24 giờ tìm hiểu Strobist và ánh sáng tự
nhiên
Phần 1 : các chế độ có sẵn 1. Giới thiệu chung : bất cứ chiếc máy ảnh DSLR nào cũng đều có 4 chế độ
cơ bản tối thiếu là M,A,S,P
ngoài ra đới với các dòng Entry Level, thì nhà sản xuất còn thêm vào 1 số
chế độ có tự động cấu hình sẵn như : chân dung, phong cảnh, chụp
đêm,

Nikon Canon Sony tuy nhiên trong bài này chúng ta chỉ quan tâm 4 chế độ sẵn có và cách dùng
tối ưu của 4 chế độ này.

2. A,S,P thế nào cho đúng :
 A - Aperture : ưu tiên khẩu, chế độ này theo mặc định người sử
dụng sẽ chỉ được toàn quyền chỉnh khẩu độ, tức là bạn sẽ xoay bánh
xa điều khiển để cài đặt khẩu độ trên máy ảnh, máy ảnh sẽ tự động đo
sáng dựa theo bạn cài đặt chế độ đo sáng nào (điểm, vùng, toàn cảnh)
để tính toán và cho ra thông số tốc độ chụp thích hợp, để ảnh sẽ nhìn
đúng sáng.
Phạm vi mục đích sử dụng : chế độ này thường được hiểu như là 1

3. M- Manual :chỉnh tay hoàn toàn
 đến 1 lúc nào đó, khi bạn thích có những bức ảnh đảm bảo sự đồng
nhất về về thông số, và yên tâm rằng nếu ảnh không đạt tiêu chuẩn thì
đó là tại mình chứ không muốn đỗ lỗi cho máy nữa chế đô M-Manual
đang đón chờ bạn.
 theo mặc định chế độ M tức là bạn tự can thiệp vào thông số Khẩu
độ và tốc độ, máy sẽ không dám đề xuất bất kì thông số nào hết, tuy
nhiên nó cũng tùy vào chế độ đo sang mà bạn đang cài đặt là gì mà
cũng sẽ thông báo cho chủ máy biết là, với tốc độ và khẩu độ hiện tại
thì bức ảnh đó sẽ "dư sáng, đúng sáng hay thiếu sáng" để chúng ta biết
mà chỉnh.

 nếu bạn có ý định chụp Hi Key, Low Key thì chế độ này sẽ cho độ
chính xác cao hơn, hơn thế nữa chụp ở chế độ này sẽ giúp bạn tránh
được những bức ảnh cháy sáng, hoặc thiếu sáng do "máy và người
hiểu lầm nhau"
 1 chú ý duy nhất khi chụp ở chế độ này là : hay để ý liên tục đến
chế độ đo sáng và vạch đo sáng trên máy, để cân chỉnh thông số lại
khi ánh sáng thay đổi (góc máy thay đổi cũng làm ánh sáng thay đổi)
vậy là phần 1 đã hoàn tất 1 cách dễ dàng, việc bây giờ của các bạn là rút máy
ra chụp thử ngay các chế độ này, để nắm sơ về nó để chuẩn bị cho phần sau
thú vị hơn
Phần 2: Đo sáng trên máy ảnh - Dùng thế nào để có hiệu quả

Chỉ định : đã biết trước định nghĩa các chế độ A,S,P,M, Auto

 Đo sáng trên máy ảnh nó là gì : trước tìm hiểu về cách đo sáng
chúng cũng nên liếc qua 1 chút cái máy ảnh để biết nó là cái gì, và ở
đâu trên cái máy ảnh



