Thuốc Nam dùng khi bị tiêu
chảy
Đau bụng tiêu chảy, Đông y gọi là “hắc loạn”, có
triệu chứng chủ yếu là nôn và tiêu chảy. Nguyên
nhân chính là do ăn uống không hợp vệ sinh,
hoặc do chức năng của lục phủ ngũ tạng không
ổn định, suy quá hoặc thịnh quá gây ra sinh -
khắc không bình thường, dẫn đến rối loạn ở bộ
máy tiêu hóa. Chứng trạng thường gặp là đau
đầu phát sốt, toàn thân đau mỏi, bụng đầy
trướng, đau từng cơn, ợ hơi ợ chua, nôn mửa,
tiêu chảy. Sau đây là một số bài thuốc Nam chữa
bệnh tiêu chảy theo từng thể
lâm sàng.

Sa nhân là vị
Tiêu chảy thể hàn thấp: Biểu
hiện sôi bụng đau bụng, lợm
giọng, phân lỏng, bụng đầy
trướng, chân tay và toàn thân
lạnh, sợ gió, rêu lưỡi trắng, cơ thể yếu mệt, chân tay
cơ bắp không có lực. Phép trị là ôn dương tán hàn,
hóa thấp. Dùng một trong các bài thuốc:
Bài 1: hoắc hương 10g, thương truật 12g, bán hạ
10g, búp ổi 12g, tất bát 10g, củ riềng 10g, chích thảo
12g, hoài sơn 12g, quế 8g, trần bì 12g. Sắc uống
ngày 1 thang chia 3 lần.
Bài 2: hoài sơn 12g, sơn thù 12g, bạch truật 12g, bán
hạ 10g, hậu phác 10g, phòng sâm 12g, gừng khô 8g,
tất bát 12g, lương khương 12g, chích thảo 12g, trần
bì 10g, thủ ô 12g, quế 8g. Sắc uống ngày 1 thang

lần.
Bài 2: bán hạ 16g, hậu phác 12g, trần bì 10g, sơn tra
12g, sinh khương 8g, lá đắng 16g, chỉ xác 8g, đinh
lăng 16g, bạch linh 10g, mộc hương 4g, ngấy hương
12g, cam thảo 10g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3
lần.
Tiêu chảy do mệnh môn hỏa hư suy: biểu hiện
phân sống, bụng sôi cuộn lên từng đợt, đại tiện lỏng
nhiều lần. Phép trị là bổ hỏa sinh thổ, nâng đỡ ôn bổ
tỳ thận. Dùng một trong các bài thuốc:
Bài 1: cẩu tích 12g, khiếm thực 12g, tần giao 10g, cố
chỉ 10g, gừng khô 8g, thỏ ty tử 12g, phụ tử 6g, nhân
sâm 12g, quế 4g, thiên niên kiện 10g, bạch truật 12g,
hoàng kỳ 12g, cam thảo 12g, đinh lăng 16g, trần bì
10g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần.
Bài 2: dâm dương hoắc 12g, nhục thung dung 10g,
tơ hồng xanh 16g, cẩu tích 12g, ngũ gia bì 16g, phụ
tử 6g, gừng khô 8g, hoàng kỳ 16g, chích thảo 12g,
đại táo 5 quả, bạch truật 16g, sa nhân 10g, hoài sơn
16g, liên nhục 16g, trần bì 10g. Sắc uống ngày 1
thang chia 3 lần.
Tiêu chảy do can mộc vượng quá làm hại đến tỳ
thổ (mộc khắc thổ): Biểu hiện đau bụng tiêu chảy,
người bệnh ăn ít, dạ dày đau, chức năng tiêu hóa bị
trở trệ. Phép trị là bổ thổ bình can (ức can, dưỡng tỳ
vị). Dùng một trong các bài thuốc:
Bài 1: đan bì 10g, chi tử 10g, cỏ mực 16g, rau má
20g, sài hồ 12g, bạch truật 16g, sa nhân 10g, cam
thảo 10g, đại táo 5 quả, đinh lăng 16g, ngấy hương
16g, chỉ xác 6g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần.