………… o0o…………
Luận văn
Thực trạng và giải pháp
nhằm nâng cao hiệu quả
kinh doanh nghiệp vụ bảo
hiểm hàng hoá xuất nhập
khẩu vận chuyển bằng
đường biển ở công ty cổ phần
bảo hiểm Petrolimex
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
1
LI M U
Sau khi chuyn i nn kinh t t c ch k hoch hoỏ tp trung sang nn
kinh t nhiu thnh phn vn ng theo c ch th trng cú s qun lý v mụ ca
nh nc nh hng xó hi ch ngha, nn kinh t Vit Nam ó cú nhng bc
c ra i, trin khai t rt sm v rt phỏt trin nhiu nc trờn th gii.
Song Vit Nam hin nay khi trin khai nghip v bo him ny cũn gp rt
nhiu khú khn v nhiu vn t ra cn phi gii quyt c bit l v vn
nõng cao hiu qu kinh doanh nghip v. Vy lm th no gii quyt nhng
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
2
vn ú ? Ni dung ca chuyờn ny s b sung thờm mt s gii phỏp tớch
cc nhm hon thin, phỏt trin v nõng cao hiu qu trong quỏ trỡnh kinh doanh
nghip v bo him ny.
Trong thi gian thc tp ti cụng ty c phn bo him Petrolimex (PJICO)
c s nh hng ca cỏc thy cụ giỏo trong b mụn bo him cựng vi s
ng viờn khuyn khớch ca cỏc cỏn b cụng ty PJICO, em ó mnh dn chn
ti: Nõng cao hiu qu kinh doanh nghip v bo him hng hoỏ xut nhp
khu vn chuyn bng ng bin cụng ty c phn bo him Petrolimex
lm lun vn tt nghip ca mỡnh.
Kt cu ca ti ngoi phn m u v kt lun bao gm ba chng:
Chng I : Nhng vn chung v bo him hng hoỏ xut nhp khu
vn chuyn bng ng bin.
Chng II : Thc trng trin khai nghip v bo him hng hoỏ xut nhp
khu vn chuyn bng ng bin cụng ty c phn bo
him Petrolimex (PJICO).
Chng III : Nhng gii phỏp nhm nõng cao hiu qu kinh doanh nghip
v bo him hng hoỏ xut nhp khu vn chuyn bng
ng bin PJICO trong thi gian ti.
Em xin chõn thnh cm n cụ giỏo CN-Nguyn Th Chớnh ó trc tip hng
dn ti, cỏc thy cụ trong b mụn bo him cựng ton th cỏc cỏn b cụng
nhõn viờn cụng ty bo him PJICO ó giỳp , to iu kin thun li cho em
hon thnh lun vn ny mt cỏch tt p.
nc phỏt trin. Nhiu tn tht ln xy ra trờn bin vỡ khi lng v giỏ tr ca
hng hoỏ ngy cng tng, do thiờn tai, tai nn bt ng, cp bin gõy ra lm
cho gii thng nhõn lo lng nhm i phú vi cỏc tn tht nng n cú kh nng
dn ti phỏ sn h ó i vay vn buụn bỏn kinh doanh. Nu hnh trỡnh gp
phi ri ro gõy ra tn tht ton b thỡ cỏc thng nhõn c xoỏ n, nu hnh
trỡnh may mn thnh cụng thỡ ngoi vn vay h cũn phi tr ch n mt khon
tin lói vi lói sut rt cao. Lói sut cao v nng n ny cú th coi l hỡnh thc
ban u ca phớ bo him.
Nm 1182 Lomborde - Bc í, hp ng bo him hng hoỏ ó ra i,
trong ú ngi bỏn n ny cam kt vi khỏch hng s thc hin ni dung ó ghi
trong n. T ú hp ng bo him, ngi bo him ó ra i vi t cỏch nh
l mt ngh riờng c lp.
Nm 1468 ti Venise nc í o lut u tiờn v bo him hng hi ó ra
i. S phỏt trin ca thng mi hng hi ó dn n s ra i v phỏt trin
mnh m ca bo him hng hi v hng lot cỏc th l, cụng c, hip c quc
t liờn quan n thng mi v hng hi nh: Mu hp ng bo him ca
Lloyd's 1776 v Lut bo him ca Anh nm 1906 (MiA - Marine insurance Act
1906), cụng c Brucxen nm 1924, Hague Visby 1986, Hmbua nm 1978,
Incoterms 1953,1980,1990,2000 Cỏc iu khon v bo him hng hi cng ra
i v ngy cng hon thin .
