CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN – HIỆU ĐIỆN THẾ
I. MỤC TIÊU.
- Hiểu được cách xây dựng khái niệm về công lực điện trường trong dịch
chuyển điện tích trong điện trường đều.
- Viết được công thức tính công lực điện trường trong sự di chuyển của một
điện tích trong điện trường của một điện tích điểm.
- Nêu được đặc điểm công của lực điện.
- Hiểu được khái niệm hiệu điện thế.
- Nêu được định nghĩa và xác định được mối liên hệ giữa điện trường và
hiệu điện thế.
- Giải được một số bài tập đơn giản về điện thế và hiệu điện thế trong SGK.
II. CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1. Giáo viên:
- Hình vẽ các đường sức điện trường, hình ảnh để xác định công của lực
điện trên khổ giấy lớn.
- Vẽ lên giấy khổ lớn hình vẽ về sự không phụ thuộc vào dạng của đường đi
của công lực đienẹ tác dụng vào điện tích dịch chuyển trong đienẹ trường.
- Chuẩn bị phiếu học tập.
2. Học sinh:
- Ôn lại kiến thức về khái niệm công trong cơ học, định luật Culông và về
tổng hợp lực.
- Ôn lại cách tính công của trọng lực.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.
1. Bài cũ:
- Trình bày khái niệm về điện trường và tính chất cơ bản của điện trường.
- Biểu thức xác định cường độ điện trường và áp dụng cho trường hợp
cường độ điện trường của một điện tích điểm gây ra.
2. Bài mới.
Hoạt động 1: Công của lực điện.
Đặt vấn đề: Tương tác tĩnh điện có nhiều điểm tương đồng với tương tác
thẳng MN?
b. Điện tích di chuyển theo đường
gấp khúc MNP?
c. Điện tích di chuyển theo đường
thẳng hoặc cong MN bất kì?
- Cồn vủa lực điện trong sự di
- Nhắc lại công thức tính công của một
lực:
os
A FSc
.
- Nhắc lại biểu thức tính công của trọng
lực:
P mgh
- Đặc điểm công của trọng lực: Không
phụ thuộc vào hình dạng đường đi, chỉ
phụ thuộc vào vị trí điểm đầu, điểm cuối
và khối lượng của vật.
- Lực điện tác dụng lên q
o
có hướng của
điện trường (từ bản cực dương sang bản
cạc âm) và có độ lớn
.
F q E
từng bước:
+ Khái niệm về thế năng một điện
tích trong điện trường.
+ Thế năng của một điện tích q trong
điện trường đều.
+ Thế năng của một điện tích q trong
- HS nhắc lại các công thức tính thế
năng trong trường trọng lực.
- Nghe GV trình bày và chuẩn bị trả
lời câu hỏi khi GV yêu cầu.
- kết luận và ghi vào vở
- Chỉ ra công thức tính công của lực
điện trong mọi trường hợp là:
M N
w -w
A điện trường của một điện trường của
một điện tích điểm.
+ công của lực điện và độ giảm thế
năng tĩnh điện.
+ vai trò thành phần trong công thức
tính điện thế đặc trưng cho điện
trường về phương diện tạo ra thế
năng.
Hiệu điện thế, điện thế.
và W
N
=qV
N
trong đó V
M
và V
N
là các đại lượng
không phụ thuộc vào điện trường
- Rút ra kết luận:
( )
MN M N
A q V V
+ Nêu một số ví dụ cụ thể chứng
minh điện thế của điện trường tại
một điểm phụ thuộc vào mốc điện
thế, trả lời câu C3.
- HS tiếp thu và có thể xâ dựng khái
là hiệu điện thế giữa hai điểm M và
N.
- GV xây dựng định nghĩa của hiệu
điện thế dựa vào công của lực điện
MN
MN
A
U
U
E
M N
Lưu ý: khi không cần để ý đến dấu
dùng được cho điện trường không
đều
Nếu còn thời gian: thì Gv có thể
hướng dẫn HS tìm hiểu khái niệm
mặt đẳng thế:
+ Khi di chuyển một điện tích q dọc
trên một đường nằm trên một mặt
đẳng thế thì thế năng tĩnh điện của q
dọc theo một đường đó?
+ Công của lực điện?
+ Các đường sức điện như thế nào
với các mặt đẳng thế.
- Nên làm thí nghiệm chứng minh về
mặt đẳng thế.
các đại lượng thì
U
E
d
- HS tiếp thu và ghi chép vào vở
HS thảo luận theo nhóm để chuẩn bị
trả lời các câu hỏi của GV.