23/11/201023/11/2010
CHƯƠNG 1CHƯƠNG 1
NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN
§1.1 Khái niệm về quá trình hình thành
sản phẩm cơ khí
§1.2 Quá trình sản xuất và quá trình công
nghệ
§1.3 Hình thức tổ chức sản xuất và dạng
sản xuất
23/11/201023/11/2010
1.1 Khái niệm về quá trình hình thành sản
phẩm cơ khí
1.1.1 Khái niệm về sản phẩm cơ khí
Trong quá trình sản xuất kinh doanh và dịch vụ
các mặt hàng cơ khí, sản phẩm cơ khí có thể là
những chi tiết kim loại thuần túy hoặc một cụm
máy được lắp ghép từ những chi tiết kim loại và
phi kim loại hay một máy hoàn chỉnh để đáp ứng
một nhu cầu sử dụng nào đó
23/11/201023/11/2010
Ví dụ:
●● Nhà máy sản xuất phụ tùng máy nổ, sản phẩm
cơ khí ở đây có thể là Piston, xéc măng, thanh
truyền v.v… hay nhà máy sản xuất ổ bi thì sản
phẩm cơ khí là ổ bi được lắp ghép từ các chi tiết
kim loại như vòng bi, viên bi v.v… Còn bộ phận phi
kim loại ở đây có thể là vòng cách được chế tạo từ
nhựa v.v…
23/11/201023/11/2010
•• Sản phẩm cơ khí có thể là máy móc thiết
bị hoàn chỉnh.

là bộ phận rất quan trọng, đầu mối giao tế
giữa cung và cầu, có các nhiệm vụ:
● Chào và bán hàng
● Nắm bắt thị hiếu của khách hàng đối với
sản phẩm
● Dự báo về nhu cầu phát triển về số lượng,
chất lượng và những yêu cầu khác.
● Kích thích tạo ra nhu cầu chính đáng mới,
qua đó tạo thị trường mới
23/11/201023/11/2010
Nghiên cứu – Phát triển
là một khâu rất quan trọng có sức mạnh khoa
học công nghệ đủ hoàn thành các công việc
●Nghiên cứu cải tiến sản phẩm đang sản xuất.
●Nghiên cứu sản xuất những sản phẩm mới do
thị trường yêu cầu.
●Nghiên cứu các công nghệ mới đang ứng dụng
vào lĩnh vực sản xuất
23/11/201023/11/2010
Chế thử
 Bộ phận này mục đích kiểm nghiệm về mặt
nguyên lý, kết cấu và chất lượng làm việc
của thiết bị
 Từ thực tế làm việc của thiết bị chế thử
chúng ta sẽ tiến hành những thay đổi về các
mặt như nguyên lý, kết cấu, vật liệu v.v…
để thỏa mãn điều kiện tối ưu
23/11/201023/11/2010
Chuẩn bị sản xuất và tổ chức sản xuất
Đây là công đoạn quan trọng nhất của

phẩm cơ khí đạt các chỉ tiêu kinh tế kĩ thuật
nhất định trong điều kiện quy mô sản xuất cụ
thể. Một mặt CNCTM lí thuyết phục vụ cho
công việc chuẩn bị về công nghệ có hiệu quả
nhất. Mặt khác nó nghiên cứu các quá trình
hình thành các bề mặt chi tiết và lắp ráp
chúng thành sản phẩm.
23/11/201023/11/2010
1.2 Quá trình sản xuất và quá trình công nghệ
1.2.1 Quá trình sản xuất
1.2.2 Quá trình công nghệ
1.2.3 Các thành phần của qui trình công nghệ
23/11/201023/11/2010
1.2.1 Quá trình sản xuất
 Quá trình sản xuất là quá trình con người tác
động vào tài nguyên thiên nhiên để biến nó thành
sản phẩm phục vụ cho lợi ích của con người
 Quá trình sản xuất trong nhà máy cơ khí là tập
hợp các hoạt động có ích để biến nguyên vật liệu
hay bán thành phẩm thành sản phẩm
23/11/201023/11/2010
Ví dụ
Sản phẩm cơ khí phải qua khai thác quặng,
luyện kim, chế tạo phôi, gia công cơ khí,
nhiệt luyện, kiểm tra, lắp ráp và hàng loạt
các quá trìng phụ như: vận chuyển, chế tạo
dụng cụ, bảo quản, sửa chữa thiết bị, chạy
thử, điều chỉnh, sơn, bao bì đóng gói, …
23/11/201023/11/2010
1.2.2 Quá trình công nghệ

2
l
3
A
B C
Hình 1-1 Tiện trục bậc
D
23/11/201023/11/2010
 Phương án 1: Tiện đầu B xong rồi trở đầu tiện C
ngay, đó là một nguyên công.
 Phương án 2: Tiện đầu B cho cả loạt, xong mới
tiện đầu C cũng cho cả loạt trên máy đó, như vậy
ta đã chia thành 2 nguyên công vì tính liên tục
không bảo đảm
 Phương án 3: Tiện đầu B trên máy số 1; tiện đầu
C trên máy số 2; Như vậy cũng là 2 nguyên công
vì chỗ làm việc đã thay đổi mặc dù tính liên tục
vẫn bảo đảm.
23/11/201023/11/2010
Gá :
Là một phần của nguyên công được hoàn
thành trong một lần gá đặt chi tiết (một lần
kẹp chặt). Một nguyên công có thể có một
hay nhiều lần gá.
ví dụ:
Trên hình 1-1 tiện một đầu rồi trở đầu kia để
tiện là hai lần gá.
23/11/201023/11/2010
Vị trí:
Là một phần của nguyên công, được xác