Núi v bo him hng hi khụng th khụng núi ti nc Anh v Lloyd's.
Nc Anh l mt trong nhng nc cú s phỏt trin hin i v thng mi v
hng hi ln nht trờn th gii. Cú th núi lch s phỏt trin ca ngnh hng hi
v thng mi th gii gn lin vi s phỏt trin ca nc Anh, th k XVII
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
4
nc Anh ó cú nn ngoi thng phỏt trin vi i tu buụn mnh nht th gii
v tr thnh trung tõm thng mi v hng hi ca th gii. Do ú nc Anh
hng hi ca t nc, B Ti chớnh ó ban hnh quy tc chung mi - Quy tc
chung 1990 (QTC-1990) cựng vi Lut Hng hi Vit Nam. Quy tc chung ny
l c s phỏp lý ch yu iu chnh cỏc vn v bo him hng hoỏ xut nhp
khu vn chuyn bng ng bin.
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
5
Trong bi cnh nn kinh t Vit Nam ang cú nhng bc phỏt trin mnh
m, xut phỏt t yờu cu bo m cho nn kinh t phỏt trin n nh thu hỳt vn
u t nc ngoi thỡ vic a dng hoỏ cỏc loi hỡnh kinh doanh bo him l mt
ũi hi thit thc. ỏp ng yờu cu cp bỏch trờn, Ngh nh 100/CP ca
chớnh ph v hot ng kinh doanh bo him ó c ban hnh ngy 18/12/1993
ó to iu kin cho nhiu cụng ty bo him ra i v phỏt trin. Hin nay vi s
gúp mt ca 10 cụng ty bo him gc trong c nc, th trng bo him Vit
Nam ó bt u phỏt trin vi s cnh tranh gay gt gia cỏc cụng ty, nghip v
bo him hng hoỏ xut nhp khu vn l mt nghip v truyn thng m cỏc nh
bo him Vit Nam vn duy trỡ v phỏt trin vi cỏc bin phỏp, chin lc, sỏch
lc ginh thng li trong cnh tranh.
II. S CN THIT, TC DNG V VAI TRề CA BO HIM HNG HO
XUT NHP KHU VN CHUYN BNG NG BIN
1. Khỏi nim :
Ta cú th nh ngha: Bo him chớnh l mt s cam kt bi thng ca
ngi bo him i vi ngi c bo him v nhng thit hi, mt mỏt ca i
tng bo him do nhng ri ro ó tho thun gõy ra vi iu kin ngi c
bo him gúp cho ngi bo him mt khon tin gi l phớ bo him. Trong
nghip v bo him hng hoỏ xut nhp khu thỡ ngi c bo him cú th l
ngi mua hoc ngi bỏn tu theo iu kin thng mi v iu kin c s giao
hng quy nh trong hp ng mua bỏn m hai bờn ó tho thun vi nhau. i
giỳp v mt phỏp lý khi xy ra tranh chp vi tu hoc cỏc i tng cú liờn
quan.
3. Vai trũ ca bo him hng hoỏ xut nhp khu vn chuyn bng ng
bin :
Do c im ca vn ti bin tỏc ng n s an ton cho hng hoỏ c
chuyờn ch l rt ln. Vỡ vy vai trũ ca bo him hng hoỏ xut nhp khu vn
chuyn bng ng bin cng c khng nh rừ nột :
Mt l, hng hoỏ xut nhp khu phi vt qua biờn gii ca mt hay nhiu
quc gia, ngi xut khu v nhp khu li xa nhau v thng khụng trc tip
ỏp ti c hng hoỏ trong quỏ trỡnh vn chuyn do ú phi tham gia bo him
cho hng hoỏ. õy, vai trũ ca bo him l ngi bn ng hnh vi ngi
c bo him.
Hai l, vn ti ng bin thng gp nhiu ri ro tn tht i vi hng hoỏ
do thiờn tai, tai nn bt ng gõy nờn nh: mc cn, õm va, m chỡm, chỏy n,
mt cp, cp bin, bóo, lc, súng thn vt quỏ s kim soỏt ca con ngi.
Hng hoỏ xut nhp khu ch yu li c vn chuyn bng ng bin c bit
nhng nc qun o nh Anh, Singapore, Nht, Hng Kụng do ú phi
tham gia bo him hng hoỏ xut nhp khu.
Ba l, theo hp ng vn ti ngi chuyờn ch ch chu trỏch nhim v tn
tht ca hng hoỏ trong mt phm vi v gii hn nht nh. Trờn vn n ng
bin, rt nhiu ri ro cỏc hóng tu loi tr khụng chu trỏch nhim, ngy c cỏc
cụng c quc t cng quy nh mc min trỏch nhim rt nhiu cho ngi
chuyờn ch (Hague, Hague Visby, Hamburg ).Vỡ vy cỏc nh kinh doanh phi
tham gia bo him hng hoỏ xut nhp khu.
Bn l, hng hoỏ xut nhp khu thng l nhng hng hoỏ cú giỏ tr cao,
nhng vt t rt quan trng vi khi lng rt ln nờn cú th gim bt thit
hi do cỏc ri ro cú th xy ra, vic tham gia bo him hng hoỏ xut nhp khu
tr thnh mt nhu cu cn thit.
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
khỏc nhau theo phng thc vn chuyn a phng tin, trong ú cú tu bin.
Ngi vn chuyn hng hoỏ ng thi cng l ngi giao hng cho ngi mua.
Vỡ vy ngi chuyờn ch l bờn trung gian phi cú trỏch nhim bo v, chm súc
hng hoỏ ỳng quy cỏch, phm cht, s lng t khi nhn ca ngi bỏn n khi
giao cho ngi mua hng.
Quỏ trỡnh xut nhp khu hng hoỏ cú liờn quan n nhiu bờn, trong ú cú
bn bờn ch yu l: ngi bỏn (bờn xut khu), ngi mua (bờn nhp khu),
ngi vn chuyn v ngi bo him. Vỡ vy, cn phi phõn nh rừ rng trỏch
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
8
nhim ca cỏc bờn liờn quan v khi tin hnh xut nhp khu hng hoỏ cỏc bờn
liờn quan phi thc hin y cỏc ngha v ca mỡnh.
1.2. Trỏch nhim ca cỏc bờn liờn quan.
Hot ng xut nhp khu hng hoỏ thng c thc hin thụng qua ba
loi hp ng:
-Hp ng mua bỏn
-Hp ng vn chuyn
-Hp ng bo him
Ba hp ng ny l c s phỏp lý phõn nh trỏch nhim ca cỏc bờn liờn
quan v trỏch nhim ny ph thuc iu kin giao hng ca hp ng mua bỏn.
Theo cỏc iu kin thng mi quc t INCOTERMS 2000 (International
Commercial Tearms) cú mi ba iu kin giao hng c phõn chia thnh bn
nhúm E, F, C, D cú s khỏc nhau v c bn nh sau: Th nht l nhúm E- quy
c ngi bỏn t hng hoỏ di quyn nh ot ca ngi mua ngay ti xng
ca ngi bỏn (iu kin E- giao ti xng); Th hai l nhúm F- quy c ngi
bỏn c yờu cu giao hng hoỏ cho mt ngi chuyờn ch do ngi mua ch
nh (nhúm iu kin F: FCA, FAS v FOB); Th ba l nhúm C- quy c ngi
bỏn phi hp ng thuờ phng tin vn ti, nhng khụng chu ri ro v mt mỏt
nhim v nhng ri ro tai nn i vi hng hoỏ. Ngoi ra, ngi bỏn phi lm cỏc
th tc hi quan, kim dch, ly giy chng nhn kim nh phm cht, úng gúi
bao bỡ phi chu c iu kin vn chuyn bc d thụng thng. Cui cựng,
ngi bỏn phi ly c vn ti n sch. Nu bỏn hng theo iu kin CIF
ngi bỏn cũn cú trỏch nhim mua bo him cho lụ hng hoỏ sau ú ký hu vo
n bo him chuyn nhng quyn li bo him cho ngi mua.
