UBND HUYỆN QUẾ VÕ
PHÒNG GD-ĐT
ĐỀ THI GIÁO VIÊN GIỎI VÒNG 1 NĂM HỌC: 2008-2009
MÔN THI: HÓA HỌC THCS
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 24/10/2008
Câu 1: (2 điểm)
Đồng chí hãy nêu kinh nghiệm để rút ngắn thời gian tiến hành và thực hiện thành công, an toàn,
khắc phục các hiện tượng không theo ý muốn của một số thí nghiệm sau ở trường THCS. Giải thích.
a) Khi làm thí nghiệm đốt cháy H
2
(thu từ phản ứng Zn+dd HCl loãng) thì lượng H
2
thoát ra rất
chậm, khó cháy, dễ nổ (Hoá 8).
b) Sau khi nung hỗn hợp bột Fe, S để phản ứng xảy ra thì chất rắn sau phản ứng thường vẫn bị nam
châm hút (Hóa 8-9).
c) Khi thực hiện phản ứng tráng bạc Glucozơ, thì sau phản ứng hỗn hợp lỏng trở thành nâu đen và
không thấy có Ag sáng bóng tạo thành bám vào thành ống nghiệm hoặc có bám nhưng rất ít, không
nhìn rõ (Hoá 9)
d) Trong thí nghiệm điện phân nước, ta thấy chỉ có khí thoát ra từ một cực, cực còn lại không có khí
thoát ra ? đó là điện cực nào ? Cách khắc phục (Hoá 8).
Câu 2: (2 điểm)
Hoàn thành các phương trình phản ứng sau (nếu xảy ra)
a) FeSO
4
+ AgNO
3
→
…… e) Ag + HCl + HNO
SO
4
→
…… g) HCOOC
6
H
5
+ NaOH
→
……
d) KClO
3
+ HCl
0
t
→
… h) Fe
3
O
4
+ CH
4
0
t
→
…
Câu 3: (3 điểm)
Đốt cháy hoàn toàn m gam than chứa 4% m là tạp chất trơ thì thu được hỗn hợp khí A gồm CO,
Phần 2: Ngâm cùng với AgNO
3
/NH
3
dư nóng thấy tạo thành 43,2 gam Ag kim loại.
Hãy xác định công thức cấu tạo của 2 chất hữu cơ và tính % khối lượng của chúng trong hỗn hợp X.
Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn.
Cho biết: H =1; C = 12; O = 16; Cl = 35,5; Fe= 56; Ba = 137.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - @ - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Chú ý: Giáo viên dự thi không được sử dụng thêm bất kỳ tài liệu nào khác.
Đưa lên mạng Internet hồi :14h ngày 24/10/2008 Bởi Ng Vân Lưỡng GV THCS Nguyễn Cao-Quế Võ-Bắc Ninh
UBND HUYỆN QUẾ VÕ
PHÒNG GD-ĐT
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM.
THI GIÁO VIÊN GIỎI NĂM HỌC: 2008-2009
MÔN THI: HÓA HỌC THCS
Câu 1 ( 2điểm)
Mỗi ý của một phần cho 0,25 điểm x 2 ý = 0,5 điểm mỗi phần.
a) Để H
2
thoát ra nhanh hơn, ta nhỏ vào hỗn hợp phản ứng vài giọt dung dịch CuSO
4
. Vì CuSO
4
có
vai trò như xúc tác làm tăng tốc độ phản ứng.
Để tránh nổ khi đốt H
2
ta cho H
2
d) Điện cực không thoát khí lúc đó là điện cực dương.
Khắc phục bằng cách thay pin mới vì khi có hiện tượng trên là do pin yếu nên mặc dù có khí thoát
ra ở một cực nhưng cực kia khí tạo ra bám vào điện cực không thoát đựợc.
Bài 2: (2 điểm)
Mỗi phương trình đúng cho 0,25 điểm ( trong đó cân bằng đúng 0,1 điểm )
Nếu viết sai CTHH của một sản phẩm trở nên thì cho phương trình đó 0 điểm.
Các phương trình phản ứng :
a) 3 FeSO
4
+3 AgNO
3
→
Fe
2
(SO
4
)
3
+ Fe(NO
3
)
3
+ 3 Ag
↓
b) C
6
H
5
CH
)
3
+ 2K
2
SO
4
+ MnSO
4
+8H
2
O
d) KClO
3
+ 6 HCl
0
t
→
KCl + 3 Cl
2
↑
+ 3 H
2
O.
e) Ag +HCl +HNO
3
→
không phản ứng.
f) 2HI + H
2
SO
O
4
+ CH
4
0
t
→
3 Fe + CO
2
↑
+ 2 H
2
O.
Bài 3: ( 3 điểm) Viết đúng 10 phương trình 0,1 x 10 = 1 điểm.
Tính đúng số mol 5 chất ban đầu 0,1 x 5 = 0,5 điểm.
Tính đúng khối lượng than là 6,25 gam 0,25 điểm.
Tính đúng nồng độ mol dung dịch Ba(OH)
2
là 0,175 M 0,25 điểm.
Lập được mỗi phương trình (I), (II) 0,25x2 = 0,5 điểm.
Tính đúng %V của mỗi khí CO, CO
2
lần lượt là 40% và 60% 0,25x2= 0,5 điểm.
