THUỐC BÔI NGOÀI DA
(Kỳ 2)
BS Bùi Khánh Duy
4.2. Các dạng thuốc bôi thông dụng nhất gồm:
+ Dạng dung dịch (solutions).
+ Bột (poudres .powder).
+ Thuốc mỡ (pommades.ointment.).
+ Thuốc hồ (pates).
+ Kem (crème.cream).
+ Thuốc dầu (huiles).
+ Một số dạng khác:
- Vecni (vernis).
- Cồn dán (colles).
- Gạc, ngâm, tắm.
4.2.1. Dung dịch (solutions):
Hoạt chất được pha trong tá dược (thường là các dung môi lỏng) thành một
chất lỏng đồng đều, không vón, không tủa.
Tá dược thường là nước, cồn, các chất hoà tan dễ bốc hơi (ête, axêton,
clorofoc, đôi khi dùng glycerin), các chất này ngấm mạnh.
+ Dung dịch trong nước: tá dược thường dùng là nước cất, nên dùng loại
nước cất mới chế,có độ pH trung tính, trong nhiều trường hợp còn dùng dung dịch
đẳng trương so với huyết thanh người bệnh, muốn vậy cho thêm vào dung dịch
một lượng natri clorua hoặc một muối trung tính khác, hoặc một chất đường
(glucô, saccarô).
Với một số chất nước, không tạo thành dung dịch thực sự mà tạo thành
dung dịch giả, còn gọi dung dịch keo (solutions colloidales) trong đó có những hạt
vô cùng bé, treo lơ lửng trong dung dịch. Các chất dạng albumin và dẫn xuất các
loại xà phòng, các chất màu hoà vào nước sẽ cho những dung dịch keo.
+ Dung dịch trong cồn: thường dùng loại cồn 30°- 70°.
- Dung dịch trong cồn lợi hơn dung dịch trong nước là ngấm sâu hơn và dễ
bốc hơi hơn, nhưng nếu dùng loại cồn mạnh có thể gây kích thích da và khô da do

da nhiễm khuẩn. Tắm bằng hơi lưu huỳnh tân sinh với tỉ lệ thích hợp điều trị ghẻ.
4. 2.2. Thuốc bột (poudres,powder):
Có tác dụng làm mát da, chống xung huyết, giảm viêm, hút nước làm khô
da, làm giảm cảm giác chủ quan (ngứa, nóng ).
Tá dược thường dùng là hai loại bột: bột thảo mộc và bột khoáng chất.
+ Bột thảo mộc thường dùng là bột gạo, bột mỳ, bột vỏ canh ki na, bột than
. Bột gạo mịn hơn bột mỳ, có tác dụng hút nước rất mạnh. Bột cây canh ki na có
tác dụng se da, sát trùng, hút nước mạnh. Bột than có khả năng hút nước, chống
thối ruỗng khá tốt.
+ Bột khoáng chất: thường hay được dùng hơn.
Những loại bột khoáng chất chính là:
- Bột tan (talc) tức magiê silicat tự nhiên, hay dùng lẫn với kẽm oxyt, tác
dụng hút nước và cách nhiệt.
- Bột kaolin, tức alumin silicat tự nhiên có tính hút nước.
- Bột magiê cacbonat có tính hút nước rất mạnh.
- Bột dermatol tức bismuth sous gallat là loại bột màu vàng.
Các hoạt chất đặc hoặc lỏng được trộn lẫn dễ dàng với các bột nói trên, tạo
thành một thuốc bột đồng đều, mịn màng.
Thường dùng thuốc bột rắc lên trên tổn thương đang viêm nhiều, cấp tính
hoặc đang chảy nước. Thuốc bột còn dùng để rắc vào vết loét lâu lành.Ví dụ : bột
talc menthol 1% chống ngứa (menthol 1 gam, bột talc, oxyt kẽm àà vừa đủ 100
gam.