- Trỏch nhim ca ngi mua (bờn nhp khu): nhn hng ca ngi chuyờn
ch theo ỳng s lng, cht lng ó ghi trong hp ng vn chuyn v hp
ng mua bỏn ngoi thng, ly giy chng nhn kim m, biờn bn kt toỏn
giao nhn hng vi ch tu, biờn bn hng hoỏ h hng v do tu gõy lờn (nu
cú), nu cú sai lch v s lng hng ó nhp khỏc vi hp ng mua bỏn nhng
ỳng vi hp ng vn chuyn thỡ ngi mua bo lu quyn khiu ni i vi
ngi bỏn. nu phm cht, s lng hng hoỏ c nhn cú sai lch vi vn ti
n thỡ ngi mua cn c vo biờn bn trờn bo lu quyn khiu ni vi ch
phng tin chuyờn ch. Ngoi ra, ngi mua cũn cú trỏch nhim mua bo him
cho hng hoỏ nu mua hng theo giỏ CF v mua bo him, thuờ tu tr cc phớ
vn chuyn hng hoỏ nu mua hng theo gớa FOB hay nhn li chng t bo
him do ngi bỏn chuyn nhng nu mua hng theo giỏ CIF.
-Trỏch nhim ca ngi vn chuyn: chun b phng tin chuyờn ch theo
yờu cu k thut thng mi v k thut hng hi, giao nhn hng ỳng quy nh
theo hp ng vn chuyn. Theo tp quỏn thng mi quc t thỡ tu ch hng
bt buc phi tham gia bo him thõn tu v P and I. Ngi vn chuyn cũn cú
trỏch nhim cp vn n cho ngi gi hng. Vn n (Bill of Loading) l mt
chng t vn chuyn hng hi trờn bin do ngi vn chuyn cp cho ngi gi
hng nhm núi lờn mi quan h phỏp lý gia ngi vn chuyn, ngi gi hng
v ngi nhn hng. Cú nhiu loi vn n, nhng õy ch quan tõm n hai
loi c bn l: vn n hon ho (Clean B/L) hay cũn gi l vn n sch v vn
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
th xy ra trờn b, trờn khụng trong quỏ trỡnh vn chuyn, xp d hng hoỏ, giao
nhn, lu kho, bo qun hng nh : hng hoỏ b v, lỏt, hp hi, thiu ht, mt
trm, mt cp, khụng giao hng nhng ri ro ny c gi l nhng ri ro ph.
* Ri ro do bn cht hoc do tớnh cht c bit ca i tng bo him hoc
nhng thit hi m nguyờn nhõn trc tip l chm ch.
Theo nghip v bo him thỡ nhng ri ro ca hng hoỏ xut nhp khu vn
chuyn bng ng bin cú th c chia thnh cỏc loi sau õy:
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
11
* Ri ro thụng thng c bo him: l nhng ri ro c bo him mt
cỏch bỡnh thng theo cỏc iu kin bo him gc. õy l nhng ri ro mang
tớnh bt ng ngu nhiờn xy ra ngoi ý mun ca ngi c bo him nh: thiờn
tai, tai ho ca bin, tai nn bt ng khỏc tc l bao gm c ri ro chớnh v ri ro
ph.
* Ri ro bo him riờng: l nhng ri ro m mun c bo him thỡ phi
tho thun riờng, tho thun thờm ch khụng c bi thng theo cỏc iu kin
bo him gc. Loi ri ro ny gm : ri ro chin tranh, ỡnh cụng, khng b c
bo him theo iu kin riờng.
* Ri ro khụng c bo him: l nhng ri ro khụng c ngi bo him
nhn bo him hoc khụng c ngi bo him bi thng trong mi trng
hp. ú l cỏc ri ro ng nhiờn xy ra, chc chn xy ra hoc cỏc thit hi do
ni t, bn cht ca hng hoỏ, do li ca ngi c bo him, thit hi m
nguyờn nhõn trc tip l chm tr, ri ro cú tớnh cht thm ho m con ngi
khụng lng trc c, quy mụ, mc v hu qu ca nú.
Túm li, cỏc ri ro c bo him phi l nguyờn nhõn trc tip gõy ra tn
tht. Vic phõn nguyờn nhõn trc tip hay nguyờn nhõn giỏn tip cú vai trũ rt
quan trng xỏc nh ri ro gõy ra tn tht cú phi l ri ro c bo him hay
him cú quyn khiu ni ũi bi thng tn tht ton b.
Cn c vo tớnh cht tn tht v trỏch nhim bo him thỡ tn tht c chia
lm hai loi l tn tht chung v tn tht riờng:
* Tn tht chung l nhng hy sinh hay chi phớ c bit c tin hnh mt
cỏch c ý v hp lý nhm mc ớch cu tu v hng hoỏ ch trờn tu thoỏt khi
mt s nguy him chung, thc s i vi chỳng. Khi xy ra tn tht chung ch
hng v ngi bo him phi in vo Bn cam oan, Giy cam oan úng gúp
vo tn tht chung. Bn cam oan, Giy cam oan ny c xut trỡnh cho ch
hng hoc thuyn trng khi nhn hng. Ni dung núi chung khi xy ra tn tht
chung ngi c bo him phi bỏo cho cụng ty bo him bit cụng ty
hng dn lm th tc khụng t ý ký vo Bn cam oan.
