VẾT THƯƠNG LỒNG NGỰC
(PENETRATING CHEST TRAUMA)
Phần 2

24/ ĐƯỜNG XẺ ĐƯỢC LỰA CHỌN ĐỂ SỬA CHỮA THƯƠNG
TỔN TIM ?
Đó là một vấn đề ưa thích cá nhân và kinh nghiệm. Nhiều thầy thuốc
ngoại chấn thương thích một đường cắt dọc xương ức (median sternotomy)
cho hầu hết các thương tổn tim, dành phương pháp mở ngực trái (left
thoracotomy) cho các thương tổn sau hay mở ngực ở phòng cấp cứu
(emergency room thoracotomy). Những thầy thuốc ngoại khoa khác ưa thích
hơn một mở ngực trái cho hầu hết các trường hợp. 25/CÓ PHẢI THIẾT YẾU PHẢI ĐÓNG NGOẠI TÂM MẠC
SAU KHI SỮA CHỮA THƯƠNG TỔN TIM?
Ngoại tâm mạc nên được đóng lại nếu có thể thực hiện mà không phải
kéo căng. Một lỗ mở nên được để lại ở phần trên (đáy của tim) để tránh chèn
ép tim trở lại. Việc đóng ngoại tâm mạc không phải luôn luôn có thể thực
hiện được bởi vì tim lớn đo quá tải dịch hay suy tim. Trong những trường
hợp này ngọai tâm mạc nên được để mở.
26/ XÉT NGHIỆM HẬU PHẪU NÀO NÊN ĐƯỢC THỰC HIÊN
SAU KHI SỬA CHỮA THÀNH CÔNG THƯƠNG TỔN TIM ?
Thường quy, một điện tâm đồ và một siêu âm tim được thực hiện.
Bệnh nhân nên được đánh giá lại một vài tuần sau đó bởi vì tỷ lệ cao những
di chứng muộn trên tim. Những biến chứng muộn được ghi nhận gồm có
septal defects, các thương tổn van tim, loạn vận động (dyskinesia), giảm vận
động (hypokinesia), và tràn dịch màng ngoài tim.
27/ CÁC CHỈ ĐỊNH CỦA MỞ NGỰC PHÒNG CẤP CỨU
TRONG TRƯỜNG HỢP CHẤN THƯƠNG XUYÊN NGỰC ?
Bất cứ bệnh nhân với mất các dấu hiệu sinh tồn trước và sau khi đến

đến được bệnh viện, đòi hỏi mở ngực cấp cứu (emergency thoarcotomy).
31/ KỂ 4 CAN THIỆP KHẢ DĨ TRONG MỞ NGỰC CẤP CỨU
1. Kẹp động mạch chủ để làm gia tăng sự thông máu sinh tử.
2. Làm ngưng xuất huyết từ tim hay những mạch máu lớn.
3. Làm giảm bớt chèn màng ngoài tim.
4. Xoa bóp tim trực tiếp.
32/ CÓ PHẢI TẤT CẢ CÁC VẾT THƯƠNG XUYÊN TRUNG
THẤT DO ĐẠN BẮN ĐỀU CẦN PHẪU THUẬT ?
Hơn 70% những bệnh nhân có huyết động ổn định không cần phải
mổ.
33/ ĐỂ ĐÁNH GIÁ NHỮNG BỆNH NHÂN VỚI VẾT THƯƠNG
DO SÚNG BẮN XUYÊN TRUNG THẤT VÀ ỔN ĐỊNH HUYẾT
ĐỘNG, CẦN PHẢI LÀM GÌ ?
- Siêu âm chấn thương (trauma ultrasound) để loại bỏ tràn dịch màng
ngoài tim.
- Chụp phim ngực.
- CT Scan cột sống để đánh giá hướng đi của đạn đạo. Nếu đạn đạo
nằm xa các huyết quản quan trọng và đường tiêu hóa hô hấp, không cần phải
thăm dò gì thêm. Nếu nghi ngờ đường đi của đạn, có thể thực hiện một chụp
động mạch chủ hay thực quản hay nội soi. CT cột sống có thể loại bỏ sự cần
thiết phải thực hiện chup mạch máu (angiography) hay thăm dò thực quản
trong 2/3 các bệnh nhân ổn định huyết động.
34/ NHỮNG THƯƠNG TỔN NÀO CÓ KHUYNH HƯỚNG
CHẢY MÁU ÍT HƠN : NHỮNG THƯƠNG TỔN PHỐI HAY GAN ?
Những thương tổn phối chảy máu ít hơn những thương tổn gan vị hai
lý do : các mạch máu phổi là hệ áp suất thấp, và mô phổi có nhiều
thromboplastin.
35/ NHỮNG TÌNH TRẠNG CHẤN THƯƠNG NÀO LÀM DỄ
NGHẼN MẠCH KHÍ (AIR EMBOLISM) ?
- Các chấn thương các buồng tim có áp lực thấp, phổi và các tĩnh

- Tỷ lệ tử vong đối với thương tổn thực quản là 5 đến 25% nếu được
sửa chữa trong vòng 12 giờ, và 25 đến 66% nếu được điều trị sau 24 giờ.
40/ CHẨN ĐOÁN TRÀN NHŨ TRẤP MÀNG PHỐI DO CHẤN
THƯƠNG SAU MỘT CHẤT THƯƠNG XUYÊN NGỰC ?
Tràn nhũ trấp màng phổi (chylothorax) thường xảy ra sau thương tổn
vùng dưới đòn trái (chỗ nối của ống ngực với tĩnh mạch dưới đòn trái) hay
một thương tổn trung thất. Tràn nhũ trấp trung thất có thể biểu hiện bởi chất
dịch như sữa trong xoang phế mạc. Chất dịch có thể không có dạng vẻ sữa
đặc trưng, đặc biệt là nếu bệnh nhân không được nuôi bằng đường miệng.
Chẩn đoán được xác nhận bởi hàm lượng protein cao (> 3g/dL), một hàm
lượng mỡ toàn thể (>0,4 g/dL), pH kiềm, nồng độ triglyceride hơn 200
mg/dL, và một sự nổi trội rõ rệt các tế bào lympho, mặc dầu những dấu hiệu
này không luôn luôn hiện diện. Chụp mạch bạch huyết (lymphoangiography)
có thể xác nhận nơi thương tổn ống ngực.
41/ TRÀN NHŨ TRẤP DO CHẤN THƯƠNG ĐƯỢC XỬ TRÍ
NHƯ THẾ NÀO ?
Điều trị không phẫu thuật với dẫn lưu bằng ống ngực và một chế độ
ăn uống ít mỡ hay dinh dưỡng hoàn toàn bằng đường ngoài ruột hầu như
luôn luôn mang lại thành công. Somatostatin làm tăng nhanh sự biến mất
của rò nhũ trấp (chyle leak).
42/ NHỮNG CHỈ ĐỊNH CAN THIỆP NGOẠI KHOA ĐỐI VỚI
TRÀN NHŨ TRẤP DO CHẤN THƯƠNG
Can thiệp ngoại khoa được chỉ định nếu một rò nhũ trấp quan trọng
vẫn tồn tại mà không có dấu hiện cải thiện sau 10 đến 14 ngày điều trị bảo
tồn.
43/ NHỮNG THỦ THUẬT MỐ ĐỐI VỚI TRÀN NHŨ TRẤP
DAI DẲNG ?
1. Mở ngực sau-bên phải (right posterolateral thoracotomy) và buộc
khối (mass ligation) các mô giữa động mạch chủ và thực quản trên cơ hoành.
2. Buộc ống ngực bằng nội soi ngực.