Lật tẩy những "thông số ảo" hay được sử dụng để
quảng cáo (Phần I)
Chắc nhiều người sẽ tưởng tôi đùa khi bảo rằng
các thông số kỹ thật ta đang dùng để tham khảo
tham khảo phần lớn đều được thổi phồng, gây
hiểu nhầm cho người tiêu dùng, thậm chí vài thứ
còn… chả có ý nghĩa gì cả.
Có một câu danh ngôn nổi tiếng trong quá khứ mà tôi
cho rằng khá đúng đối với dân công nghệ: “To
measure is to know” – Lord Kelvin, tạm dịch là “đo
thì biết”. Không hề đùa! Cách tốt nhất để đánh giá
một sản phẩm là tự tay kiểm nghiệm, cảm nhận và đo
đạc nó. Tuy nhiên, không phải người dùng nào cũng
là chuyên gia và khái niệm“lấy hàng ra khỏi kệ dùng
thử rồi trả lại” là một yêu cầu quá ư xa xỉ. Vì thế,
việc bạn và tôi có thể làm là tham khảo các thông số
mà nhà sản xuất “đo” sẵn để “biết” khả năng sản
phẩm tới đâu.
Bởi thế, mỗi khi có nhu cầu mua sắm công nghệ, đa
số chúng ta đều bị cuốn vào hằng hà sa số những số
liệu, tỉ lệ và phần trăm trước khi đưa ra lựa chọn cuối
cùng. Các thông số đại loại như đáp tần, tỉ lệ tương
phản, gamut màu… được đặt lên bàn cân so sánh với
các sản phẩm khác (với tiêu chí số to là tốt). Dĩ nhiên
đó là điều chúng ta đương nhiên phải làm khi cân
nhắc lựa chọn. Vậy thì bài viết đang “nói” về cái gì?
Chắc nhiều người sẽ tưởng tôi đùa khi bảo rằng các
thông số kỹ thật ta đang dùng để tham khảo tham
nhân dẫn đến sự “tiến hóa” này cũng khá rối rắm.
Đầu tiên, chúng ta đều biết các con số có ý nghĩa và
ảnh hưởng mạnh thế nào đến quyết định lựa chọn
cuối cùng. Một nghiên cứu gần đây của Journal of
Consumer Research (tạm dịch “Tạp chí nghiên cứu
người tiêu dùng”) chỉ ra rằng các thông số định lượng
có khả năng thuyết phục đến mức ngay cả khi có
quyền tự tay kiểm định và đánh giá, người ta vẫn có
xu hướng chọn sản phẩm có nhiều thông số và (dĩ
nhiên) có thông số lớn hơn (megapixels là một ví dụ
nhãn tiền).
Nguyên nhân thứ hai xuất phát từ yếu tố cạnh tranh.
“Thế giới công nghệ đang đầy ắp những mánh lới
quảng cáo bịp bợm bởi chính tính cạnh tranh khốc
liệt của nó” – dẫn lời Raymond Soneira, chủ tịch của
DisplayMate Technologies. Ông – tác giả của bài viết
đăng trên tạp chí MaximumPC được nhiều người coi
là “kim chỉ Nam trong việc bóc trần ý nghĩa của các
thông số” – cho rằng sự phát triển của thế giới công
nghệ cho phép các nhà sản xuất có thể diễn thêm
nhiều trò với các con số. Và sự thực thì đúng là như
vậy.