Vai trò của vitamin C đối với tôm cá nuôi - PGS. TS. Trần Thị Thanh Hiền, Khoa Thủy Sản, ĐH Cần Thơ
VAI TRÒ CỦA VITAMIN C ĐỐI VỚI TÔM CÁ NUÔI
PGS. TS. Trần Thị Thanh Hiền, Khoa Thủy Sản, Đại Học Cần Thơ.
Trong nghiên cứu về thức ăn cho nuôi trồng thủy sản, Vitamin C đã được nghiện cứu và đánh giá là cần thiết cho
tôm cá. Cá và giáp xác không có khả năng tự tổng hợp Vitamin C do thiếu enzyme gluconolactone oxidase cho bước
cuối cùng của quá trình tổng hợp. Chính vì thế Vitamin C được động vật thủy sản hấp thu chủ yếu từ thức ăn.
Vitamin C được ghi nhận là có vai trò quan trọng trong trao đổi chất, tham gia vào quá trình sinh trưởng và phát
triển của sinh vật bởi việc tạo thành collagen, tăng cường các phản ứng miễn dịch và sức đề kháng bệnh của tôm cá,
tổng hợp corticosteroids là chất có liên quan đến khả năng chịu đựng của tôm cá với sự thay đổi của môi trường. Ở
giai đoạn ấu trùng, tôm cá cần nhiều Vitamin C hơn giai đoạn trưởng thành, nó không những làm gia tăng tốc độ
sinh trưởng mà còn làm tăng sức đề kháng của ấu trùng.
Thức ăn thiếu Vitamin C là nguyên nhân dẫn đến các triệu chứng bệnh lý như các dạng dị tật xương sống, tật ưỡn
lưng và hiện tượng xuất huyết ở gốc vây, ở xung quanh miệng và mắt của cá, (Hình 1, 2, 3). ở tôm, khi thiếu
Vitamin C màu sắc cơ thể chuyển sang màu đen tối, do đó người nuôi gọi là bệnh chết đen ở tôm (Hình 4).
Bảng 1: Một số dấu hiệu bệnh do thiếu Vitamin C trên cá

Loài Dấu hiệu bệnh lý Tác giả
Cá Trê Phi
Có sự rạn nứt và xuất huyết ở đầu. Ăn
mòn vây,mõm và mang.
Eya (1996)
Cá Nheo Mỹ Vẹo cột sống, ưỡn lưng, xuất huyết Lim và Lovell (1979)
Cá Chép
Tật cong thân, ăn mòn vây đuôi, biến
dạng mang và miệng.
Dabrowksi và
ctv (1988)
Cá Trắm cỏ Vây và mắt bị xuất huyết Lin và ctv (1991)
Cá Rô phi Giảm hàm lượng khoáng, mất sắc tố ở Shiau và Jan (1992)
da, tổn thương da, mất vẩy, xuất huyết
da và vây.

Tôm he Nhật Bản
99 Giống
Shigueno và Itoh
(1988)
Tôm Sú
209
200
Giống
Ấu trùng
Chen và Chang, (1994)
Merchie và ctv (1997)
Tôm Càng Xanh
100
200
Giống
Ấu trùng
D' Abramo và
ctv (1994)
Hien và ctv (2004)
Tôm thẻ chân
trắng
120 Giống
He và Lawrence (1993)
(Nguồn: D' Abramo et al., 1997, Halver et al. (2002); Hien, 2004)
Để làm giảm sự hòa tan nhanh của Vitamin C trong nước, người ta dùng ethylcellulose hoặc dầu để bao lấy các hạt
Vitamin C thành thể Vitamin C vi bọc (Vitamin C coated), hàm lượng Vitamin C ở dạng này khoảng 80-90% và có thể
lưu trữ trong vài tháng mà không bị oxy hóa. Sản phẩm thành công nhất của việc gia tăng độ bền của Vitamin C là