NHỮNG BÀI THUỐC HAY VỀ MẮT
CHẢY NƯỚC MẮT DO CAN THẬN HƯ HÀN
(Trích trong ‘ Cuộc Đời Và Kinh Nghiệm Của Người Thợ Già Trị
Bệnh’ của Lê Đức Thiếp Việt Nam).
ông Vũ Bá H, 50 tuổi, hai tròng trắng tinh, không đỏ, không sưng
nhức gì cả, cứ chảy nước mắt sống (mắt, không nĩng), rịng rịng cả ngày,
mỗi ngày phải dùng 5 -7 khăn nhỏ để thấm ướt đẫm, nhiều khi nước mắt cịn
chảy xuống giấy tờ trên bàn làm việc, bệnh đã ba tháng. Mạch hai bộ xích
Trầm và không lực, mạchtả quan Huyền và Trì. Đã được khám theo YHHĐ
và được kết luận phải mổ, nhưng mổ vẫn chưa chắc đã khỏi hẳn. Vì sợ mổ
nên tìm thuốc YHCTuống.
Dựa vào mạch, tôi chẩn đốn là Can Thận hư hàn, cho dùng bài Lý Âm
Tiễn (Xuyên quy 20g, Thục địa40g, Hắc khưông 8g, Cam thảo 4g, Phụ tử
8g), thêm Ngũ vị tử 12 hạt (1g), Ngưu tất 4g, Xa tiềntử 6g). Uống 3 thang,
bệnh bớt 7/10, uống thêm 3 thang nữa, khỏi hẳn.
CÁC Y ÁN HAY VỀ MẮT
MẮT MỜ DO ÂM HUYẾT HƯ HÀN
(Trích trong ‘ Cuộc Đời Và Kinh Nghiệm Của Người Thợ Già Trị
Bệnh’ của Lê Đức Thiếp Việt Nam).
Huỳnh thị H, 30 tuổi, thợ may, độc thân. Gần tết, nhận đồ may quá
nhiều, phải thức sáng đêm may cho kịp hàng cho thân chủ, sau đó bị mệt
nhồi, mắt mờ không đọc được báo. Đã uống 1 ít thang thuốc của thầy thuốc
ở gần nhà nhưng không thấy bớt. Khám thấy tròng trắng ở 2 mắt trắng tươi,
tròng đen đen nhánh, hai đồng tử tinh nhanh như thường. Bệnh đã 3 tuần,
mạch 2 bộ xích Trầm, Vi, không có lực.
Chấn đốn: Can Thận hư hàn.
Xử phương: Phụ Tứ Lý Âm Tiễn: Xuyên quy 12g, Hắc khương 8g,
Thục địa 12g, Cam thảo 4g, Phụ tử 8g.
Sắc uống 2 thang. Khám lại, mắt đã đọc được báo, mạch hai bộ xích
đã hơi có lực. Cho uống tiếp hai thang thì bệnh khỏi.
Khi trở lại tái khám, người bệnh cho biết: "hôm đầu con cầm thuốc về,

Khám chuyên khoa: Mắt phải 1/ 10, Mắt trái l5/ 10.
Chẩn đốn theo YHHD: Giác mạc viêm do siêu vi.
Chẩn đốn theo YHCT: Ngoại cảm phong nhiệt ẩn nấp ở Tỳ.
Xử phưông: Tiểu Thừa Khi Thang Gia Giảm:
Cam thảo 4g, Hậu phác 6g, Trần bì 4g, Đại hồng (để sống) 6g, Chỉ
xác 8g, Bạch thược 8g, Hoạt thạch 4g, Kinh giới 6g
Xa tiền 6g, Mạn kinh 4g, Sinh địa 8g. Uống 4 thang, ngày 1 thang, M
P không cịn kích thích, chỉ cịn mờ, thị lực tăng 5/ 10.
Cho uống tiếp 3 thang Lục Vị (Đơn bì, Hồi sơn, Phục linh, Sơn thù,
Thục địa, Trạch tả) thêm Đưông quy 18g, Ngưu tất 10g, Cát căn 10g, Mạch
mơn 8g, Mộc tặc 4g,.
Sau 14 ngày điều trị, Mắt bên phải trở lại bình thường.
HỒNG ĐIỂM VIÊM (Viêm VõngMạc Trung Tâm Tiết Dịch)
(Trích trong ‘ Tạp Chí Đông Y’ số 122, Việt Nam).
Phạm Xuân H, 28 tuổi. Đang công tác bình thường, tự nhiên thấy
nhức đầu nhẹ, 2 mắt có cảm giác nặng, lau dụi không mất, rất khĩ nhìn, có
một quầng màu xanh thẫm che trước mắt, to bằng cái chén uống nước, vì
vậy đọc sách không được, đi lại khó khăn. Khám chức năng thị giác theo
chuyên khoa:
Thị lực mắt phải: 6/ 10, kính (không tăng).
Mắt trái:4/ 10, (nt).
Làm thị truờng: Chu biên bình thường.
Soi mắt: Ở trung tâm có ám điểm tuyệt đối, rộng 200. Tim phổi, các
bộ phận khác bình thường.
Khám thực thể mắt:
+ Bán phần trước bình thường.
+ Thủy tinh thể, Thủy tinh dịch bình thường.
+ Đáy mắt, thần kinh, gai thị, các huyết quản không có tổn thưông.
+ Võng mạc vùng trung tâm cường tụ, không thấy ánh trung tâm.
+ Trên diện hồng điểm có 1 số chấm, vết xuất tiết màu vàng nhạt.