* Tn tht riờng: l tn tht ch gõy ra thit hi cho mt hay mt s quyn
li ca cỏc ch hng v ch tu trờn mt con tu. Nh vy, tn tht riờng ch liờn
quan n tng quyn li riờng bit. Trong tn tht riờng, ngoi thit hi vt cht
cũn phỏt sinh cỏc chi phớ liờn quan nhm hn ch nhng thit hi khi tn tht xy
ra, gi l tn tht chi phớ riờng. Tn tht chi phớ riờng l nhng chi phớ bo qun
hng hoỏ gim bt thit hi hoc khi h hi thờm, bao gm chi phớ xp,
d, gi hng, úng gúi li, thay th bao bỡ bn khi hnh v dc ng. Chi
phớ tn tht riờng lm hn ch v gim bt tn tht riờng, tn tht riờng cú th l
tn tht b phn hoc l tn tht ton b. Tn tht riờng cú c ngi bo him
bi thng hay khụng ph thuc vo ri ro cú c tho thun trong hp ng
bo him hay khụng ch khụng nh tn tht chung.
3. iu kin bo him trong bo him hng húa xut nhp khu vn chuyn
bng ng bin.
iu kin bo him l nhng iu quy nh phm vi trỏch nhim ca ngi
bo him i vi nhng ri ro tn tht ca i tng bo him. Vỡ vy, phm vi
trỏch nhim ca ngi bo him ph thuc vo cỏc iu kin bo him m cỏc
bờn tho thun trong hp ng.
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
ng vn ti hoc theo lut l v tp quỏn hin hnh;
- Nhng chi phớ v tin cụng hp lý cho vic d hng lu kho v gi tip
hng hoỏ c bo him ti cng dc ng hay cng lỏnh nn do hu qu ca
mt ri ro thuc phm vi hp ng bo him;
- Nhng chi phớ m ngi c bo him hoc i lý ca h ó chi nhm
phũng trỏnh hoc gim nh tn tht cho hng hoỏ c bo him hoc nhng chi
phớ kin tng ũi ngi th ba bi thng;
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
14
- Phn trỏch nhim m ngi c bo him phi chu theo iu khon " hai
bờn cựng cú li" ghi trong hp ng vn ti.
3.1.3. Ri ro loi tr :
Tr khi cú tho thun khỏc, ngi bo him khụng chu trỏch nhim i
vi nhng mt mỏt, h hng hay chi phớ gõy ra bi:
- Chin tranh, ni chin, cỏch mng, khi ngha hoc hnh ng thự ch;
- Vic chim, bt gi, cm gi ti sn hoc kim ch v hu qu ca chỳng;
- Mỡn, thu lụi, bom hay nhng v khớ chin tranh khỏc ang trụi dt;
- ỡnh cụng, cm xng, ri lon lao ng hoc bo ng;
- Ngi ỡnh cụng, cụng nhõn b cm xng, ngi gõy ri lon lao ng
hoc bo ng, k khng b hay hnh ng vỡ ng c chớnh tr;
-Vic s dng cỏc v khớ chin tranh cú dựng n nng lng nguyờn t,
ht nhõn hoc cht phúng x;
- Khuyt tt vn cú tớnh cht c bit ca hng hoỏ bo him;
- Hnh ng ỏc ý hay c ý ca bt c ngi no.
Trong mi trng hp, ngi bo him khụng chu trỏch nhim i vi
nhng mt mỏt, h hng v chi phớ do:
- Vic lm xu c ý ca ngi c bo him;
mt mỏt h hng cho hng hoỏ bo him tr nhng ri ro ó c loi tr. Ri ro
c bo him theo iu kin bo him ny bao gm c ri ro chớnh (tu mc
cn, m, chỏy, õm va nhau, õm va phi nhng vt th khỏc, mt tớch ) v
nhng ri ro ph( h hng, v, cong, bp, g, hp hi, thiu ht, trm cp,
khụng giao hng ) do tỏc ng ngu nhiờn bờn ngoi trong quỏ trỡnh vn
chuyn, xp d, giao nhn, bo qun, lu kho hng hoỏ.
