Các bệnh thường gặp ở họng
Họng là nơi tiếp xúc đầu tiên với các yếu tố môi trường như không khí, khói bụi, các
loại thực phẩm, các yếu tố dị nguyên… nên rất dễ tổn thương. Bác sĩ khám họng cho trẻ. (Ảnh minh họa).

Tại họng tập trung nhiều các tổ chức lympho tạo thành từng đám gọi là amiđan. Các
amiđan hình thành nên vòng bạch huyết Waldeyer bao gồm: amiđan vòm (V.A), amiđan
vòi, amiđan khẩu cái (thường gọi là amiđan), amiđan lưỡi và hạch Gillet. Các amiđan sản
xuất ra những tế bào lympho T và B tham gia vào miễn dịch tế bào bảo vệ cơ thể, trong
đó quan trọng nhất là amiđan vòm (V.A) và amiđan khẩu cái (amiđan).
Đám rối thần kinh họng (vận động, cảm giác, thực vật) là cơ chế gây ra các phản xạ thần
kinh, nội tiết để gây ra các biến chứng toàn thân từ viêm họng.
Nguyên nhân gây bệnh
Viêm mũi họng là tình trạng niêm mạc mũi họng bị viêm nhiễm do tác nhân vi khuẩn,
virus, nấm hoặc dị ứng.
Nguyên nhân gây bệnh thường là virus (chiếm 60-80%). Vi khuẩn: thường gặp là phế
cầu, Hemophilus Influenzae, tụ cầu và nguy hiểm nhất là liên cầu ß tan huyết nhóm A.
Nấm: rất hiếm, mặc dù bình thường khi nuôi cấy dịch họng kết quả chỉ ra có khoảng 70%
các trường hợp có sự tồn tại của nấm. Trong những trường hợp cơ thể suy giảm sức đề
kháng như hội chứng suy giảm miễn dịch, dùng quá nhiều kháng sinh, súc thuốc súc
họng, sử dụng viên ngậm bừa bãi hoặc dùng các thuốc xịt họng không đúng chỉ định…
nấm mới trở nên gây bệnh.
Người ta nhận thấy đa phần những bệnh nhân bị viêm họng tái diễn nhiều lần thường hay
kèm thêm một số yếu tố thuận lợi như sự thay đổi của khí hậu, người tiếp xúc với các yếu
tố vật lý hóa học độc hại, làm việc trong môi trường bụi bẩn…
Viêm V.A cấp
Viêm V.A cấp là một bệnh hay gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Tỷ lệ trẻ bị viêm V.A chiếm một tỷ
lệ cao từ 40 53% số trẻ đi khám bệnh tùy theo từng mùa, địa dư sinh sống, điều kiện sống
và sinh hoạt.

Trẻ hay ho và sốt vặt, do mũi chảy xuống họng và mủ đọng ở hốc mũi.
Trẻ biểu hiện ngủ không yên giấc, ngáy to, giật mình.
Tai nghễnh ngãng và cũng dễ bị viêm.
Cơ thể trẻ chậm phát triển so với lứa tuổi, kém nhanh nhẹn, ăn uống ít biết ngon. Người
gầy hoặc béo bệu, nước da trắng bệch.
Tiến triển bệnh
Viêm V.A mạn tính không điều trị kịp thời, trẻ thiếu thở dẫn đến hiện tượng thiếu oxy
mạn tính, hình thành bộ mặt V.A: da xanh, miệng há, môi trên bị kéo xếch lên để lộ răng
cửa vẩu, răng hay mọc lệch, môi dưới dài, thõng, đôi mắt mở to, trẻ có vẻ ngây ngô.
Ngoài bộ mặt V.A, trẻ còn có những biến dạng ở thân mình: lồng ngực bị dẹt, hẹp bề
ngang, lưng bị cong, vẹo hoặc gù, bụng ỏng, đít teo.
Về mặt tinh thần, những trẻ này thường không tập trung tư tưởng, lười biếng, buồn ngủ,
trong lớp trẻ hay học kém do trẻ nghe kém nên không hiểu những lời giảng của giáo viên,
không thấy hứng thú trong học tập.
Sự phát triển trí tuệ ở một trẻ bị viêm V.A cũng hạn chế do nghe kém và thở kém làm
giảm lượng oxy cung cấp cho não trẻ.
Tiên lượng bệnh không nặng nề nếu trẻ được điều trị viêm V.A mạn tính trước khi để lại
di chứng.
Viêm amiđan
Viêm amiđan là nhóm bệnh hay gặp, đứng hàng đầu trong những bệnh lý về họng. Bệnh
tiến triển có thể cấp tính hay mạn tính. Viêm amiđan rất hay tái phát và có thể gây các
biến chứng nguy hiểm.
Viêm amiđan cấp
Viêm amiđan cấp là viêm nhiễm của amiđan khẩu cái do virus hoặc vi khuẩn.
Bệnh hay gặp ở trẻ lớn, trên 7 tuổi và người lớn. Tỷ lệ bị bệnh khoảng 10% dân số.
Viêm amiđan cấp thường gặp do bệnh nhiễm trùng còn phổ biến ở nước ta.
Viêm amiđan cấp không khó phát hiện, nhiều khi bản thân người bệnh tự phát hiện.
Bệnh nhân bị bệnh thấy người mệt mỏi, kém ăn, cảm giác ớn lạnh. Sốt 39º-40˚C.
Nuốt đau, rát họng là dấu hiệu mà bệnh nhân hay phàn nàn, đôi khi đau lan lên tai khi
nuốt. Kèm theo có ho từng cơn do kích thích hoặc ho có đờm bởi dịch xuất tiết ở họng.

Viêm hạch: thường là viêm hạch trên nhiều vùng ở cổ, hạch nhỏ, không đau, di động dễ.
Những hạch này có thể bị nhiễm trùng, đặc biệt là hạch Gillete gây áp xe thành sau họng
ở trẻ dưới 2 tuổi.
Biến chứng mắt: viêm màng tiếp hợp, viêm mí mắt, chảy nước mắt.
Biến chứng toàn thân: viêm cầu thận, thấp tim, thấp khớp.