Phụ nữ và bệnh tim mạch
Phụ nữ trên 50 tuổi có nguy cơ mắc phải các bệnh nguy hiểm
Nói đến bệnh gây tử vong ở phụ nữ, người ta thường nghĩ ngay đến ung thư
vú, ung thư cổ tử cung… thế nhưng ngày nay hàng triệu phụ nữ đang bước vào
thời kỳ mãn kinh lại thường mắc phải chứng bệnh mà tử thần ẩn nấp trong bóng
tối - đó là bệnh mạch vành tim. Ngoài ra, theo thống kê người ta thấy độ tuổi mắc
những bệnh động mạch vành ở phụ nữ thường xuất hiện trễ so với nam giới
khoảng 10 năm. Trong suốt quãng đời, bệnh mạch vành trở thành một tác nhân
nguy hiểm đến tính mạng. Căn bệnh này đã trở thành một tác nhân dẫn đầu gây
nên cái chết của hàng triệu phụ nữ mỗi năm trên thế giới, cao hơn so với con số
của chứng đột quỵ (stroke), ung thư phổi và ung thư vú cộng lại. Tuy vậy, theo
một cuộc thăm dò cho thấy hơn 75% số phụ nữ thường không biết rằng bệnh tim
mới chính là mối đe dọa lớn nhất của họ. Họ thường lo sợ về căn bệnh ung thư vú
hơn. BS. Vicki Seltzer, từng là giám đốc Trường sản phụ khoa American College
ở Mỹ đã phát biểu: “Phụ nữ lẽ ra nên quan tâm nhiều hơn về các căn bệnh tim
mạch”. Như vậy phụ nữ chúng ta nên làm gì?
Cần phát hiện sớm các triệu chứng
Một phụ nữ 58 tuổi, cảm thấy mệt mỏi tận xương tủy. Bà còn cảm giác
ngứa ngáy như kiến bò ở các ngón tay và ngón chân một cách dai dẳng. Sau đó
cơn đau xuất hiện, nó đau ruột lâm râm như chứng khó tiêu, nhưng tệ hơn. Là phụ
nữ khỏe mạnh, cao và hơi nặng cân, bà đã quyết định đến bác sĩ khám. Bà nói:
“Tôi muốn được khám tim. Có cái gì đó rất buồn cười ”.
Bác sĩ cho biết không có gì xấu cả. Tuy nhiên chỉ số cholesterol có cao.
Ông ấy không đo điện tâm đồ hay làm xét nghiệm gì khác hơn. Thay vào đó, ông
ta khuyên bà nên dùng các thức ăn tốt cho sức khỏe.
Mặc dù bà đã thắng lợi trên đường công danh nhưng bà đã nhập viện sau đó
vì không thể đi đứng gì được. Một động mạch tim của bà đã bị nghẽn, nhánh còn
lại thì 90% đã bị bít. Để tránh xảy ra cơn nhồi máu cơ tim, bác sĩ quyết định mổ
gấp.
Do đã nghi ngờ có bệnh tim mạch từ trước nên việc xử lý cho bà cũng được
thấy 88% các bác sĩ tuyến đầu không biết rằng các dấu hiệu và triệu chứng bệnh
tim ở phụ nữ có thể khác so với ở nam giới. Ngay cả ở trong bệnh viện, ở khoa tim
mạch trong giai đoạn đầu, các bác sĩ phải tốn nhiều thời gian chẩn đoán cho phụ
nữ hơn. Một bác sĩ giám đốc Bệnh viện Tim ở nam California, chứng kiến một
người đàn ông khoảng giữa độ tuổi 40 và một phụ nữ khoảng cuối độ tuổi 60,
cùng đến bệnh viện khoa tim mạch, và người đàn ông nói “tim”, và mọi người đều
chăm chú vào bệnh tim của ông ta. Trong khi người phụ nữ chỉ nói “tôi bị bệnh”
và như thế không làm cho ai quan tâm đến gì cả. Khi kết quả điện tâm đồ đưa ra
thì một vị bác sĩ vì lý do kỹ thuật đã làm lộn chúng nhưng không có sai sót nào.
Cuối cùng người đàn ông bị khó tiêu còn người phụ nữ thì bị nhồi máu cơ tim!
Cấp cứu bệnh tim như thế nào?
Nữ bệnh nhân thứ nhất đã để trễ 1 ngày. Bệnh nhân thứ hai, một phụ nữ 40
tuổi, nghiện thuốc lá nặng và cholesterol cao, đã để trễ 2 tuần. Sau khi làm việc
trong ngành vi tính với áp lực công việc cao chưa được 1 năm, bà bắt đầu thấy đau
ngực. Sau đó độ 10 ngày, cơn đau bắt đầu lan lên trên cằm. Cơn đau ngực có cảm
giác như tim bị nhói thắt lại, còn cằm thì đau như có luồng điện. Cơn đau làm bà
thức dậy vào ban đêm. Ban đầu cơn đau không kéo dài lâu, và sau đó bà có thể
ngủ lại. Rồi một đêm bà thấy ngực vô cùng thắt đau. Trên đường đến bệnh viện,
tim bà đã hai lần ngưng đột ngột. Người ta phải làm sốc điện tim cho bà. Bác sĩ
phát hiện hai động mạch vành bị nghẽn, bà phải trải qua giải phẫu và suýt mất
mạng.
Phụ nữ thường coi thường những cơn đau và không để ý chúng. BS.
Marianne Legato, Bệnh viện Columbia University ở New York nói: “Tôi có những
bệnh nhân bệnh tim thường cố gắng dọn dẹp nhà cửa và sắp xếp ngăn nắp rồi mới
đi đến bệnh viện để khám bệnh”. Có thể là do phụ nữ muốn đến bệnh viện sau đàn
ông. Phụ nữ bệnh tim mạch thường không dễ dàng chịu uống những loại thuốc
uống ngay sau khi có triệu chứng tim mạch. Điều đó có thể giải thích vì sao phụ
nữ mắc bệnh tim mạch thường dễ chết hơn nam giới. Khoảng 44% phụ nữ chết vì
bệnh tim trong khi chỉ có 27% là đàn ông.
Những lý do khác khiến gia tăng tỷ lệ tử vong ở phụ nữ bệnh tim
Báo cho bác sĩ biết nếu đang dùng liệu pháp hormon thay thế. Bác sĩ sẽ cân
nhắc việc phối hợp điều trị tim mạch trong giai đoạn có sử dụng điều trị bằng
hormon.
BS. HOÀNG PHƯỚC
BS. VĨNH PHÚ
(Theo Meredith Wadman)