Ôn tập học kì II môn Vật lý 6
I. Lý thuyết.
1. Phát biểu kết luận sự nở vì nhiệt của chất rắn.
TL: _ Các chất rắn đều nở ra khi nóng lên và co lại khi lạnh đi.
_ Các chất rắn khác nhau thì sự nở vì nhiệt của chúng cũng khác nhau.
2. Phát biểu kết luận sự nở vì nhiệt của chất lỏng.
TL: _ Các chất lỏng nói chung đều nở ra khi nóng lên và co lại khi lạnh đi.
_ Các chất lỏng khác nhau thì sự nở vì nhiệt của chúng cũng khác nhau.
*Chú ý: _ Đối với nước: + Khi tăng nhiệt độ từ 0
o
C đến 4
o
C thì nước co lại.
+ Chỉ khi tăng nhiệt độ từ 4
o
C trở lên thì nước mới nở ra.
3. Phát biểu kết luận sự nở vì nhiệt của chất khí.
TL: _ Các chất khí nở ra khi nóng lên và co lại khi lạnh đi.
_ Sự nở vì nhiệt của các chất khí khác nhau là giống nhau.
_ Chất khí nở vì nhiệt nhiều hơn chất lỏng, chất lỏng nở vì nhiệt nhiều hơn chất
rắn.
4. Nêu các ứng dụng sự nở vì nhiệt của chất rắn.
TL: _ Sự co giãn vì nhiệt khi bị ngăn cản có thể gây ra những lực rất lớn.
_ Băng kép khi bị đốt nóng hoặc làm lạnh đều cong lại.
Ứng dụng tính chất này của băng kép vào việc đóng ngắt tự động mạch điện.
V/d: Bàn ủi điện khi đủ độ nóng tự ngắt điện.
5. Nêu công dụng và nguyên tắc hoạt động của nhiệt kế.
TL: _ Để đo nhiệt độ, người ta dùng nhiệt kế.
_ Có nhiều loại nhiệt kế khác nhau như: + Nhiệt kế rượu.
+ Nhiệt kế y tế.

_ Sự chuyển từ thể khí sang thể lỏng gọi là sự ngưng tụ.
b, Tốc độ bay hơi của một chất phụ thuộc vào : Nhiệt độ, gió, diện tích mặt thoáng
của chất lỏng.
*Chú ý : Câu hỏi giáo dục môi trường về sự bay hơi - sự ngưng tụ.
_ Ở Việt Nam, quốc gia có khí hậu nhiệt đới ẩm, gió mùa. Độ ẩm không khí

từ
70%  90% đôi khi xấp xỉ 100%, ảnh hưởng đến sản xuất làm kim loại chóng bị ăn mòn
(rỉ rét), đồng thời làm cho dịch bệnh dễ phát sinh. Nhưng nếu độ ẩm không khí quá thấp
dưới 60% cũng ảnh hưởng đến sức khoẻ con người và gia súc, làm nước bay hơi nhanh
gây ra khô hạn, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.
_ Ở ruộng lúa thường thả bèo hoa dâu vì ngoài chất dinh dưỡng mà bèo cung cấp
cho ruộng lúa, bèo còn che phủ mặt ruộng để hạn chế sự bay hơi của nước ở ruộng.
_ Nước bay hơi làm giảm nhiệt độ môi trường xung quanh: Quanh nhà có nước
sông, hồ, cây xanh vào mùa hè nước bay hơi ta cảm thấy mát mẻ, dễ chịu. Vì vậy cần
tăng cường trồng cây xanh và giữ gìn cho sông, hồ trong sạch.
_ Khi nhiệt độ xuống thấp thì hơi nước ngưng tụ: Hơi nước trong không khí
ngưng tụ tạo thành sương mù, làm giảm tầm nhìn, cây xanh không đủ khả năng quang
hợp. Vì vậy cần có biện pháp đảm bảo an toàn giao thông khi trời có sương mù.
II. Vận dụng.
1. Tính xem 40
o
C và 55
o
C ứng với bao nhiêu
o
F.
TL: Ta có : 1
o
C tương ứng với 1,8

o
C
= 32
o
F + (55 x 1,8
o
F)
= 32
o
F + 99
o
F = 132
o
F
2. Tính xem 118,4
o
F và 143,6
o
F tương ứng với bao nhiêu
o
C.
TL: Ta làm ngược lại với bài 1.
Ta có : 118,4
o
F = (111,8
o
F – 32
o
F) : 1,8
= 86,4

động gì xảy ra, nhiệt độ thay đổi như thế nào?
TL: a, Trong đồ thị có giai đoạn diễn tả sự nóng chảy, đó là thời gian từ phút thứ 1 đến
phút thứ 4.
b, Trong thời gian từ phút thứ 1 đến phút thứ 4, nhiệt độ là 0
o
C và không thay đổi.
c, Trong thời gian từ phút thứ 4 đến phút thứ 7, nước đá đã nóng chảy hoàn toàn,
nhiệt độ của nước (do đá tan) tăng dần từ 0
o
C đến 6
o
C.
V/d2: Hình vẽ bên là đường biểu diễn sự thay đổi nhiệt độ theo thời gian của quá trình
làm nguội và đông đặc của một chất. Hãy cho biết:
a, Quá trình đông đặc xảy ra
trong bao lâu? nhiệt độ (
o
C)
b, Đồ thị đó là của chất 20 -
nào?
c, Trong 20 phút đầu tiên 10 -
có hiện tượng gì xảy ra ? 0 - - - - - - - - thời gian (phút)
d, Đoạn thẳng ứng với -5 - - -20- - - - - -50-
nhiệt độ -5
o
C cho biết điều -10 -
gì?
TL: a, Quá trình đông đặc xảy ra trong 30 phút (50 – 20). Nhiệt độ đông đặc là 0
o
C.

3
. Tính thể tích của nước trong bình khi nhiệt độ lên đến 80
o
C.
_ Thể tích của nước trong bình khi nhiệt độ từ 20
o
C đến 80
o
C thì 1l lít nước tăng thêm
27cm
3
. Vậy 200l sẽ tăng là: 200 x 27 = 5400cm
3
, 5400ml = 5,4l.
5. Tại sao khi cho nước đá vào nước ở nhiệt độ bình thường, nước đá lại nổi trên mặt
nứớc?
_ Vì nước đá có KLR tăng thì sẽ biến giảm nhẹ hơn nước bình thường.
6. Tại sao vào mừa lạnh, khi hà hơi vào mặt gương ta thấy mặt gương mờ đi rồi sau một
thời gian mặt gương lại sáng trỏ lại?
_ Vì hơi nóng của ta gặp gương lạnh nên hơi ngưng tụ lại, sau một thời gian hơi bay đi
gương sáng trở lại nhu cũ.
7. Tại sao khi lắp ráp đường ray xe lửa, ở mỗi chỗ đoạn nối của đường ray người ta
phải chừa một khe hở?
_ Vì khi mùa nóng (mùa hè) nhiệt độ tăng, thép nở ra, nếu không có khe hở thì đường
ray giãn nở dài sẽ gây ra lực rất lớn, làm cho hai đoạn đùn cao lên, nguy hiểm khi tàu lửa
đi qua.
8. Vì sao ở xứ lạnh, không nên dùng nhiệt kế thủy ngân để đo nhiêt mà thường dùng
nhiệt kế rượu?
_