3.3.2.Nhng tn tht, chi phớ v trỏch nhim khỏc:
Nh iu kin B, C.
3.3.3.Ri ro loi tr:
Nh iu kin B, C; loi tr thit hi do hnh ng ỏc ý gõy ra.
3.4. iu kin bo him chin tranh:
Theo iu kin ny, ngi bo him phi bi thng nhng mt mỏt, h
hng ca hng hoỏ do:
- Chin tranh, ni chin, cỏch mng, ni lon, khi ngha hoc xung t dõn
s xy ra t nhng bin c ú hoc bt k hnh ng thự ch no;
- Chim ot, bt gi, kim ch hoc cm gi;
- Mỡn, thu lụi, bom hoc cỏc v khớ chin tranh khỏc;
- Tn tht chung v chi phớ cu nn.
Phm vi khụng gian v thi gian bo him i vi ri ro chin tranh hp
hn cỏc ri ro thụng thng. Bo him bt u cú hiu lc khi hng hoỏ c
xp lờn tu bin v kt thỳc khi c d khi tu ti cng cui cựng hoc khi ht
hn 15 ngy k t na ờm ngy tu n cng d cui cựng, tu theo iu kin
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
16
no xy ra trc. Nu cú chuyn ti, bo him vn tip tc cú hiu lc cho n
khi ht hn 15 ngy k t na ờm ngy tu n tu n cng chuyn ti.
i vi ri ro mỡn v ng lụi trỏch nhim ca ngi bo him c m
vi iu kin ngi c bo him phi thụng bỏo cho ngi bo him bit v
vic xy ra v phi tr thờm phớ bo him nu cú yờu cu.
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
17
4. Hp ng bo him hng hoỏ xut nhp khu vn chuyn bng
ng bin.
4.1. Khỏi nim:
Hp ng bo him hng hoỏ xut nhp khu vn chuyn bng ng bin
l mt vn bn trong ú ngi bo him cam kt s bi thng cho ngi tham
gia bo him cỏc tn tht ca hng hoỏ theo cỏc iu kin bo him ó ký kt,
cũn ngi tham gia bo him cam kt tr phớ bo him.
4.2. Cỏc loi hp ng:
Trong hp ng bo him hng hoỏ xut nhp khu vn chuyn bng ng
bin ngi ta chia ra lm hai loi hp ng bo him l hp ng bo him
chuyn v hp ng bo him bao:
* Hp ng bo him chuyn: l hp ng bo him cho mt chuyn hng
c vn chuyn t a im ny n mt a im khỏc ghi trong hp ng bo
him. Ngi bo him ch chu trỏch nhim v hng hoỏ trong phm vi mt
chuyn. Hp ng bo him chuyn thng c trỡnh by di hỡnh thc n
bo him hay giy chng nhn bo him do ngi bo him cp. n bo him
chớnh l mt hp ng bo him chuyn y . Ni dung gm hai phn: mt
trc v mt sau ca n bo him. Mt trc thng ghi cỏc chi tit v hng,
tu, hnh trỡnh. Mt sau thng ghi cỏc iu l hay cỏc quy tc bo him ca
cụng ty bo him. Ni dung ca hp ng bo him chuyn ch yu bao gm:
- Ngy cp n bo him v ni ký kt hp ng bo him;
- Tờn, a ch, s ti khon ca ngi bo him v ngi c bo him;
- Tờn hng hoỏ c bo him, quy cỏch, s lng, chng loi ;
bo him. Ngi bo him m bo thu c mt khon phớ bo him trong thi
hn bo him. Ngi c bo him vn c ngi bo him chp thun bo
him ngay c khi hng ó xp lờn tu vn chuyn ri m cha kp thụng bỏo bo
him. Hp ng bo him bao dựng bo him cho hng hoỏ xut nhp khu
thng xuyờn khi lng ln vn chuyn lm nhiu chuyn. iu khon hu b
hp ng bo him quy nh cho phộp mt bờn cú th hu b hp ng hoc bt
k mt phn no ca hp ng vi iu kin phi thụng bỏo trc (thng l 30
ngy).
