PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG ĐẶC BIỆT
Trang - 193 -
trong lớp kim loại đã bò nóng chảy và đông lại nhanh. Một
phần hơi kim loại ngưng tụ lại trên bề mặt. Do đó lớp bề mặt
trở nên cứng có tính chòu mài mòn rất tốt.

+ Một số nhà nghiên cứu giải thích quá trình làm cứng
bằng cơ chế tác dụng của nhiệt. Ý kiến khác lạu giải thích
bằng quá trình di chuyển và tích tụ lại của vật liệu điện cực
làm bằng hợp kim cứng, gọi đó là quá trình “mạ bằng hợp kim
cứng”. Có lẽ do tác dụng của cả hai hiện tượng trên. Một “lớp
trắng” được hình thành với độ cứng rất cao (600-800 Hv), bề
dày của nó khoảng vài phần trăm milimét. Trong lớp này đầy
bộng khí. Khối u li ti bằng carbid, và nhiều vết nứt chân chim.
Lớp tráng chủ yếu thành hình từ nguyên liệu chính. Dưới đó có
một vùng 0,1 mm mà chất lượng nhiệt luyện của nó cũng ảnh
hưởng lớn đến tính chòu mài mòn.
+ Các đặc trưng công nghệ làm cứng bề mặt bằng tia điện
tử là điện dung, điện áp, cường độ dòng điện và thời gian gia

lưng của dao tiện tinh, mặt lưng của dao phay, mặt lưng và
cạnh trước của mũi khoan v. v. . .
Hình 5.55 :
Làm cứng bề mặt lưng của dao tiện tinh, bề
mặt đã tôi của mũi khoan
PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG ĐẶC BIỆT
Trang - 195 -
+ Công nghệ làm cứng bề mặt bằng tia lửa điện là công
nghệ đơn giản, công nhân có tay nghề không cao lắm cũng có
thể thực hiện được. Năng suất lao động cũng tương đối cao. Ví
dụ muốn làm cứng một bề mặt 1 cm
2
chỉ cần thời gian từ 30
giây đến 1 phút.
+ Khi tổ chức nơi gia công, cần chú ý đến tác dụng làm
loá mắt của tia lửa điện, do đó phải có ánh sáng mạnh để
chiếu sáng nơi làm việc.
+ Tính chòu nhiệt mài mòn của dao được tăng lên đáng
kể, song cũng chưa bằng với hợp kim cứng. Trong quá trình sử
dụng, không được tăng quá lớn tốc độ cắt, và nó cũng không
có khả năng gia công được những vật liệu mà dao cắt chế tạo
bằng thép dụng cụ đã không thực hiện được.
VIII. Đặc điểm và phạm vi ứng dụng :

1) Đặc điểm :
- Gia công tia lửa điện chủ yếu để gia công những vật
liệu khó gia công mà các phương pháp truyền thống không
làm được.
- Năng suất gia công phụ thuộc vào vật liệu điện cực và
tốc độ tiến của dụng cụ.

hợp sau : Biến cứng bề mặt chi tiết, làm tăng khả năng mài
mòn. Chế tạo và phục hồi các khuôn dập đã tôi và khuôn bằng
hợp kim cứng. Các lưới sàng, rây bằng cách gia công đồng thời
các lỗ bằng điện cực rất mạnh. Mài phẳng, mài tròn, mài sắc
hoặc làm rộng lỗ. Gia công các lỗ có đường kính nhỏ 0,15mm
của các vòi phun cao áp có năng suất cao (từ 15 đến 30
s/chiếc), gia công lỗ sâu từ 60mm cho sai số 5
μm. Lấy các
dụng cụ bò gãy và kẹt trong chi tiết (bulon, taro . . .). Gia công
khuôn mẫu và các chi tiết cần độ chính xác cao bằng vật liệu
hợp kim cứng, v.v…
- Hiện nay phương pháp này được áp dụng để làm cứng
các dụng cụ sau : Dao cắt gọt gỗ, dao cắt kim loại, Khuôn rèn
dao cắt, cánh bơm nước, mũi khoan nhỏ, khoan đá, mũi đục
đá, các chi tiết máy công nghiệp.
- Do tính chất phức tạp của công nghệ, mà không thể nói
một cách nhất quán về tính kinh tế. Nó phụ thuộc rất nhiều
PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG ĐẶC BIỆT
Trang - 197 -
vào nhiệm vụ đã cho, vì vậy phải xem xét trong từng trường
hợp cụ thể. Trong bảng dưới đây là những số liệu có tính chất
thông tin về thời gian để chế tạo dụng cụ ép nhựa có kích
thước lớn, khi gia công bằng cắt gọt và gia công bằng tia lửa
điện.
Bảng 5.7 :
Thời gian cần thiết để chế tạo khuôn ép nhựa gia công cắt gọt
và tia lửa điện
Gia công truyền
thống
Gia công tia lửa điện

350
28
44
24,5
15
12

13
105
62
130
60
41

30
90
50
144
156
13

48
223
156
298,5
231
66

91
47

- Ở nước ta còn quá ít máy gia công tia lửa điện được sử
dụng trong công nghiệp, vì vậy chúng ta còn rất nhiều việc
phải làm để cho kỹ thuật gia công hiện đại này ngày càng
được ứng dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả kinh tế lớp.
Hình 5.56 :
Sự tăng trưởng của năng suất
PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG ĐẶC BIỆT
Trang - 199 -
B - PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG CẮT
DÂY TIA LỬA ĐIỆN
(Electric Discharge Wire Cutting - Wire EDM)
Mục tiêu : Sau khi học nghiên cứu xong chương này, người
nghiên cứu có khả năng sau :
- Hiểu khái niệm gia công cắt dây tia lửa điện.

- Hiểu, biết nguyên lý gia công bằng cắt dây tia lửa điện.
- Tường minh dụng cụ và thiết bò. I. Khái niệm :
Là phương pháp gia công tia lửa điện nhưng khác ở chỗ
điện cực được làm bằng một dây mảnh, được cuốn liên tục
chạy theo đường gia công đònh trước.
Từ khi kỹ thuật NC/CNC được sử dụng rộng rãi, máy tia lửa
điện có điện cực cắt không phải dạng đònh hình, mà là dây kim
loại được áp dụng đã phát triển nhanh chóng. Đây là máy
EDM bằng dây, nên gọi là máy cắt dây tia lửa điện.
Hình 5.57 :
Sơ đồ nguyên lý gia công
cắt dây tia lửa điện
Hình 5.58 :
Sơ đồ gia công bằng điện cực dây.
1) Phôi
2,7) Các con lăn dẫn hướng
3) Dây điện cực;
4,5) Các cuộn dây
6) Dưỡng chép hình