SÁCH KIM QUỸ
THIÊN THỨ MƯỜI SÁU
MẠCH, CHỨNG VÀ PHÉP TRỊ BỆNH KINH, QÚY, THỔ NỤC,
HẠ HUYẾT, HUNG MÃN, Ứ HUYẾT

ĐIỀU 1
Mạch Thốn khẩu Động mà Nhược, Động tức là Kinh, Nhược tức là
Qúy.
ĐIỀU 2
Thầy nói : Xích mạch Phù, con người vàng, Nục chưa dứt. Hết vàng,
con người trong sáng, biết là Nục dứt.
ĐIỀU 3
Từ Xuân đến Hạ, Nục do Thái dương, từ Thu đến Đông, Nục do
Dương minh.
ĐIỀU 4
Nục gia (người vốn có bệnh Nục) không thể phát hạn, hạn ra hẳn trán
lõm xuống, mạch Khẩn Cấp, nhìn thẳng, không liếc được, không ngủ được.
ĐIỀU 5
Bệnh nhân mặt không có sắc máu, không nóng lạnh mạch Trầm,
Huyền là Nục, Phù, Nhược, đè tay vào tuyệt, hạ huyết, phiền, ho, tất thổ
Nục.
ĐIỀU 6
Thổ huyết, khái nghịch, khí lên, mạch Sác mà có nhiệt, không nằm
được - Chết.
ĐIỀU 7
Tửu khách (người nghiện rượu) ho, tất sinh thổ huyết. Đó là do uống
quá độ sinh ra.
ĐIỀU 8
Thốn khẩu mạch Huyền mà Đại, Huyền thời là giảm, Đại thời là
Khổng (Khâu), giảm thời là hàn, Khâu thời là hư, hàn, hư chọi nhau, ấy tên
gọi là cách, ở đàn bà thời bán sản, lậu hạ, ở đàn ông thời vong huyết.

Dùng 5 thăng nước, 1 thăng Mã thông trấp, đun lấy 1 thăng, phân làm
2 lần, uống nóng.
ĐIỀU 15
Hạ huyết, trước phấn sau huyết, đó là viễn huyết. Hoàng thổ thang
chủ về bệnh ấy.
HOÀNG THỔ THANG PHƯƠNG
(Cũng chủ thổ huyết, Nục huyết)
Cam thảo : 3 lạng Càn địa hoàng : 3 lạng
Bạch truật : 3 lạng Phụ tử (bào) : 3 lạng
A giao : 3 lạng Hoàng cầm : 3 lạng
Hoàng thổ trong bếp : nửa cân
Dùng 8 thăng nước, đun lấy 3 thăng, phân 2 lần, uống nóng.
ĐIỀU 16
Hạ huyết, trước huyết sau phân, đó là cận huyết, Xích tiểu đậu, Đương
quy tán chủ về bệnh ấy.
ĐIỀU 17
Tâm khí không đủ, thổ huyết, Nục huyết, Tả Tâm thang chủ về bệnh
ấy.
TẢ TÂM THANG PHƯƠNG
(Cũng trị Hoắc loạn)
Đại hoàng : 2 lạng Hoàng liên : 2 lạng
Hoàng cầm : 1 lạng
Dùng 3 thăng nước, đun lấy 1 thăng, uống hết 1 lần