phân công l
ạ
i lao
độ
ng x
ể
n tư b
ả
n ch
ủ
ngh
ĩ
a trong quá tr
ì
nh công nghi
ệ
p hóa t
ấ
t y
ế
u ph
ả
i phân công l
ạ
i
lao
độ
ng x
ã
h
ộ
i. Phân công lao
độ
ng x
ã
c dân. Phân công lao
độ
ng có tác d
ụ
ng r
ấ
t to l
ớ
n: nó là
đò
n
b
ẩ
y c
ủ
a s
ự
phát tri
ể
n công ngh
ệ
và năng su
ấ
t lao
độ
ng; cùng v
ớ
i cách m
ạ
ng khoa
ộ
i trong quá tr
ì
nh công nghi
ệ
p hóa tuân th
ủ
các quá tr
ì
nh có
tính quy lu
ậ
t sau:
- T
ỷ
tr
ọ
ng và tuy
ệ
t
đố
i lao
độ
ng nông nghi
ệ
p gi
ả
m d
ầ
n; t
so v
ớ
i lao
độ
ng
gi
ả
n đơn trong t
ổ
ng lao
độ
ng x
ã
h
ộ
i.
- T
ố
c
độ
tăng lao
độ
ng trong các ngành phi s
ả
n xu
ấ
t ch
ấ
t( d
ị
độ
ng x
ã
h
ộ
i hi
ệ
n nay c
ầ
n tri
ể
n
khai trên c
ả
hai
đị
a bàn: tai ch
ỗ
và nơi khác
để
phát tri
ể
n v
ề
chi
ề
u r
ộ
ng k
ế
ớ
i) ph
ả
i có s
ự
chu
ẩ
n b
ị
chu đáo.
V
ấ
n
đề
phân công lao
độ
ng x
ã
h
ộ
i có liên quan ch
ặ
t ch
ẽ
v
ớ
i vi
ệ
c xây d
ự
ế
, cơ c
ấ
u thành ph
ầ
n kinh t
ế
và h
ướ
ng phát tri
ể
n tên các vùng kinh t
ế
.
Cơ c
ấ
u kinh t
ế
hi
ể
u theo ngh
ĩ
a h
ẹ
p là t
ổ
ng th
ể
quan h
ệ
ph
ậ
n có t
ầ
m quan tr
ọ
ng- “ b
ộ
xương” c
ủ
a
cơ c
ấ
u kinh t
ế
. Các quan h
ệ
này
đượ
c xem xét d
ướ
i các khía c
ạ
nh: tr
ì
nh
độ
công
ngh
ệ
i k
ỳ
công nghi
ệ
p hóa. V
ấ
n
đề
quan tr
ọ
ng là t
ạ
o ra m
ộ
t cơ c
ấ
u kinh t
ế
t
ố
i
ưu( h
ợ
p l
ý
). Xây d
ự
ng m
ộ
t cơ c
.
- Phù h
ợ
p v
ớ
i xu h
ướ
ng c
ủ
a s
ự
ti
ế
n b
ộ
c
ủ
a khoa h
ọ
c và công ngh
ệ
đã
và
đang di
ễ
n ra như v
ũ
b
ã
n chi
ề
u sâu.
- Th
ự
c hi
ệ
n s
ự
phân công và h
ợ
p tác qu
ố
c t
ế
theo xu h
ướ
ng s
ả
n xu
ấ
t và
đờ
i
s
ố
ng ngày càng
đượ
c qu
ố
ế
là m
ộ
t quá tr
ì
nh tr
ả
i qua nh
ữ
ng ch
ặ
ng
đườ
ng nh
ấ
t
đị
nh, do v
ậ
y xây d
ự
ng cơ c
ấ
u kinh t
ế
c
ủ
a ch
ặ
ng
i nh
ữ
ng
thành công nh
ấ
t
đị
nh, t
ạ
o d
ự
ng
đượ
c m
ộ
t b
ộ
ph
ậ
n cơ s
ở
v
ậ
t ch
ấ
t, công ngh
ệ
nh
ấ
t
công nghi
ệ
p và k
ế
t
c
ấ
u h
ạ
t
ầ
ng; ch
ạ
y theo quy mô l
ớ
n; công ngh
ệ
l
ạ
c h
ậ
u Qua nhi
ề
u l
ầ
n
đạ
i h
ộ
i,
đổ
i m
ớ
i vi
ệ
c xây d
ự
ng cơ c
ấ
u kinh t
ế
,
đế
n nay
đã
đưa
l
ạ
i chuy
ể
n
độ
ng b
ướ
c
đầ
u quan tr
ọ
ng.
