Giáo án Vật Lý 12 Nâng Cao

1

Bài 39.
M
M
Á
Á
Y
YQ
Q
U
U
A
A
N
N
G
GP
P
H
H
Ổ
Ổ

N
N
G
GP
P
H
H
Ổ
ỔI. MỤC TIÊU:
1) Hiểu được cấu trúc của máy quang phổ, tác dụng của từng bộ phận và nguyên tắc hoạt động
của nó.
2) Nắm được khái niệm các loại quang phổ, cách tạo ra, tính chất và ứng dụng của nó.
3) Nắm được phương pháp phân tích quang phổ, các tiện lợi và ứng dụng của nó.
II. CHUẨN BỊ:
- GV: Vẽ trên giấy khổ lớn hình ảnh sơ đồ máy quang phổ lăng kính; quang phổ liên tục, quang
phổ vạch phát xạ và hấp thụ.
- HS: Ôn tập kiến thức về lăng kính, thấu kính.
III. TỒ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Tiết 1
1) Kiểm tra bài cũ:
Hoạt động 1. (10’) KIỂM TRA BÀI CŨ
Nội dung:
- Ánh sáng đơn sắc có bước sóng  trong TÁN I-âng về giao thoa ánh sáng, Biết khoảng vân i, bề rộng
vùng giao thoa là L. Tìm số vân sáng trên màn.

1) Cấu tạo:
Mô tả như SGK.

2) Nguyên tắc hoạt động:
SGK.
Hoạt động 3. (15’)
- Cho HS quan sát hình ảnh
quang phổ liên tục của một số
nguồn phát như: mặt trời; đèn
- Quan sát, nêu nhận xét:
+ Có dãi sáng, màu sắc khác
- Quang phổ gồm nhiều dãi màu từ
đỏ đến tím, nối liền nhau một cách
Giáo án Vật Lý 12 Nâng Cao

3

dây tóc nóng sáng.
H. Nếu nguồn phát là nguồn
phát ánh sáng trắng, trên kính
ảnh quan sát được như thế nào?
- Hướng dẫn HS trả lời các câu
hỏi C
1
(trang 214) và C
2
.
H. Các vật gì, ở điều kiện nào
cho quang phổ liên tục?
- Giới thiệu nguồn phát.

Ở mọi nhiệt độ, vật đều bức xạ.
Nhiệt độ tăng dần thì bức xạ càng
mạnh và lan dần từ bức xạ có bước
sóng dài đến bức xạ có bước sóng
ngắn.
Hoạt động 4. (10’) Tìm hiểu QUANG PHỔ VẠCH PHÁT XẠ
H. Trong điều kiện chất khí ở
áp suất thấp hoặc chất hơi nóng
sáng thì cho quang phổ như thế
nào?
-Cho HS quan sát hình ảnh một
số quang phổ khí. Nêu câu hỏi

- Quan sát, thảo luận và rút ra
nhận xét:

- Quang phổ gồm những vạch màu
riêng lẻ, ngăn cách nhau bằng
những vạch tối.

- Do chất khí, hơi ở áp suất thấp bị
Giáo án Vật Lý 12 Nâng Cao

4

C3.
-Đưa ra khái niệm quang phổ
vạch phát xạ, cách tạo ra và
tính chất sau khi gợi ý để HS
trả lời câu hỏi.

GV nêu câu hỏi gợi ý:
1) Hãy phân Biết về hình dạng, nguồn phát và tính chất của hai loại quang phổ.
2) Ứng dụng được gì từ hai loại quang phổ trên?
Hoạt động 2. (20’) Tìm hiểu QUANG PHỔ VẠCH HẤP THỤ.
H. Hãy nêu nhận xét về hình
ảnh của hình 39.2.
Quan sát, rút ra các nhận xét:
-Các vạch đen trên nền quang
1-Quang phổ liên tục thiếu một số
vạch màu do bị chất khí hay hơi
Giáo án Vật Lý 12 Nâng Cao

5

-Giới thiệu cách tạo ra quang
phổ vạch hấp thụ của Natri
(SGK). Đưa ra khái niệm về
quang phổ vạch hấp thụ. Nêu
câu hỏi:
H. So sánh quang phổ vạch
hấp thụ với quang phổ vạch
của cùng một nguyên tố?
- Nêu điều kiện để có quang
phổ vạch hấp thụ.
- Từ nhận xét của HS, đưa ra
hiện tượng đảo vạch trong
quang phổ hấp thụ. Đưa ra định
luật về phát xạ và hấp thụ của
mỗi nguyên tố hóa học sau khi
nêu câu hỏi để HS nhận xét.

khí hay hơi hấp thụ thấp hơn nhiệt
độ nguồn sáng phát quang phổ liên
tục.

3)Quang phổ hấp thụ của mỗi
nguyên tố có tính chất đặc trưng
cho nguyên tố đó. Có thể nhận Biết
sự có mặt của nguyên tố đó trong
một hỗn hợp hay hợp chất.
Hoạt động 3. (10’) Tìm hiểu PHÉP PHÂN TÍCH QUANG PHỔ
Giáo án Vật Lý 12 Nâng Cao

6

-Nêu các câu hỏi gợi ý:
H. Dùng máy quang phổ để
nghiên cứu các loại quang phổ
trên có tác dụng gì trong việc
tìm hiểu cấu tạo của các chất?
-Giới thiệu định nghĩa về phân
tích quang phổ? (SGK)
H. So sánh phép phân tích
quang phổ với các phép phân
tích khác? Tìm những ưu điểm
của phân tích quang phổ?
+ Thảo luận nhóm, suy luận và
tìm hiểu nội dung.