NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ CHÍNH TRỊ CỦA
NHỮNG VẤN ĐỀ KINH TẾ CHÍNH TRỊ CỦA
PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TƯ BẢN
PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TƯ BẢN
CHỦ NGHĨA
CHỦ NGHĨA

SẢN XUẤT HÀNG HOÁ VÀ CÁC QUY LUẬT
SẢN XUẤT HÀNG HOÁ VÀ CÁC QUY LUẬT
KINH TẾ CỦA SẢN XUẤT HÀNG HOÁ
KINH TẾ CỦA SẢN XUẤT HÀNG HOÁ
Sản xuất hàng hoá là khởi điểm ra đời của chủ
Sản xuất hàng hoá là khởi điểm ra đời của chủ
nghĩa tư bản.
nghĩa tư bản.
Chương 3 gồm 5 phần
Chương 3 gồm 5 phần
:
:
1.Điều kiện ra đời ,tồn tại và ưu thế của sản
1.Điều kiện ra đời ,tồn tại và ưu thế của sản
xuất hàng hóa
xuất hàng hóa
2.Hàng hóa
2.Hàng hóa
3.Tiền tệ
3.Tiền tệ

mà mục đích của những người sản xuất ra sản
mà mục đích của những người sản xuất ra sản
phẩm là để tiêu dùng (cho chính họ ,gia đình ,bộ
phẩm là để tiêu dùng (cho chính họ ,gia đình ,bộ
tộc)
tộc)
-
Kinh tế hàng hóa
Kinh tế hàng hóa
:Là một hình thức tổ chức kinh tế mà
:Là một hình thức tổ chức kinh tế mà
mục đích của những người sản xuất ra sản phẩm là
mục đích của những người sản xuất ra sản phẩm là
để trao đổi để bán
để trao đổi để bán

So sánh kinh tế tự nhiên và kinh tế hàng hóa
Kinh t t nhiờn
Kinh t hng húa
LLSX ở trinh độ thấp, do đó - Trinh độ của LLSX phát
SX của con người lệ thuộc triển đến một mức độ nhất
chặt chẽ vào tự nhiên định, SX bớt lệ thuộc tự nhiên
-Số lượng SP chỉ đủ cung ứng - Số lượng SP vượt ra khỏi nhu
cho nhu cầu của một nhóm cầu của người SX

nảy sinh
nhỏ các cá nhân (SX tự cung quan hệ trao đổi SP, mua bán
tự cấp, tự sản tự tiêu) sản phẩm
-Ngành SX chính: S n bắn, -Ngành SX chính: Thủ công
hái lượm, nông nghiệp SX nghiệp, công nghiệp, nông

xuất 1(một vài sản phẩm)* Nhu cầu cần nhiều thứ ->mâu thuẫn -> vừa
* Nhu cầu cần nhiều thứ ->mâu thuẫn -> vừa
thừa vừa thiếu ->troa đổi sản phẩm cho nhau
thừa vừa thiếu ->troa đổi sản phẩm cho nhau

-
Các loại phân công lao động
Các loại phân công lao động
+Phân công đặc thù: ngành lớn lại chia thành ngành
+Phân công đặc thù: ngành lớn lại chia thành ngành
nhỏ
nhỏ
+Phân công lao động cá biệt là phân công trong nội
+Phân công lao động cá biệt là phân công trong nội
bộ công xưởng (không được coi là cơ sở đặc thù của
bộ công xưởng (không được coi là cơ sở đặc thù của
sản xuất hàng hóa)
sản xuất hàng hóa)+Phân công chung : hình thành ngành kinh tế lớn
+Phân công chung : hình thành ngành kinh tế lớn
-Phân công lao động xã hội là cơ sở là tiền đề của SX
-Phân công lao động xã hội là cơ sở là tiền đề của SX
và trao đổi hàng hóa,phân công lao động xã hội
và trao đổi hàng hóa,phân công lao động xã hội
càng phát triển thì SX và trao đổi ngày càng mở

+ Có nhiều hình thức sở hữu về TLSX
+ Có nhiều hình thức sở hữu về TLSX
+ Sự tách rời giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng
+ Sự tách rời giữa quyền sở hữu và quyền sử dụng
- Sự tách biệt về kinh tế làm cho trao đổi mang hình thức là trao đổi
- Sự tách biệt về kinh tế làm cho trao đổi mang hình thức là trao đổi
hàng hóa
hàng hóa

1.2. Ưu thế của sản xuất hàng hoá
1.2. Ưu thế của sản xuất hàng hoá
So với sản xuất tự cung tự cấp, sản xuất
So với sản xuất tự cung tự cấp, sản xuất
hàng hoá có những ưu thế hơn hẳn:
hàng hoá có những ưu thế hơn hẳn:
Thứ nhất
Thứ nhất
: Khai thác được những lợi thế
: Khai thác được những lợi thế
về tự nhiên, xã hội, kỹ thuật của từng người,
về tự nhiên, xã hội, kỹ thuật của từng người,
từng cơ sở cũng như từng vùng, từng địa
từng cơ sở cũng như từng vùng, từng địa
phương.
phương.
Thứ hai
Thứ hai
: Tạo điều kiện thuận lợi cho
: Tạo điều kiện thuận lợi cho
việc ứng dụng những thành tựu khoa học -


2
2
-
-
HÀNG HOÁ
HÀNG HOÁ
2.1. Hàng hoá và hai thuộc tính của nó
2.1. Hàng hoá và hai thuộc tính của nóa)Khái niệm
a)Khái niệm
:hàng hóa là SP của lao động,thỏa
:hàng hóa là SP của lao động,thỏa
mãn 1 nhu cầu nào đó của con người ,thông qua
mãn 1 nhu cầu nào đó của con người ,thông qua
trao đổi bằng
trao đổi bằng
mua và bán
mua và bán -Dấu hiệu quan trọng nhất của hàng hóa:trước
khi đi vào tiêu dùng qua mua bán
- Phân thành 2 loại:
+Hàng hóa hữu hình :lương thực,quần
áo,tư liệu sản xuất…
+ Hàng hóa vô hình(hàng hóa dịch vụ):dịch
vụ vận tải, dịch vụ chữa bệnh…


-> Nhu cầu tiêu dùng cá nhân
-> Nhu cầu tiêu dùng cá nhân* Vật chất
* Vật chất* Tinh thần văn hóa
* Tinh thần văn hóa

- Đặc trưng:
- Đặc trưng:
+ Giá tri sử dụng được phát hiện dần trong quấ
+ Giá tri sử dụng được phát hiện dần trong quấ
trình phát triển của tiến bộ KHKT,của lực lượng
trình phát triển của tiến bộ KHKT,của lực lượng
sx
sx
+Giá trị sử dụng do thuộc tính tự nhiên của hàng
+Giá trị sử dụng do thuộc tính tự nhiên của hàng
hóa quyết định vì vậy GTSD là phạm trù vĩnh
hóa quyết định vì vậy GTSD là phạm trù vĩnh
viễn
viễn
+Giá trị sử dụng là nội dụng vật chất của của cải.
+Giá trị sử dụng là nội dụng vật chất của của cải.
kg thóc->cơ sở của sự = nhau: gạt bỏ GTSD của
->cơ sở của sự = nhau: gạt bỏ GTSD của
hàng hóa,mọi hàng hóa đều là SP của LĐ
hàng hóa,mọi hàng hóa đều là SP của LĐ
->
->
Thực chất của trao đổi sản phẩm là trao đổi
Thực chất của trao đổi sản phẩm là trao đổi
lao động
lao động

- Giá trị của hàng hóa là lao động của người
- Giá trị của hàng hóa là lao động của người
SX kết tinh trong hàng hóa (
SX kết tinh trong hàng hóa (
chất,thực thể
chất,thực thể
của giá trị)
của giá trị)

-> Đặc trưng:
-> Đặc trưng:
* Là phạm trù lịch sử
* Là phạm trù lịch sử

Đối lập:
Vậy trước khi thực hiện giá trị sử dụng phải trả giá trị của nó
Vậy trước khi thực hiện giá trị sử dụng phải trả giá trị của nó
Nếu không thực hiện được giá trị sẽ không thực hiện được giá trị sử
Nếu không thực hiện được giá trị sẽ không thực hiện được giá trị sử
dụng
dụng
Giá trị
-Mục đích của người sản xuất
-
Tạo ra trong sản xuất
-
Thực hiện trước
Giá trị sử dụng
-
Mục đích của người mua
-
Thực hiện trong tiêu dùng
-
Thực hiện sau

2.2
2.2
Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá
Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá
2.2.1 Lao động cụ thể
2.2.1 Lao động cụ thể
- Khái niệm:lao động có ích dưới một hình thức cụ thể của
- Khái niệm:lao động có ích dưới một hình thức cụ thể của
một nghề nghiệp chuyên môn nhất định:

Phương
pháp
pháp
Khác nhau
Khác nhau
Khác nhau
Khác nhau
Kết quả
Kết quả
Bàn ,ghế
Bàn ,ghếquần áo
quần áo

- Đặc trưng:
- Đặc trưng:
+ Là cơ sở của phân công lao động xã hội.
+ Là cơ sở của phân công lao động xã hội.
+ KHKT càng phát triển các hình thức lao động
+ KHKT càng phát triển các hình thức lao động
cụ thể càng đa dạng, phong phú
cụ thể càng đa dạng, phong phú
+ Tạo ra giá trị sử dụng của hàng hóa
+ Tạo ra giá trị sử dụng của hàng hóa
+ Là phạm trù vĩnh viễn ( xã hội càng phát
+ Là phạm trù vĩnh viễn ( xã hội càng phát
triển các hình thức của lao động cụ thể có thể
triển các hình thức của lao động cụ thể có thể

thể các loại lao động là khác nhau.- Trừu tượng hóa
- Trừu tượng hóa
lao động cụ thể-
lao động cụ thể-
> mọi hàng
> mọi hàng
hóa đều là SP của lao động trừu tượng ( lao
hóa đều là SP của lao động trừu tượng ( lao
động chung đồng nhất của con người)
động chung đồng nhất của con người)

-
-
Đặc trưng
Đặc trưng
+ Tạo ra giá trị hàng hóa
+ Tạo ra giá trị hàng hóa
+ Là phạm trù lịch sử
+ Là phạm trù lịch sử
+ Là lao động đồng nhất và giống nhau về chất
+ Là lao động đồng nhất và giống nhau về chất

-
-
Ý nghĩa của việc phát hiên tính chất hai mặt của lao
Ý nghĩa của việc phát hiên tính chất hai mặt của lao
động sản xuất hàng hóa

ngày càng tăng đi liền với khối lượng giá trị ngày càng giảm
xuống hoặc không đổi.
xuống hoặc không đổi.
+ đem lại cơ sở khoa học vững chắc cho học thuyết giá
+ đem lại cơ sở khoa học vững chắc cho học thuyết giá
trị thặng dư
trị thặng dư
: giải thích nguồn gốc thực sự của giá trị thặng
: giải thích nguồn gốc thực sự của giá trị thặng
dư
dư
Chú ý
Chú ý

Không phải là hai loại lao động mà là
Không phải là hai loại lao động mà là
hai mặt của một lao động
hai mặt của một lao động

Chỉ có lao động sản xuất hàng hóa mới
Chỉ có lao động sản xuất hàng hóa mới
có tính hai mặt
có tính hai mặt

2.23. Mâu thuẫn cơ bản của nền sản xuất hàng hóa
2.23. Mâu thuẫn cơ bản của nền sản xuất hàng hóa
-Trong nền sản xuất hàng hóa:

*
Hao phí lao động cá biệt của người sản xuất có thể cao
Hao phí lao động cá biệt của người sản xuất có thể cao
hơn hay thấp hơn hao phí lao động mà xã hội chấp nhận.
hơn hay thấp hơn hao phí lao động mà xã hội chấp nhận.*
*
Mâu thuẫn giữa lao động tư nhân và lao động xã hội
Mâu thuẫn giữa lao động tư nhân và lao động xã hội
chứa đựng khả năng sản xuất thừa
chứa đựng khả năng sản xuất thừa

Tính ch t hai m t c a lao đ ng SX ấ ặ ủ ộ
Tính ch t hai m t c a lao đ ng SX ấ ặ ủ ộ
hàng hóa
hàng hóa

SĐ
SĐ
Tư nhân
CỤ thể
GT sử dụng
xã hội
Trừu tượng
Giá trị
lao động
Hàng hóa
Tạo ra

gian lao động cá biệt mà do bằng thời gian lao
động xã hội cần thiết
động xã hội cần thiết