Các bước thực hiện :
i. Chuyển sang chế độ đo sáng điểm trên máy.
ii.Chọn chế độ chụp A hoặc S để đo sáng
- Nếu là ánh sáng tự nhiên/hot light và mạnh thì chọn chế độ A sau đó qui
định khẩu độ mà bạn muốn.
- Nếu dùng đèn strobe/Flash thì chọn chế độ S, và qui định tốc độ chụp là
1/200 và đo
- Nếu ánh sáng yếu thì đặt chế độ A sau đó đo vào vùng tối nhất mà bạn vẫn
muốn có chi tiết hoặc chủ thể, nó sẽ cho bạn tốc độ, sau đó tăng iso dần lên
cho đến khi nào chỉ số tốc độ đạt xấp xỉ chỉ số tiêu cự đang sử dụng (ví dụ
tiêu cự 50 thì tốc ít nhất phải 1/50 để ko bị nhòe do run tay), sau đó chuyển
lại sang chế độ S, cài tốc độ là tốc độ mà bạn đo dc trong mode A vừa rùi,
sau đó tiến hành đo những phần con lại.
- Cách đo là cứ đưa máy vào từng vùng sách chênh lệch khác nhau bạn
sẽ có dc các chỉ số thay đổi Khẩu độ hoặc tốc độ

Giải thích : với cách đo này khi bạn khóa 1 chỉ số khẩu độ hoặc tốc độ thì
việc đo sáng sẽ cho ra chỉ số tương ứng còn lại.
iii.Cách tính độ lệch sáng dựa trên các chỉ số vừa đo :
- Sau khi đo xong các bạn sẽ có dc những chỉ số về tốc độ và khẩu độ.
- Trước khi nói típ chúng ta cần tìm hiểu 1 vài khái niệm như sau :
a.Trong nhiếp ảnh người ta qui định khi ánh sáng tăng gấp đôi hay giảm đi 1
nửa thì ng ta gọi đó là tăng hoặc giảm 1 Stop , khi điều chỉnh ánh sáng trên
ảnh ng ta cho phép điều chỉnh tối thiểu 1/3 Stop cho mỗi lần chỉnh (tức là
tăng /giảm 0.33% lượng sáng)
- Cái rất hay mà mọi người ít chú ý là : khi các bạn dùng bánh xe để tăng
hoặc giảm Iso/Tốc độ/Khẩu độ 1 nấc tương ứng với việc các bạn tăng hay
giảm sáng 1/3 Stop do đó khi bạn kéo 1 thông số này lên 1 nấc và kéo thông
số kia lên 1 nấc thì có nghĩa là ánh sáng ko đổi.

vì nó chỉ mới xuất hiện gần đây, nhằm chỉ cách chơi có sử dụng đèn
Strobe hỗ trợ.
 Strobe là 1 trong 2 dạng ánh sáng nhân tạo được sử dụng để chụp
ảnh
 Strobe là đèn chớp, chỉ nhá sáng khi chụp, có thơi lượng
phát sáng cực ngắn và cường độ mạnh để bù sáng cho khuôn
hình
 Hot light (continuous light) là đèn chiếu sáng liên tục, cho
ánh sáng đồng nhất tại bất kì thời điểm nào đã bật đèn, các "Hot
light" thường dùng là đèn sợi tóc có màu vàng với nhiệt độ màu
vào khoảng 2800K cho đến 3200K, hoặc đèn trắng có nhiệt độ
màu vào khoảng 5200K cho đến 5500K
 Chú ý : đèn huỳnh quang hay các bóng đèn
compact không được gọi là Hot light vì nó nó chớp tắt 60 lần
trong 1 giây (điều này gây ảnh hưởng về mặt tốc đô chụp)
 nếu dùng ánh sáng nhân tạo ở dạng Hot light thì ta đã có thể thấy
ngay hiệu ứng ánh sáng trên khuôn ảnh, nên việc gia giảm là rất dễ
dàng, tuy nhiên Hot Light lại ngốn điện năng nhiều, nên trong những
trường hợp dã chiến người ta mới nghĩ ra đèn Strobe.
 Strobe và Flash có khác nhau không ?
 câu trả lời là không : nhiều người vẫn lầm tưởng đèn strobe
là đèn Studio đánh rời mới được gọi là đèn Strobe, hay chơi ảnh
có đèn gắn rời ra khỏi body mới gọi là sử dụng Strobe, nhưng
nếu nhìn lại định nghĩa về đèn Strobe thì đèn Flash (các đèn
flash trên thân máy, hay đèn gắn thêm) vẫn là 1 dạng đèn
Strobe.
 Strobe : chớp 1 lần hay nhiều lần, giới hạn tốc độ cho phép
 những đèn strobe khi chúng ta đánh rời hầu hết là chỉ chớp
1 lần duy nhất, có tốc độ giới hạn là 1/200 - 1/320 (đối với các
máy DSLR từ Fulll frame trở xuống, nikon D70 có tốc độ giới

