Những điều lưu ý khi làm bài
văn nghị luận

Trước khi làm bài, HS cần đọc kỹ đề bài, phải chú ý từng từ ngữ, hiểu ý
nghĩa của từng từ, từng câu; HS chú ý cả những dấu chấm hay ngắt câu
trong đề bài để nắm rõ yêu cầu của đề bài.
Đối với đề bài văn nghị luận xã hội lấy kiến thức, thông tin và cả những
kinh nghiệm có trong cuộc sống để minh chứng cho lý lẽ của mình. Do
vậy đòi hỏi HS cần có một kiến thức sống khá phong phú; có sự tinh tế
và nhạy bén trong nhận định một vấn đề. Để làm tốt, HS phải thường
xuyên thu nhận thông tin hàng ngày trên các phương tiện truyền thông
đại chúng. Ghi chép lại những thông tin cần thiết làm tài liệu cho riêng
mình (chú ý phải ghi nguồn xuất xứ thông tin để chú thích khi trích dẫn
vào bài làm). Tất nhiên khi đưa dẫn chứng vào bài làm, HS phải sàng lọc
chi tiết có liên quan, tránh dẫn chứng tràn lan, đi lệch hay đi quá xa vấn
đề cần phân tích hay chứng minh. Đối với đề bài văn nghị luận văn học,
dạng đề này đòi hỏi HS phải lấy kiến thức đã được truyền thụ tại lớp
học; những tư liệu có từ các bài đọc thêm hay sách vở; tư liệu sưu tầm từ
các nguồn khác để minh chứng cho lập luận mà mình cần chứng minh
hay phân tích. Nguồn kiến thức này tuyệt đối không được sai, không
được tự sáng tác; tránh lấy “râu ông nọ cắm cằm bà kia”.
Phương pháp làm bài
Sau khi nhận đề HS tuyệt đối không nên làm bài ngay, sẽ dễ bị lạc đề.
Điều trước tiên là các em dùng bút (nên dùng bút chì) gạch dưới những
từ ngữ quan trọng có trong đề bài để trên cơ sở đó bám sát yêu cầu của
đề trong quá trình làm bài và tránh được lạc đề. Hiểu rõ và đúng nghĩa
các từ này. Sau khi nắm vững yêu cầu của đề, các em tập trung cho công
việc lập dàn bài chi tiết. Đọc đi đọc lại dàn bài để tìm xem có còn thiếu
sót để bổ sung thêm. Tiếp theo tìm dẫn chứng để minh họa hoặc lồng
ghép các minh chứng có liên quan vào các lý lẽ phân tích của mình. Dẫn
chứng càng phong phú (có chọn lọc, tránh tham lam) và độc đáo sẽ nâng


Trước khi làm bài, HS cần đọc kỹ đề bài, phải chú ý từng từ ngữ, hiểu ý
nghĩa của từng từ, từng câu; HS chú ý cả những dấu chấm hay ngắt câu
trong đề bài để nắm rõ yêu cầu của đề bài.
Đối với đề bài văn nghị luận xã hội lấy kiến thức, thông tin và cả những
kinh nghiệm có trong cuộc sống để minh chứng cho lý lẽ của mình. Do
vậy đòi hỏi HS cần có một kiến thức sống khá phong phú; có sự tinh tế
và nhạy bén trong nhận định một vấn đề. Để làm tốt, HS phải thường
xuyên thu nhận thông tin hàng ngày trên các phương tiện truyền thông
đại chúng. Ghi chép lại những thông tin cần thiết làm tài liệu cho riêng
mình (chú ý phải ghi nguồn xuất xứ thông tin để chú thích khi trích dẫn
vào bài làm). Tất nhiên khi đưa dẫn chứng vào bài làm, HS phải sàng lọc
chi tiết có liên quan, tránh dẫn chứng tràn lan, đi lệch hay đi quá xa vấn
đề cần phân tích hay chứng minh. Đối với đề bài văn nghị luận văn học,
dạng đề này đòi hỏi HS phải lấy kiến thức đã được truyền thụ tại lớp
học; những tư liệu có từ các bài đọc thêm hay sách vở; tư liệu sưu tầm từ
các nguồn khác để minh chứng cho lập luận mà mình cần chứng minh
hay phân tích. Nguồn kiến thức này tuyệt đối không được sai, không
được tự sáng tác; tránh lấy “râu ông nọ cắm cằm bà kia”.
Phương pháp làm bài
Sau khi nhận đề HS tuyệt đối không nên làm bài ngay, sẽ dễ bị lạc đề.
Điều trước tiên là các em dùng bút (nên dùng bút chì) gạch dưới những
từ ngữ quan trọng có trong đề bài để trên cơ sở đó bám sát yêu cầu của
đề trong quá trình làm bài và tránh được lạc đề. Hiểu rõ và đúng nghĩa
các từ này. Sau khi nắm vững yêu cầu của đề, các em tập trung cho công
việc lập dàn bài chi tiết. Đọc đi đọc lại dàn bài để tìm xem có còn thiếu
sót để bổ sung thêm. Tiếp theo tìm dẫn chứng để minh họa hoặc lồng
ghép các minh chứng có liên quan vào các lý lẽ phân tích của mình. Dẫn
chứng càng phong phú (có chọn lọc, tránh tham lam) và độc đáo sẽ nâng
chất lượng bài làm của mình lên. Tránh viết lan man và quá dài gây