Thông qua cách m
n n
ướ
c ta,
Đả
ng ta
đã
xây d
ự
ng m
ộ
t cơ c
ấ
u kinh t
ế
h
ợ
p l
ý
: cơ c
ấ
u kinh t
ế
công- nông nghi
ệ
p- d
ị
ch v
ụ
ệ
n theo phương
châm: k
ế
t h
ợ
p công ngh
ệ
v
ớ
i nhi
ề
u tr
ì
nh
độ
, tranh th
ủ
công ngh
ệ
m
ũ
i nh
ọ
n- tiên
ti
ế
n v
ừ
a t
n v
ố
n có h
ạ
n
ở
trong n
ướ
c; l
ấ
y quy mô v
ừ
a và
nh
ỏ
là ch
ủ
y
ế
u, có tính
đế
n quy mô l
ớ
n nhưng ph
ả
i là quy mô h
ợ
p l
ý
và có đi
a các ngành,
các l
ĩ
nh v
ự
c kinh t
ế
và các vùng trong n
ề
n kinh t
ếIII- V
ấ
n
đề
đổ
i m
ớ
i quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t d
ẫ
n
c ta trong cơ ch
ế
t
ậ
p trung, quan liêu, bao c
ấ
p tr
ướ
c đây,
đã
có lúc
chúng ta t
ưở
ng r
ằ
ng có th
ể
thi
ế
t l
ậ
p
đượ
c m
ộ
t quan h
ệ
s
ả
n xu
n ra trái v
ớ
i
mong mu
ố
n c
ủ
a chúng ta. đó là l
ự
c l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t không phát tri
ể
n, t
ì
nh tr
ạ
ng tr
ì
tr
ệ
kéo dài, hàng hóa s
ả
n xu
ấ
ườ
i tiêu
dùng,
đờ
i s
ố
ng nhân dân r
ấ
t khó khăn.
T
ì
nh h
ì
nh trên do nhi
ề
u nguyên nhân ch
ủ
quan và khách quan khác nhau.
Song, m
ộ
t trong nh
ữ
ng nguyên nhân quan tr
ọ
ng là do chúng ta
đã
áp
đặ
t ch
ủ
ng s
ả
n xu
ấ
t c
ò
n
ở
tr
ì
nh
độ
th
ấ
p kém, ph
ổ
bi
ế
n là s
ả
n xu
ấ
t nh
ỏ
nhưng v
ì
mu
ố
n
ti
i quan h
ệ
t
ổ
ch
ứ
c, qu
ả
n l
ý
và quan h
ệ
phân ph
ố
i,
trao
đổ
i. T
ừ
đó
đã
d
ẫ
n
đế
n vi
ệ
c m
ở
r
ỏ
để
chuy
ể
n sang kinh t
ế
qu
ố
c doanh và t
ậ
p th
ể
qua các
đợ
t c
ả
i t
ạ
o công
thương nghi
ệ
p tư b
ả
n tư doanh. Bên c
ạ
nh đó, vi
ệ
c duy tr
ì
n xu
ấ
t c
ủ
a x
ã
h
ộ
i.
Các thành ph
ầ
n kinh t
ế
tư nhân, tư b
ả
n nhà n
ướ
c chưa
đượ
c phát huy tác d
ụ
ng.
Độ
ng l
ự
c s
ả
n xu
ấ
t b
c.
Th
ự
c t
ế
phát tri
ể
n kinh t
ế
ở
n
ướ
c ta g
ầ
n 40 năm qua
đã
ch
ứ
ng minh r
ằ
ng:
quan h
ệ
s
ả
n xu
ấ
t k
ì
đặ
t m
ộ
t h
ì
nh th
ứ
c đi tr
ướ
c quá xa so v
ớ
i l
ự
c
l
ượ
ng s
ả
n xu
ấ
t, m
ộ
t l
ầ
n n
ữ
a quy lu
ậ
t quan h
ệ
ạ
i th
ể
hi
ệ
n r
õ
tính t
ấ
t y
ế
u và tính ph
ổ
bi
ế
n m
ạ
nh m
ẽ
c
ủ
a nó b
ấ
t ch
ấ
p c
ả
ý
i
hóa n
ề
n kinh t
ế
, chúng ta c
ũ
ng không th
ể
b
ấ
t ch
ấ
p quy lu
ậ
t, mà trái l
ạ
i ph
ả
i tôn
Copyright: Tài liệu đại học ©