 phải nói xác định phạm vi của bài này chỉ nói đến việc chơi strobe
kèm với ánh sáng tự nhiên, vì nếu cái gì cũng nhân tạo hết thì chúng
ta đã có thể vào Studio, tắt đèn hết tha hồ mà sướng.
 về mặc nhiên khi chụp Strobe 99% lời khuyên là lúc bấm máy thì
máy nên để chế độ M, để tránh các thông nhảy lung tung sẽ cho ra 1
bức hình "nhìn hết hồn", nhưng các chế độ A và S cũng là 1 công cụ
tuyệt vời để chúng ta sử dụng cho mục đích đo sáng
chi tiết cụ thể về đo sáng trên thân máy xem kĩ phần 2
 ở đây trong phần 3 xin tóm tắt 1 cách cụ thể quy trình các bước
như sau
1. bật máy lên
2. đưa mắt vào khung nhìn, kiểm tra các chi tiết mà chúng ta
muốn lấy vào trong khuôn ảnh
3.
1. nếu bạn chụp buổi tối, muốn lấy Bokeh lung linh
thì chỉnh máy về chế độ A, mở khẩu to, hoặc dùng lens
tele >100mm (lens tele nên dùng kèm với tripod), đưa
điểm đo sáng vào vào từng vị trí của hậu cảnh-tiền cảnh
để kiểm tra ánh sáng, máy sẽ tự động đo sáng cho ra tốc
độ, và tốc độ này nên vào khoảng 1/x - > 1/200 (với X là
tiêu cự của lens đang sử dụng nếu bạn không có tripod),
nếu vượt ra ngoài khoảng này thì nên điều chỉnh thêm về
ISO (hãy tăng ISO thoải mái vì Noise ko xấu khi đủ sáng,
Noise chỉ xấu khi thiếu sáng)
2. nếu bạn chụp buổi sáng muốn lấy trời thì chỉnh
máy về chế độ S, đặt tốc độ mặc định là 1/200, sau đó
đưa máy về những điểm trên bầu trời mà đo sáng, nếu
trời nắng gắt thì nên để ISO 100 - 200 là tối đa, máy sẽ tự
động tính được khẩu độ hợp lí
4. sau bước 3 là ta đã có những tham số cụ thể cho ISO, Khẩu,

cho từng chiếc đèn rời khi chụp, mà nhiều khi đơn giản chỉ là chụp 1
cách tự động cho thật nhanh nhưng vẫn muốn có đèn để "bù sáng
nhanh chóng"
 cài đặt máy ở chế độ A, điều chỉnh ISO ở mức thích hợp để tốc độ
chụp nằm trong khoảng từ 1/x -> 1/200 (vừa chống rung vừa tận
dụng tối đa cường độ đèn), trong trường hợp cảnh xung quanh quá
sáng thì với 1 số đèn Speedlight hiện nay vẫn có thể cho tốc độ lên
tới 1/4000 nhưng chỉ chụp được khi chủ thể ở gần
 đưa đèn về chế độ TTL/i-TTL/e-TTL
 chuyển máy sang chế độ M, cài đặt thông số đã đo được trên chế
độ A trước đó
 mẹo vặt :
 nếu chủ thể đang thiếu sáng so với xung quanh, thì cứ
thế mà chụp theo những thông số đã đo
ví dụ:
(tốc độ 1/1250 khẩu F/4.5) (Iso 640, F/1.8, tốc 1/60)

 nếu chủ thể vẫn đủ sáng so với xung quanh thì ta tăng tốc
trong phạm vi cho phép, hoặc giảm iso, hoặc khép khẩu để dìm
toàn cảnh tối đi 1 chút, thì khi bù đèn vào thì chủ thể sẽ
sáng bật lên
ví dụ:

(iso 400, F/1.4, tốc độ 1/100, Quốc Bình và Anh Quân tối hơn
bạn Thảo phía trước)