liền, rồi hướng dẫn cho vợ ông ấy làm cho chồng ở nhà, vì từ nhà hai ông bà
đến chỗ tôi trị hơi xa. Một thời gian sau gặp lại ông, mắt ông đã sáng. ông
cho tôi biết rằng khi đi khám mắt lại, bác sĩ chuyên khoa đã nói: “tôi chưa
bao giờ gặp trường hợp mắt khỏi hồn tồn như thế bao giờ!”.
MẮT SƯNG ĐAU không NHẮM MỞ ĐƯỢC
(Trích trong ‘Châm Cứu Bách Bệnh Thực DụngNghiệm Phưông ’
của Thẩm Tá Đình).
Hồng Lục Lập, 11 tuổi. Hai mắt sưng đau không nhắm mở được,
tròng mắt có gân máu, mắt bên trái nặng hơn. Bệnh đã hơn một tháng, dùng
nhiều thuốc mà không có kết quả.
Châm tả huyệt Tinh minh, Tồn trúc, Ngư yêu, Thượng tinh, Hợp cốc.
Châm ra máu Ty trúc không, Nhĩ tiêm, Ẩn bạch, Lệ đồi.
Kết quả: Mắt thấy nhẹ hơn, mở mắt được.
Châm lần thứ hai: giống như trên, hết nhức.
Lần thứ ba, tư cũng châm như trên. Kết quả: tròng trắng bớt gân máu,
mắt hơi thấy được.
Trị lần thứ năm như trên. Kết quả gân máu tan nhiều, hai mắt hết nhức,
ngày hôm sau thấy rõ hơn.
Châm lần thứ sáu cũng như trên, mắt mở to được.
Lần thứ bẩy cũng giống như trên. Kết quả: Mắt mở thấy ánh sáng, mắt
bên trái chưa thấy rõ.
Châm lần thứ tám, chín cũng như trên. Mắt nhẹ nhiều, mắt bên phải
thấy rõ hơn nhưng bên trái chưa thấy rõ lắm.
Lần thứ mười, mười một: giống trên nhưng không dùng huyệt Ẩn
bạch và Lệ đồi nữa.
Kết quả: bệnh khỏi hẳn.
MẮT SƯNG ĐAU ĐỎ
(Trích trong ‘Tạp Chí Đông Y’ số 74, Việt Nam).
Nguyễn Thị V , 46 tuổi. Đi làm ngoài đồng về, thấy đau nhức đầu, tai
ù, mắt buốt, chóng mặt rồi sinh ra mắt giật, sưng đau, đỏ, buốt, chị không

Tâm ), Thảo quyết minh 10g, Cúc hoa 12g, Hồng cầm 8g, Thưông truật 8g,
Thuyền thối 4g, (để làm sáng mắt). Uống liên tục 50 thang. Kết quả khi ra
viện: MP 7/ 10, MT 10/ 10.
THUỶ TINH CÓ VẬT CHƠI VƠI
(Trích trong ‘ Tạp Chí Đông Y’ số 96, Việt Nam).
Nguyễn Thị M…32 tuổi. Mắt có cảm giác như ruồi bay, nhìn không
rõ.
Khám chuyên khoa:
MP, đếm ngón tay: 0, 50m.
MT, đếm ngón tay: 1, 00m.
Bán phần trước bình thường.
Soi ánh đồng tử: có từng vật đen lượn đi lượn lại mỗi khi người bệnh
đảo mắt. Đáy mắt xem không rõ. Tổng trạng cơ thể, răng hàm mặt, tai mũi
họng và xét nghiệm máu đều bình thường.
Chần đốn theo YHHĐ: Thủy tinh thể có vật chơi vơi.
Chẩn đốn theo YHCT: Can hỏa thượng xung do Thận thủy suy.
Xủ phưông: Chè vằng 60g, Ngấy hưông 30g, Hồng bá 8g, Lai quy8g,
Hồng cầm 8g, Chi tử 8g, Sinh địa8g Bồ cu vẽ 20g, Kinh giới 8g. Mỗi ngày
uống 1 thang.
Sau khi uống, thuốc: đếm ngón tay - 2, 00m.
MT M P
1 tháng: 1/ 101 / 10
2- 3/ 102/ 10
3- 5/ 103/ 10
4- 8/ 105/ 10
5- 8/ 105 / 10
6- 10/ 108/ 10
Khám lại: Vật chơi vơi chỉ còn những hạt li ti.
XUẤT HUYẾT Ở THỦY TINH DỊCH (Can Phong Nhiệt).
(Trích trong ‘ Tâm Đắc Và Nghiệm Án’ của Đào Viết Hà, Việt