“Thuần phục” trẻ không vâng lời Gần đây, chị Nhung, ở Thanh Xuân, Hà Nội thấy cậu con trai 13
tuổi vốn rất nghe lời tự dưng hay càu nhàu và hò hét inh ỏi cả nhà bất
cứ khi nào bị bố mẹ nhắc việc gì. Cầm đồ gì lên, cháu cũng thả rầm một
cái như để phản đối.
Hai vợ chồng chị bảo con lên phòng chuẩn bị quần áo đi thăm ông bà
thì cháu nhất quyết không đi. Hỏi gì cũng không nói, cháu tỏ rõ sự chán
chường và thất vọng với cha mẹ.
Theo lời kể của chị Nhung, mọi chuyện bắt đầu từ một lần bố Dũng
có hứa nếu trong tuần cậu được hai lần điểm 10 thì cuối tuần sẽ cả nhà đi
công viên và cho chơi trò đua xe bắn súng. Từ sau hôm nghe bố nói điều đó,
cậu đã được hai điểm 10 liền. Nghĩ thế nào cũng được đi chơi, cậu đã khoe
với vài đứa bạn thân ở lớp và hàng xóm. Mỗi lần nhắc đến thì cháu đều thấy
tự hào.
Thế nhưng bố cậu lại có việc đi công tác xa đột xuất, nên lời hứa đó
không thành hiện thực.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Hằng Phương, chuyên viên tư vấn tâm lý, Trung
tâm Nghiên cứu Tâm lý trẻ em N-T Nguyễn Khắc Viện cho biết, khi biết
rằng lời hứa của bố, sự cố gắng, chờ đợi của mình chẳng có nghĩa lý gì cả,
Dũng đã có sự phản kháng dữ dội. Hơn nữa, cậu còn cảm thấy xấu hổ với
bạn mình đã khoe khoang.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chuyện con cái không vâng lời. Có khi
việc không nghe lời xuất phát từ trẻ, muốn khẳng định cái tôi, muốn thể hiện
bản thân… Nhưng ngược lại, thỉnh thoảng, chính cách cư xử chưa hợp lý
của bố mẹ lại làm con thêm bướng bỉnh.

thế nhỉ”, nặng nề hơn thì “Mẹ thấy khổ sở vì có đứa con hư hỏng như con”.
Thậm chí, có gia đình còn thường xuyên dùng câu “Cái đồ hư hỏng”. Sự thật
thì có thể vấn đề mà con gây ra chưa đến mức nghiêm trọng như lời bố mẹ
nói. Nhưng ngay cả khi con có hư thật thì chưa phải đến mức lúc nào trẻ
cũng cư xử không ra gì.
Lúc này, cha mẹ hãy chọn một từ cho hợp lý để nói với con. Thay vì
nói con hư tất tật, thì có thể nói “Bố (mẹ) thấy con hư vì đã làm vỡ cái bình
đá quý”, “Bố mẹ rất bực mình vì con đã không vâng lời bố mẹ trong chuyện
đi thăm hỏi ông bác họ hoặc trong chuyện con cáu giận em”…
Điều này có nghĩa là, chúng ta sẽ nói đúng chuyện mà trẻ vừa gây cho
ta khó chịu, chứ không nói về cả con người, nhân cách của trẻ. Tương tự như
vậy, khi chúng ta có ý định khen trẻ điều gì đó, nếu chúng ta nói “Con thật
tuyệt vời. Con thật giỏi” cũng sẽ không đem lại tác dụng như khi chúng ta
nói rõ cụ thể điều mà trẻ đã làm được. Chẳng hạn: “Mẹ thấy con thật người
lớn khi biết giúp em cất dọn đồ chơi”, “Bố thấy con đã rất thành công khi
sửa được cái điều khiển tivi này”…
3. Để định hướng cho trẻ làm đúng với yêu cầu của mình, cha mẹ
có thể sử dụng những mẫu câu:
- “Bố, mẹ muốn con + vấn đề” (Bố mẹ muốn con nhanh chóng dọn lại
số đồ chơi này vào giỏ, Bố mẹ muốn con rửa tay nhanh hơn).
- “Con giúp mẹ + vấn đề” (Con giúp mẹ cất đôi tất của con vào máy
giặt nhé).
- “Bố, mẹ biết con có thể + vấn đề” (Bố mẹ biết con có thể mặc áo
nhanh hơn mà).
- “Bố, mẹ đã đồng ý cho con + vấn đề, nhưng không đồng ý + vấn đề”
(Bố mẹ đồng ý cho con sang nhà anh hàng xóm chơi, nhưng bố mẹ không
đồng ý chuyện con chưa làm xong bài tập này).
- Thể hiện tình cảm với con bằng mọi cách:
“Bố, mẹ rất buồn nếu + vấn đề” (Bố mẹ rất buồn phiền nếu cứ mỗi lần
bố mẹ đề nghị con đi thay quần áo nhưng con lại cứ mải xem tivi như