GIỚI THIỆU VỀ CÔNG NGHỆ PHẦN MỀM
BÀI 1
© 2008 by Vinh Trong Le
2/41
Nội dung

Phần mềm

Công nghệ phần mềm

Tiến trình phần mềm
© 2008 by Vinh Trong Le
3/41
I. Phần mềm (PM)

Các nội dung chính

Phần mềm là gì

Các thành phần của PM

Vai trò của PM

Đặc trưng của PM

Phân loại PM

Tiến hóa và thách thức
© 2008 by Vinh Trong Le
4/41
Phần mềm là gì?


Cấu trúc lưu trữ (Bộ nhớ ngoài)

Tài liệu

Hướng dẫn sử dụng <- người dùng

Tham khảo kỹ thuật <- người bảo trì

Phát triển <- người kỹ thuật
© 2008 by Vinh Trong Le
6/41
Vai trò PM

PM: Linh hồn của các hệ thống máy tính

Nền tảng trong mọi hoạt động của xã hội ngày nay

Sự phụ thuộc của các nền kinh tế

Thu chi từ PM chiếm đáng kể trong GNP; ví dụ: Năm 2006, Ấn độ xuất khẩu
hơn 30 tỷ USD; thế giới có > 7 triệu kỹ sư CNTT và tạo ra 600 tỷ USD/năm;
Thế giới chi phí cho phần mềm trong năm 2000 khoảng 770 tỷ USD.

Phần mềm sai hỏng -> kinh tế sẽ bị tổn thất: Yahoo mất vài chục tỷ đô la
trong những năm qua

Tạo nên sự khác biệt giữa các tổ chức: Phong cách làm việc và năng
suất lao động



Thay đổi theo môi trường: phần cứng

Cần phát triển theo nhóm

Quy mô lớn

Thời gian
© 2008 by Vinh Trong Le
9/41
Phân loại phần mềm

Hai cách phân loại chính:

Theo chức năng thực hiện

Theo lĩnh vực ứng dụng

Phân loại theo chức năng

Phần mềm hệ thống: Hệ điều hành, tiện ích tổ chức tệp…

Phần mềm nghiệp vụ: Trợ giúp các hoạt động nghiệp vụ

Sản phẩm theo đơn đặt hàng: Hệ thống TT quản lý (thư viện, kế toán…)

Sản phẩm dùng chung: Office

Phần mềm công cụ: Trợ giúp các quá trình phát triển phần mềm (ngôn
ngữ lập trình, quản lý dự án …)


Xử lý số và xử lý theo lô (batch)

Ngôn ngữ: Mã máy, hợp ngữ

Tiêu chí đánh giá: Nhanh, kích cỡ của bài toán

GĐ 2: -> giữa 1970s

Sản phẩm đa nhiệm, đa người dùng

Xử lý số, ký tự, theo lô và thời gian thực
© 2008 by Vinh Trong Le
12/41
Sự tiến hóa của PM

Ngôn ngữ có cấu trúc

Tiêu chí đánh giá: Nhanh, kích cỡ bài toán, số lượng người dùng.

GĐ 3: -> 1990

Phần mềm cá nhân, mạng, hệ thống lớn và chia sẻ được

Xử lý số, ký tự, multimedia; theo lô, thời gian thực, phân tán và song song

Ngôn ngữ: bậc cao, hướng đối tượng

Tiêu chí đánh giá: Tiện dụng, tin cậy và dễ bảo trì.


Thống kê:

16% DA đúng lịch, trong ngân sách, sản phẩm chất lượng

31% DA bị dừng

53% DA vượt ngân sách, quá hạn, ít tính năng

Công nghiệp PM: Ngành khổng lồ

Chi phí cho PM: 770 tỷ USD / Năm

Lý do:

Năng lực máy tính tăng nhanh

Thế giới thay đổi nhanh về nghiệp vụ và CN

Ham muốn của người dùng
© 2008 by Vinh Trong Le
15/41
Khó khăn và thách thức (tiếp)
-> cần tiến hóa PM

Công nghệ: Cần có các công nghệ, công cụ hiện đại để phát triển PM

Quản lý: Cần có các phương pháp (CMM-Capability Maturity Model ; CMMI-
Capability Maturity Model Integration )
© 2008 by Vinh Trong Le
16/41


Phương pháp

Công cụ
© 2008 by Vinh Trong Le
18/41
Lịch sử của SE

Bắt đầu (1970s): Các phương pháp lập trình và cấu trúc dữ liệu

Tính modul

Sơ đồ khối và top-down

Lập trình có cấu trúc

Chia chương trình thành các modul

Trừu tượng hóa dữ liệu

Tăng trưởng (nửa đầu 1980s)

Phương pháp phát triển hệ thống: CSDL, phân tích thiết kế hướng cấu trúc

Các bộ công cụ phát triển: Trợ giúp phân tích thiết kế, các ngôn ngữ bậc
cao

Bắt đầu quan tâm đến quản lý: Độ đo phần mềm
© 2008 by Vinh Trong Le
19/41

Định ra các mốc thời gian (milestones) và sản phẩm đưa ra

Phương pháp: Cách làm cụ thể để xây dựng PM; thường mỗi công đoạn có một
phương pháp riêng

Phân tích: xác định, đặc tả yêu cầu

Thiết kế: đặc tả kiến trúc, giao diện, dữ liệu, thủ tục

Lập trình

Kiểm thử

Quản lý dự án

Công cụ: Computer Aided Software Engineering (CASE)
© 2008 by Vinh Trong Le
21/41
Vòng đời phát triển PM
© 2008 by Vinh Trong Le
22/41
Các bước phát triển PM (1)
© 2008 by Vinh Trong Le
23/41
Các bước phát triển PM (2)

Xác định yêu cầu: Hệ thống làm gì, những ràng buộc nó cần tuân thủ

Phân tích hệ thống: Vai trò PM trong hệ thống, phác họa và chọn phương
án khả thi


Thêm mới: Thêm các chức năng mới
© 2008 by Vinh Trong Le
25/41
III. Tiến trình phần mềm

Các nội dung chính

Tiến trình và mô hình tiến trình

Các giai đoạn của tiến trình