Chặn Đứng bệnh AIDS ở trẻ em
“Ngày Thế Giới Bệnh AIDS”- World AIDS Day ra đời vào mồng 1
tháng 12 năm 1988 với mục đích nhắc nhở dân chúng về các hiểm họa do
bệnh AIDS gây ra cho con người.
Mỗi năm, ngày này mang một chủ đề khác nhau như “Phụ nữ với
bệnh AIDS”, “AIDS và Gia Đình”, “Một Thế giới, Một Hy Vọng”, “Sự
Tham Gia của Cộng Đồng”, “Kỳ Thị và Đối Xử Khác Biệt”…
Dải nơ mầu đỏ là biểu tượng quốc tế của ngày này.
Chủ đề năm 2007 của Ngày Thế Giới AIDS là “Chặn Đứng bệnh
AIDS ở trẻ em”
Cho tới cuối năm 2007, có khoảng 2.5 triệu trẻ em dưới 15 tuổi trên
thế giới đang sống với HIV. Chỉ riêng năm 2007, có 420,000 em mới bị
nhiễm. Đồng thời cứ mỗi 15 giây đống hồ là có một em bị mồ côi cha hoặc
mẹ chết vì HIV/AIDS. Chúng phải đối diện với không có thực phẩm, thuốc
men, phải bỏ học để tự lực cánh sinh, sống vất vưởng cô đơn.
Các em thường bị nhiễm HIV trong khi còn nằm trong lòng người mẹ
mang bệnh, trong lúc mẹ trở dạ sinh đẻ hoặc khi mẹ cho con bú sữa của
mình.
Khi bú sữa mẹ, từ 10 tới 20% các em có nguy cơ bị nhiễm HIV,
nhưng nếu không bú sữa mẹ thì tỷ lệ tử vong vì bệnh tiêu chẩy và bệnh
nhiễm hô hấp lại nhiều gấp 6 lần. Lý do là sữa mẹ cung cấp cho con đầy đủ
chất dinh dưỡng và khả năng miễn dịch với bệnh tật rất cao. Do đó, các nhà
chuyên môn khuyên các bà mẹ này nên cho con bú ít nhất là ba tháng sau
khi sanh để tạo sức mạnh cho con.
Ngoài ra, các em còn lây bệnh qua tiếp nhận máu nhiễm HIV, ống
kim chích không khử trùng, quan hệ tình dục trước khi tới tuổi hiểu biết
hoặc bị cưỡng hiếp, lạm dụng. Tại vài địa phương ở châu Phi, có một huyền
thoại là nếu giao hợp với nữ giới còn trinh, HIV sẽ được chữa khỏi. Do đó
nhiều em bé đã bị hãm hiếp.
Tại các quốc gia có lợi tức cao, lây lan HIV từ mẹ sang con hầu như
nevirapine, có thể hòa tan trong nước và chỉ cần uống 2 lần mỗi ngày.
Tới cuối năm 2006, có 7.1 triệu người tại các quốc gia đang phát triển
cần thuốc đặc trị chữa AIDS, mà chỉ có 28% nhận được thuốc vì giá thành
của thuốc quá cao.
Vài thắc mắc về HIV/AIDS
1-HIV là gì?
HIV viết tắt của chữ Human Immunodeficiency Virus, là một loại siêu
vi trùng làm tiêu hao hệ thống miễn dịch trong cơ thể con người.
Siêu trùng này đặc biệt tấn công bạch huyết cầu T4 là loại giúp cơ thể
phòng ngừa và chống lại sự xâm nhập của các tác nhân có hại.
2-Có gì khác biệt giữa HIV và AIDS?
HIV khác với AIDS.
Người có HIV dương tính là người có siêu vi HIV trong cơ thể. Bệnh
nhân thường chưa có dấu hiệu gì.
Sau một thời gian, tế bào T4 bị tiêu diệt gần hết, cơ thể trở nên suy
yếu, nhiều cơ quan, bộ phận dễ bị nhiễm độc đồng thời với vài bệnh ung thư.
Đây là thởi kỳ bệnh AIDS, viết tắt của Acquired Immuno Deficiency
Syndrome
3-Có cách nào để biết một người bị nhiễm HIV hoặc AIDS?
Nhiễm HIV không có một dấu hiệu đặc biệt nào. Nhiều người nhiễm
HIV vẫn sống như thường cả vài năm nếu được điều trị. Khi chuyển sang
giai đoạn bệnh AIDS thì họ mắc một số bệnh có liên hệ tới HIV, như là lao
phổi, nhiễm trùng máu, bệnh nấm, vài loại ung thư…
4-Liệu tôi có bị lây HIV khi uống chung ly nước với người bệnh?
Rất khó bị nhiễm HIV khi ăn cùng mâm, bắt tay hoặc cùng cầm vào
một vật. Chỉ có rủi ro nhiễm khi tiếp cận với máu hoặc dịch nước từ người
bệnh.
5-Có thuốc chữa dứt AIDS không?
Cho tới bây giờ, chưa có thuốc trị dứt bệnh AIDS, tuy nhiên có thuốc
đặc trị để áp đảo HIV, trỉ hoãn bệnh AIDS trong nhiều năm. Do đó, cần lưu
ngăn ngừa nhiễm bệnh bằng các phương pháp tự bảo vệ.
Mặc dù HIV có trên khắp thế giới nhưng sự nhiễm bệnh không tùy
thuộc vào quốc gia người du lịch tới, mà tùy thuộc vào sinh hoạt, hành vi
của người đó khi tới nơi này.
Khách du lịch sẽ có nhiều nguy cơ nhiễm bệnh, nếu đương sự làm tình
với người nhiễm HIV; dùng chung ống kim chích bị nhiễm trùng; xâm da,
xỏ lỗ tai với dụng cụ không khử trùng; tiếp nhận máu hoặc huyết tương của
người mang bệnh.
Nhắc lại là HIV không lan truyền do ăn cùng bàn, ở cùng nhà, không
do bắt tay, hôn má, không có trong không khí, thực phẩm, nước uống.
Nhưng có trong máu, tinh dịch và âm dịch người bệnh.
Tóm lại, để cho bệnh có thể lan truyền: HIV phải hiện diện trong một
số dung dịch chất lỏng của cơ thể và sự lan truyền xẩy qua một vài hành
động của người bệnh, người lành. Trong dung dịch đó, số lượng siêu trùng
này phải khá nhiều mới đủ để gây bệnh. Và HIV chỉ gây bệnh khi nó vượt
qua một hàng rào cản để xâm nhập vào dòng máu lưu thông.
Kết luận
“Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong việc chữa trị, ảnh hưởng của HIV
đối với trẻ em và thiếu niên vẫn còn đáng quan ngại. Các em vẫn còn ở trong
tình trạng rất khó khăn. Chúng ta phải cố gắng giúp các em có cơ hội tiếp tục
việc học, tiếp nhận được sự điều trị chăm sóc. Chúng ta cũng cần giúp đỡ
những người cao tuổi, các gia đình cộng đồng đang nuôi nấng chăm sóc các
em.” Đó là lời kêu gọi của chuyên gia Tom Franklin, cố vấn về HIV/AIDS
của Quỹ Nhi Đồng Thế Giới-UNICEF.
Xin hãy “Cùng nhau cứu giúp trẻ em”, “Cùng nhau chống lại bệnh
AIDS”.
Bác sĩ Nguyễn Ý Ðức