Họ và tên: Ninh Thị Minh Giang
Lớp : SP Hóa K08
KIỂM TRA
MÔN: GIÁO DỤC HỌC PHỔ THÔNG
Đề bài:
Hãy trình bày động lực của quá trình dạy học. Thế nào là logic của quá trình
dạy học. Phân biệt logic của quá trình dạy học với logic môn học, cho ví dụ.
Bài làm
1. Động lực của quá trình dạy học
1.1. Khái niệm động lực
Quá trình dạy học vận động và phát triển là do động lực thúc đẩy. Theo quan
điểm của Chủ nghĩa duy vật biện chứng thì sự vật hiện tượng trong thế giới quan
luôn vận động và phát triển là do có sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập,
nghĩa là do các mâu thuẫn, mỗi sự vật hiện tượng đều tồn tại nhiều mâu thuẫn có thể
phân thành 2 loại là mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài.
Việc giải quyết mâu thuẫn bên trong là nguồn gốc của sự phát triển (động lực)
và giải quyết mâu thuẫn bên ngoài là điều kiện cho sự phát triển.
Quá trình dạy học cũng như các quá trình xã hội khác, cũng luôn tồn tại nhiều
mâu thuẫn.
1.1.1. Mâu thuẫn bên trong
Tồn tại dưới 2 dạng:
• Mâu thuẫn giữa các thành tố của quá trình dạy học
- Mâu thuẫn giữa nội dung đã đổi mới với phương pháp dạy học còn lạc
hậu
- Mâu thuẫn giữa phương pháp đã đổi mới với phương tiện chưa phù hợp
- Mâu thuẫn giữa nội dung, phương pháp, phương tiện đã được hiện đại với
trình độ giáo viên còn hạn chế
• Mâu thuẫn giữa các yếu tố (các mặt, các phương diện) trong từng thành tố
của quá trình dạy học.
- Trong phương pháp dạy học: Mâu thuẫn giữa nhóm phương pháp dùng
lời với nhóm phương pháp trực quan

giải quyết nó, nhờ đó học sinh nâng cao trình độ và đáp ứng yêu cầu của nhiệm
vụ dạy học. Qúa trình dạy học là quá trình liên tục đề ra và giải quyết các
nhiệm vụ học tập, việc thúc đẩy giải quyết các mâu thuẫn cơ bản sẽ tạo ra động
lực cơ bản cho quá trình dạy học. Song muốn quá trình dạy học phát triển thì
quá trình học của học sinh phải phát triển, vì vậy mâu thuẫn cơ bản của quá
trình dạy học phải chuyển hóa thành mâu thuẫn nhận thức (mâu thuẫn cơ bản
trong quá trình lĩnh hội chi thức của học sinh)
• Điều kiện để mâu thuẫn cơ bản trở thành động lực của quá trình dạy
học
- Học sinh phải y thức được mâu thuẫn: thấy được nhiệm vụ cần phải giải
quyết và có nhu cầu và mong muốn giải quyết.
- Mâu thuẫn phải là khó khăn vừa sức: tức là nhiệm vụ học tập đề ra ở mức
độ tương ứng với giới hạn trên của vùng phát triển gần nhất của học sinh mà
với sự nỗ lwucj cao nhất cộng với sự giúp đỡ của giáo viên, học sinh có thể
giải quyết được (nếu nhiệm vụ học tập cao quá – quá tải hoặc thấp quá đề
không trở thành động lực).
- Mâu thuẫn phải do tiến trình dạy học đem đến, tức là sự xuất hiện của mâu
thuẫn là logic của quá trình dạy học với sự vận động của nội dung và hoạt động
nhận thức của học sinh thì mâu thuẫn này sẽ nảy sinh một cách tất yếu.
• Kết luận:
- Động lực của quá trình dạy học sẽ có được khi giải quyết tốt những mâu
thuẫn bên trong và mâu thuẫn cơ bản của quá trình dạy học.
- Động lực học tập là những thúc đẩy có y thức hoặc vô thức, khơi dậy và
hướng hành động của người học vào việc đạt được các mục tiêu học tập do
nhiệm vụ dạy học đặt ra
- Động lực học tập là sự thôi thúc khiến người học hành động theo mục tiêu
học tập xác định
• Biện pháp tạo động lực học tập:
- Trong dạy học, người dạy có thể thực hiện nhiều biện pháp khác nhau để
thúc đẩy người học tích cực hơn.

Còn logic môn học lại được xây dựng trên cơ sở logic của khoa học đó và đặc điểm
nhận thức của mỗi lứa tuổi học sinh nhất định.
Do đó, logic của quá trình dạy học là sự thống nhất giữa logic nhận thức của học
sinh và logic của nội dung môn học.
3. Phân biệt logic của quá trình dạy học với logic môn học
Logic của quá trình dạy học Logic môn học
Giống
nhau
- Đều là sự vận động hợp quy luật.
- Đều dựa trên cơ sở đặc điểm nhận thức của mỗi lứa tuổi học sinh.
Khác
nhau
- Mang tính chủ quan. - Mang tính khách quan.
- Dựa trên những lí thuyết được xây
dựng ở logic môn học và đặc điểm
nhận thức thực tế của học sinh giúp
học sinh lĩnh hội tri thức để hình
thành kĩ năng, kĩ xảo.
- Xây dựng nội dung môn học dựa
trên đặc điểm nhận thức của mỗi lứa
tuổi học sinh về mặt lí thuyết.
Ví dụ:
Do có sự khác biệt ở khả năng nhận thức của học sinh thuộc ban nâng cao và ban
cơ bản mà nội dung SGK cũng có sự khác nhau như: bài “Sự lai hóa obitan nguyên tử.
Sự hình thành liên kết đơn, liên kết đôi, liên kết ba” có trong chương trình SGK môn
Hoá học lớp 10 – Ban nâng cao nhưng nội dung này lại không có trong chương trình
ban cơ bản.
Nhìn chung khả năng nhận thức của học sinh thuộc ban nâng cao là tốt hơn rất
nhiều so với những học sinh thuộc ban cơ bản. Song không phải bất kì học sinh nào
thuộc ban nâng cao cũng đều có thể nhận thức một cách nhanh chóng nội dung về sự