4.3. Ni dung ca hp ng bo him.
Hp ng bo him c in sn thnh mu thng bao gm 2 mt: mt
trc gm cỏc thụng tin v ngi bo him, ngi c bo him v i tng
bo him; mt sau in sn cỏc quy nh c bn v bo him. Mu ca cỏc nc
khỏc nhau cú th khỏc nhau song hin nay hu ht cỏc nc, cỏc cụng ty u s
dng mu n bo him ca Hip hi bo him London t thỏng 4 nm 1982
theo quy nh ca ICC-1982. Ni dung ca hp ng bo him bao gm:
- Tờn, a ch, s hiu ti khon ngõn hng ca ngi bo him v ngi
c bo him.
- Tờn hng hoỏ c bo him, s lng, trng lng, loi bao bỡ, cỏch
úng gúi
- Loi tu chuyờn ch: tờn tu, tui tu, c tu, trng ti, dung tớch
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
19
- Cỏc xp hng lờn tu
- Ni i, ni n, ni chuyn ti
- Ngy gi hng
- Thi gian khi hnh v thi gian c hnh trỡnh
- iu kin bo him, giỏ tr bo him, s tin bo him
C
CIF
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
20
S tin bo him l ton b hay mt phn giỏ tr bo him do ngi c
bo him yờu cu v c bo him.
V nguyờn tc, S tin bo him ch cú th nh hn hoc bng giỏ tr bo
him. Nu s tin bo him ln hn giỏ tr bo him thỡ phn ln hn ú s
khụng c bo him. Ngc li, nu s tin bo him nh hn giỏ tr bo him
tc l ngi c bo him t bo him ly mt phn thỡ ngi bo him cng
ch bi thng trong phm vi s tin bo him ó c ghi trong hp ng. Nu
i tng bo him c bo him trựng, tc l cựng mt ri ro, mt giỏ tr bo
him nhng li c bo him nhiu cụng ty bo him khỏc nhau thỡ trỏch
nhim ca tt c cỏc cụng ty bo him cng ch gii hn trong phm vi s tin
bo him. Trong xut nhp khu nu s tin bo him ch bng giỏ tr hoỏ n
hay giỏ FOB hoc giỏ CFR thỡ ngi c bo him cha bo him y giỏ tr
hay núi cỏch khỏc l bo him di giỏ tr.
4.3.3. Phớ bo him, t l phớ bo him:
Phớ bo him l mt khon tin m ngi c bo him phi tr cho ngi
bo him c bi thng khi cú tn tht do cỏc ri ro ó tho thun gõy lờn.
Phớ bo him thng c tớnh toỏn trờn c s xỏc sut ca nhng ri ro gõy ra
tn tht hoc trờn c s thng kờ tn tht ca nhiu nm trờn mt loi hng hoỏ
c bo him nhm m bo trang tri tin bi thng v cú lói. Nh vy phớ
bo him c tớnh toỏn trờn c s t l phớ bo him v ph thuc vo s tin
Trong ú: a l phn trm lói d tớnh v thng bng 10% ca s tin bo
him hoc giỏ tr bo him.
Ngoi ra, lp bng cho phớ ngi bo him cũn phi tớnh n cỏc yu t
khỏc nh:
-Loi hng hoỏ: hng hoỏ d b tn tht nh d v, d b mt cp thỡ t
l phớ bo him cao hn
-Loi bao bỡ, phng thc úng gúi hng hoỏ
-Phng tin vn chuyn: xem xột mt s chi tit liờn quan n tu vn
chuyn nh tờn tu, quc tch, loi tu, tui tu
-Hnh trỡnh vn chuyn v cỏc thit b cng ti cỏc cng tu cp bn
-iu kin bo him cng rng thỡ ri ro cng nhiu do ú phớ bo him
tng lờn.
T l phớ bo him thng xuyờn c xem xột, iu chnh li mt cỏch
nh k trờn c s nhng hu qu tn tht cu ngi c bo him trong k
trc cng nh tỡnh hỡnh thc t. iu ny c gi l nh phớ theo kt qu, vỡ
vy gi c t l phớ thp vic phũng v hn ch ri ro gõy ra tn tht l
rt quan trng.
Hp ng bo him ch cú hiu lc ngay sau khi phớ bo him c tr,
ngi bo him cú quyn hu b hp ng bo him nu ngi c bo him
khụng thc hin ỳng ngha v tr phớ bo him hoc cú quyn t chi bi
thng khi ri ro xy ra.
5. Khiu ni ũi bi thng trong bo him hng hoỏ xut nhp khu vn
chuyn bng ng bin.