Số mol các chất là:
3 4
Fe O
46,4
n 0,2 (mol)
232
t
→
2 CO (1), C + O
2
0
t
→
CO
2
(2).
+Phản ứng với Fe
3
O
4
nung nóng:
Fe
3
O
4
+ CO
0
t
→
3 FeO + CO
2
(3), FeO + CO
0
t
→
+ 2CO
2
→
Ba(HCO
3
)
2
(6).
(mol) 0,2 0,2 0,2 (mol) 0,15 0,3 0,15
+nung kết tủa: Ba(HCO
3
)
2
0
t
→
BaCO
3
↓
+ CO
2
↑
+ H
2
O (7)
(mol) 0,15 0,15
a) Tổng số mol CO
2
Fe + 2HCl
→
FeCl
2
+ H
2
↑
(8)
(mol) 0,06 0,12 0,06
FeO + 2HCl
→
FeCl
2
+ H
2
O (9)
(mol) x 2x
Fe
3
O
4
+ 8HCl
→
FeCl
2
+ 2 FeCl
3
+H
2
O (10)
CO
= 0,06 (mol)
Tổng số mol CO tạo ra khi than cháy là: 0,14 + 0,06 = 0,2 (mol)
Đưa lên mạng Internet hồi :14h ngày 24/10/2008 Bởi Ng Vân Lưỡng GV THCS Nguyễn Cao-Quế Võ-Bắc Ninh
Áp dụng ĐLBT NTHH cho phản ứng (1), (2) thì
2
C CO CO
n n n= +
= 0,5 (mol).
Vì trong hỗn hợp khí %V = %n nên ta có
CO
0,2
%V .100% 40%
0,5
= =
và
2
CO
0,3
%V .100% 60%
0,5
= =
Bài 4: (3 điểm)
Tính được khối lượng mỗi phần và số mol Ag 0,1 điểm.
Xác định được trong X có 0,2 mol nhóm –CHO 0,4 điểm
Xác định được khối lượng muối tạo ra từ X là 25,2 gam 0,4 điểm.
Xét TH1, TH2 loại 2 TH này vì R’, R” không phù hợp 0,4x 2 = 0,8 điểm.
Xét TH3 viết đúng 3 pứ, tìm được CTCT là C
6
H
3
. (1)
(mol) 0,2 0,4
Như vậy trong X phải chứa 0,2 mol hợp chất có nhóm –CHO.
Xét phần 1:
Vì phần 1 phản ứng được với NaOH nên phần 1 phải chứa hợp chất là axit, phenol, este. Theo bài ra
ta có số mol các chất là:
n
NaOH
= 0,4.1 = 0,4 (mol) và n
HCl
= 0,1.1 = 0,1 (mol).
Phương trình phản ứng trung hoà kiềm dư.
NaOH + HCl
→
NaCl + H
2
O. (2)
(mol) 0,1 0,1 0,1
Vậy số mol NaOH phản ứng với X là: 0,4 - 0,1 = 0,3 (mol)
Vì các chất trong X đều đơn chức nên muối tạo ra, NaOH phản ứng và axit (hoặc este, phe nol) phải
có số mol bằng nhau và bằng 0,3 (mol).
Theo phương trình phản ứng (2) ta có m
NaCl
= 0,1.58,5 = 5,85 (gam).
Vậy khối lượng muối tạo ra từ X là: 31,05 – 5,85 = 25,2 (gam).
Trường hợp 1: Nếu trong X chỉ có phenol R’-C
6
H
4
R”COOR+ NaOH
→
R”COONa +ROH. (4’)
Theo các phản ứng (4) hoặc (4’) thì có:
R"COONa
n =
n
NaOH
= 0,3(mol).
Đưa lên mạng Internet hồi :14h ngày 24/10/2008 Bởi Ng Vân Lưỡng GV THCS Nguyễn Cao-Quế Võ-Bắc Ninh
R"COONa
m 25,2
M
M 0,3
= =
= 84 R” = 17 (Loại vì không có gốc hiđrocacbon phù hợp)
Trường hợp 3: Nếu trong X có HCOOH hoặc HCOOR và một chất khác chứa C, H, O thì ta thấy chất
này tham gia cả phản ứng tráng gương ở phần 2.(Do các chất này chứa đồng thời cả nhóm –CHO).
Theo trên khi xét phần 2 ta thấy số mol của nó là 0,2 (mol) khi phản ứng với NaOH nó sẽ tạo ra 0,2
mol muối HCOONa.
HCOOH + NaOH
→
HCOONa + H
2
O. (5)
Hoặc HCOOR + NaOH
→
HCOONa + ROH. (5’)
Có m
M 0,1
= =
=11,6 R +115 = 116 R = 1 (Đó là gốc H-)
Chất này có CTCT là: C
6
H
5
-OH (phenol).
Khối lượng của mỗi phần là: m =
6 5
C H OH B
m m+
= 18,6 94.0,1 + m
B
= 18,6.
Vậy m
B
= 9,2 M
B
=
92
0,2
= 46 HCOOR = 46 vậy R = 1 (Gốc H-).
Do đó CTCT của B là HCOOH (Axit fomic).
Vậy các chất trong mỗi phần là: C
6
H
5
OH = 0,1 (mol) và HCOOH = 0,2 (mol).
%m trong mỗi phần chính bằng %m trong hỗn hợp nên: