PHÒNG GD&ĐT THÁP MƯỜI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THCS HƯNG THẠNH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hưng Thạnh, ngày 8 tháng 3 năm 2012
BÀI THAM LUẬN
Chủ đề “Phân tích, đánh giá kết quả học kỳ I, phương hướng,
biện pháp nâng cao chất lượng bộ môn trong học kỳ II
Nâng cao chất lượng giảng dạy môn Ngữ văn là mối quan tâm của các giáo viên,
các nhà quản lý giáo dục và xã hội. Khác với nhiều môn học, quan hệ giữa giáo dục
đạo đức và giáo dục kiến thức trong môn Ngữ văn rất khăng khít, nó ảnh hưởng, tác
động qua lại rất chặt chẽ. Dạy Văn không chỉ là chuyện dạy văn chương, chữ nghĩa
đơn thuần mà còn là vấn đề chính trị xã hội trước mắt cũng như lâu dài. Dạy Văn là
dạy người. Nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy Văn sẽ góp phần quan trọng vào việc
giáo dục đạo đức, tư tưởng cho học sinh (HS).
I. Nhìn lại thực tế những năm học qua cũng như ở học kì I năm học 2011-
2012 của trường THCS Hưng Thạnh, chất lượng môn Ngữ văn chưa phát huy
hiệu quả, tỷ lệ học sinh khá, giỏi còn ít (so với điểm thi HK).
Theo thống kê điểm thi HKI năm học 2011-2012 trong toàn huyện, chúng tôi
thấy rằng số lượng HS khá, giỏi môn Ngữ văn rất thấp, còn số lượng học sinh yếu,
kém chiếm tỷ lệ khá cao so với mặt bằng chung của huyện. Cụ thể như sau.
Khối 6: Điểm dưới 5: Tỷ lệ: 28,0%
Khối 7: Điểm dưới 5: Tỷ lệ: 43,7%
Khối 8: Điểm dưới 5: Tỷ lệ: 38,9%
Khối 9: Điểm dưới 5: Tỷ lệ: 35,6%
Từ thực tế trên, chúng tôi rút ra được một số nguyên nhân cơ bản sau:
Về phía giáo viên:
Thời gian nghiên cứu sách vở, tài liệu liên quan đến chuyên môn còn hạn chế.
Việc tìm hiểu và nắm vững tâm tư nguyện vọng của học sinh, đặc biệt là học
sinh yếu kém, học sinh mất kiến thức cơ bản từ lớp dưới chưa được kịp thời.
Không có điều kiện để mở rộng giao lưu, học hỏi kinh nghiệm dạy Ngữ văn ở các
trường bạn. Việc dự giờ , thăm lớp tại trường khi góp ý và được góp ý thường do cảm
tính, vì vậy không có sức khai thông, mở đường cho những ách tắc, trì trệ trong

1. Quản lý chặt chẽ và nâng cao chất lượng giờ tự học:
Do đặc thù của môn Ngữ văn ( đặc biệt là phân môn văn) nên việc chuẩn bị bài của
học sinh là vô cùng quan trọng. Trong khi đó, gia đình ít quan tâm, nên rèn cho các em
ý thức tự học, là vô cùng cần thiết.
Để nâng cao chất lượng giờ tự học, chúng tôi đã chuẩn bị cho các em hệ thống
câu hỏi cụ thể, sát với nội dung bài học, hoặc những nội dung chính sẽ kiểm tra bài cũ
ở tuần sau, tiết sau…
Tổ chức học bài theo nhiều hình thức: cá nhân, bài theo tổ, nhóm … Như vậy, học
sinh sẽ cùng học và giúp đỡ lẫn nhau nhiều hơn . Giáo viên cũng có thể giao những nội
dung bài học cho các nhóm thảo luận trước và lên lớp thuyết trình. Có thể giao thêm
các bài tập dạng mở cho học sinh vào ngày thứ 7, chủ nhật ( viết đoạn văn bài văn
trình bày cảm nhận, kể câu chuyện, suy nghĩ về một vấn đề…).
Cùng với việc tự học của học sinh là sự theo dỏi, hướng dẫn, giúp đỡ của giáo viên.
Giáo viên có thể kiểm tra xem học sinh học gì, các em học có hiệu quả không …bằng
một vài câu hỏi trắc nghiệm.
Bằng những phương pháp đơn giản đó mà giờ tự học ở trường đã đi vào nền nếp. Các
em học sinh hình thành phương pháp học tập phù hợp, có hiệu quả. Đó cũng là một
yếu tố quan trọng cho sự thành công của những giờ lên lớp.
2. Tăng cường tính tích hợp, tích cực trong giờ lên lớp.
3
Chất lượng học tập của học sinh sẽ thể hiện qua từng giờ học cụ thể. Một giờ học
thành công là giờ học mà học sinh là chủ thể sáng tạo, là nhân tố trung tâm của mọi
hoạt động. Tuy nhiên, do sự thay đổi về môi trường sống, học tập; do đặc điểm tâm lý
của các em còn nhút nhát, tự ti... đặc biệt là sự thay đổi về sinh lý của các em ở lứa
tuổi mới lớn nên dẫn đến sự thay đổi về tâm lý đã có ảnh hưởng không nhỏ đến việc
học tập của các em.
Trong khi đó, tiếng Việt lại là ngôn ngữ thứ hai nên việc tiếp thu kiến thức ít nhiều gặp
khó khăn, các em thường tiếp thu bài học nhanh nhưng lại quên ngay nếu không ôn
luyện thường xuyên.
Vì vậy , việc dạy học theo phương pháp tích hợp và tích cực là rất cần thiết đối với

nhận xét và kết luận.
Bằng cách đó, các em vừa chuẩn bị bài thuyết trình, vừa tìm tòi những câu hỏi
khó, hay để phát vấn nhóm bạn…Các nhóm trình bày thì phải có sự thống nhất cao .
Vì thế, giờ học sôi nỗi, hào hứng; khác với cách thảo luận nhóm bình thường, nhiều
em chỉ ngồi thụ động trong giờ học.
3. Phát huy tối đa, hiệu quả giờ phụ đạo:
Đây là thời gian rất tốt cho giáo viên bổ sung kiến thức, rèn luyện kĩ năng cho
học sinh.
-Giờ phụ đạo sẽ có hiệu quả cao nếu giáo viên xây dựng một chương trình phù hợp.
Phụ đạo không có nghĩa là chỉ làm những bài tập trong sách giáo khoa hoặc liên quan .
Ví dụ chươg trình Ngữ văn 8 tập một, phần tập làm văn chỉ mới học tự sự, thuyết
minh, nhưng giáo viên có thể cho học sinh những đề bài cảm nhận về nhân vật, tác
phẩm, tư tưởng chung của nhiều tác phẩm…
- Giờ phụ đạo, giáo viên có thể cho học sinh đọc những tác phẩm văn học của các tác
giả đang được học trong chương trình để mở rộng kiến thức cho các em. Hoặc cho các
em đọc theo nhóm và thuyết minh trước lớp
5