5.1. Ngha v ca ngi c bo him khi xy ra tn tht.
Khi phng tin chuyờn ch b tai nn v e do n s an ton cho hng
hoỏ ca ngi c bo him thỡ ngi c bo him phi cú trỏch nhim thụng
bỏo cho cỏc c quan chc nng ni gn nht nh c quan hng hi, c quan bo
him cỏc c quan ny cú bin phỏp phi hp theo dừi, phũng b cho tu v
hng hoỏ. Nu c thụng tin hay phỏt hin thy thc t hng hoỏ b tn tht thỡ
ngi c bo him cn lm ngay cỏc cụng vic sau:
Vic bo v ti sn trc nhng tỡnh hung cú nguy c thuc phm vi trỏch
nhim ca hp ng bo him u ũi hi s n lc ca c hai bờn v khi ú
cha cn xột n bin phỏp gii quyt bi thng ca ngi bo him. Xut phỏt
t nhng c im ny, ngi bo him cú quy nh vic ngi bo him tham
gia vo cỏc bin phỏp cu h v bo v hng hoỏ u khụng th coi l du hiu
ca s khc t hay chp nhn vic t b hng hoỏ.
5.2. Th tc khiu ni ũi bi thng.
Khiu ni l s thnh cu hay yờu cu ngi bo him bi thng trờn c s
nhng chng c do ngi c bo him a ra. H s khiu ni ũi ngi
bo him bi thng gm nhiu loi giy t khỏc nhau nhng phi chng minh
c:
- Ngi khiu ni cú li ớch bo him;
- Hng hoỏ ó c bo him;
- Tn tht thuc mt ri ro c bo him;
- Mc tn tht;
- Thc hin nguyờn tc th quyn ngi bo him cú th ũi c ngi
th ba bi thng.
H s khiu ni ũi bi thng phi bao gm cỏc loi giy t sau õy:
1- n bo him hoc giy chng nhn bo him (bn gc)
2- Vn n ng bin (bn gc) v hp ng thuờ tu (nu cú)
3- Hoỏ n thng mi
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
23
4- Hoỏ n v cỏc chi phớ khỏc (nu cú)
5- Giy chng nhn trng lng, s lng
6- Biờn bn kt toỏn nhn hng vi tu
7- Phiu úng gúi
Giỏm nh tn tht l vic lm ca cỏc chuyờn viờn giỏm nh ca ngi
bo him hoc ca cỏc cụng ty giỏm nh c ngi bo him u quyn, nhm
đại học kinh tế quốc dân Luận văn tốt nghiệp
bùi văn khoa bộ môn bảo hiểm
24
xỏc nh mc v nguyờn nhõn ca tn tht lm c s cho vic bi thng.
Giỏm nh tn tht c tin hnh khi hng hoỏ b tn tht, h hng, v, thiu
ht, gim phm cht cng n hoc trờn ng hnh trỡnh v do ngi c
bo him yờu cu. Nhng tn tht do mt hng, giao thiu hng hoc khụng giao
hng thỡ khụng cn phi giỏm nh v cng khụng th giỏm nh c. Do ú,
ngi c bo him phi cú ngha v a ra nhng bng chng chng minh v
nguyờn nhõn v mc ca nhng tn tht ny. Sau khi giỏm nh, ngi giỏm
nh s cp chng th giỏm nh. Chng th giỏm nh gm hai loi: Biờn bn
giỏm nh v giy chng nhn giỏm nh c gi cho ngi c bo him
trong vũng 30 ngy.
Ngi c bo him cú th tham gia ý kin vi giỏm nh viờn thụng
nht v t l tn tht hng hoỏ. Trong trng hp ụi bờn khụng nht trớ c thỡ
cú mi mt bờn trung gian lm giỏm nh viờn c lp. Biờn bn giỏm nh l
chng th quan trng trong vic ũi bi thng, vỡ vy khi hng n cng n cú
tn tht phi yờu cu giỏm nh ngay (khụng mun hn 60 ngy k t ngy d
hng khi tu). C quan giỏm nh phi l c quan c ch nh trong hp ng
bo him hoc c quan c ngi bo him u quyn.
6.2. Bi thng tn tht.
6.2.1. Nguyờn tc: Cỏc cụng ty bo him ca Vit nam tớnh toỏn v bi thng
tn tht trờn c s cỏc nguyờn tc sau:
- Bi thng bng tin ch khụng phi bng hin vt. ng tin bi thng
l ng tin ó c tho thun trong hp ng, nu khụng cú tho thun thỡ np
phớ bng ng tin no s c bi thng bng ng tin ú.