- Ngành dịch vụ:
* Ngành du lịch
Với các tiềm năng phát triển ngành du lịch ở các khu vực: Vịnh Hạ Long
(Quảng Ninh), các di tích lịch sử, đền chùa ở Tuyên Quang, Đền Hùng - Phú Thọ,
Quảng Ninh, các hang động ở Lạng Sơn, Cao Bằng Các loại hình du lịch địa
phơng mang sắc thái bản sắc dân tộc cha đợc phát huy.
* Ngành thơng mại: phát triển ở khu vực cửa khẩu biên giới. Vùng còn nhiều
hạn chế về giao thông liên vùng, liên tỉnh nên cũng gây trở ngại đáng kể cho phát
triển kinh tế.
b) Bộ khung lnh thổ của vùng:
- Hệ thống đô thị:
Hệ thống đô thị gồm 18 thành phố, thị xã với tổng diện tích 1.902.2 km
2
và dân
số 1.264.5 nghìn ngời. Mật độ dân số của vùng là 665 ngời/ km
2
. Ngoài ra còn
mạng lới thị trấn, trung tâm huyện lỵ là 88 huyện với 104 thị trấn.
- Thành phố Hạ Long là thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Ninh, là trung tâm
kinh tế, chính trị, văn hoá của tỉnh, trung tâm du lịch, nghỉ mát có ý nghĩa trong
nớc và quôc tế. Ngoài ra thành phố còn có vị trí quan trọng về an ninh, quốc phòng
và là đầu mối giao thông, thơng mại quan trọng của vùng. Phạm vi ảnh hởng của
thành phố là các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Lạng Sơn.
- Thành phố Thái Nguyên là trung tâm kinh tế, văn hoá của vùng Việt Bắc, có ý
nghĩa quan trọng về mặt quốc phòng và là đầu mối giao lu các tỉnh phía Bắc. Có
phạm vi ảnh hởng là các tỉnh Bắc Cạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Cao Bằng.
- Thành phố Việt Trì là thành phố công nghiệp của vùng Đông Bắc với các ngành
công nghiệp hoá chất, giấy, vật liệu xây dựng. Đây là trung tâm văn hoá chính trị, khoa
học kỹ thuật có ảnh hởng đến phát triển kinh tế, văn hoá các tỉnh phía Tây của vùng
Đông Bắc. Phạm vi ảnh hởng là các tỉnh Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai.
Ngoài ra còn 14 thị xã có ý nghĩa là trung tâm văn hoá, kinh tế, chính trị của

- Mặt khác đối với các khu công nghiệp hiện có cần đợc cải tạo, mở rộng nâng
cấp hạ tầng cơ sở, đầu t công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả và chất lợng sản
phẩm.
- Duy trì và phát triển các ngành nghề tiều thủ công nghiệp, đặc biệt là sản xuất
các sản phẩm mỹ nghệ có giá trị xuất khẩu.
b) Ngành nông-lâm-ng nghiệp:
* Ngành nông nghiệp
- Chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hớng sản xuất hàng hoá các cây công
nghiệp, cây ăn quả, cây thực phẩm, cây dợc liệu; giảm tỷ trọng cây lơng thực với
tăng cờng đầu t
thâm canh đáp ứng nhu cầu tại chỗ

118
- Chú trọng phát triển đàn gia súc lớn: trâu bò lấy thịt, sữa tiêu dùng và xuất
khẩu.
* Ngành lâm nghiệp
- Phát triển lâm nghiệp theo hớng xã hội hoá, thực hiện chức năng bảo vệ rừng
đầu nguồn, trồng rừng mới.
- Đổi mới giống cây trồng, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với nhu cầu
của thị trờng về lâm sản.
- Xây dựng các vùng nguyên liệu giấy, gỗ trụ mỏ.
c) Các ngành dịch vụ:
- Phát triển hệ thống các trung tâm thơng mại, các khu kinh tế cửa khẩu; phát
triển thơng nghiệp vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng hải đảo.
- Phát triển du lịch biển, xây dựng một số khu, cụm du lịch, tuyến du lịch nội
vùng, liên vùng và quốc tế.
- Phát triển các loại hình dịch vụ khác nh vận tải quá cảnh, dịch vụ tài chính,
ngân hàng, chuyển giao công nghệ, thông tin liên lạc.
- Xây dựng kết cấu hạ tầng, kinh tế xã hội đặc biệt là hệ thống giao thông vận
tải, các cơ sở y tế, trờng học, văn hoá, thông tin; Xây dựng hệ thống thuỷ lợi và hệ

Vùng Tây Bắc: phía Bắc giáp Trung Quốc có cửa khẩu Lai Vân, đờng biên giới
dài 310 km; Phía Tây giáp Lào có cửa khẩu Điện Biên, Sông Mã, Mai Sơn, đờng biên
giới dài 560 km; Phía Đông giáp vùng Đông Bắc và Đồng bằng sông Hồng; phía Nam
giáp với Bắc Trung Bộ.
Vùng Tây Bắc có ý nghĩa trong giao lu kinh tế với các nớc láng giềng và có ý
nghĩa đặc biệt về quốc phòng.
b) Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:
* Địa hình
Địa hình núi cao hiểm trở chia cắt phức tạp, nhiều đỉnh núi cao với dãy Hoàng
Liên Sơn chạy theo hớng Tây Bắc - Đông Nam từ biên giới Việt Trung về đồng
bằng và các dãy núi, cao nguyên khác. Bởi vậy việc mở mang xây dựng và giao lu
với bên ngoài của vùng rất hạn chế. Nằm giữa vùng là dòng sông Đà với hai bên là
núi cao và cao nguyên tạo thành vùng tự nhiên độc đáo thích hợp phát triển thành
khu kinh tế tiêu biểu cho vùng núi cao miền Bắc Việt Nam.
* Khí hậu
Khí hậu nhiệt đới chịu ảnh hởng của gió mùa. Chế độ gió mùa có sự tơng
phản rõ rệt: Mùa hè gió mùa Tây Nam nóng khô, ma nhiều, mùa đông gió mùa
Đông Bắc lạnh, khô, ít ma. Chế độ gió tạo ra thời tiết có phần khắc nghiệt, gây nên
khô nóng, hạn hán, sơng muối gây trở ngại cho sản xuất và sinh hoạt.
* Tài nguyên nớc
- Tây Bắc là đầu nguồn của một vài hệ thống sông Đà, sông Mã, sông Bôi. Với

120
địa thế lu vực rất cao, lòng sông chính và các chi lu rất dốc. Có nhiều ghềnh thác
đã tạo nên nguồn thuỷ năng lớn cho Việt Nam.
- Nguồn suối nóng ở vùng khá nhiều nh Kim Bôi - Hòa Bình, Điện Biên, có
khả năng chữa bệnh.
- Các suối khoáng ở Lai Châu, Sơn La (16 điểm), Hoà Bình.
* Tài nguyên khoáng sản
- Than: trữ lợng khoảng 10 triệu tấn đáp ứng nhu cầu địa phơng. Các mỏ Suối

lao động chiếm tới 49,6% (so với cả nớc là 16,5%) trong đó ở Lai Châu là 64,2%
và Sơn La là 63,5% và Hoà Bình là 23,5%
- Lực lợng lao động của vùng khá dồi dào tuy nhiên trình độ lao động thấp, cơ
cấu lao động rất đơn giản, chủ yếu là lao động nông nghiệp, tỷ lệ thất nghiệp cao
chiếm tới 9,3%. Do vậy trong hiện tại và cả tơng lai cần chú trọng đầu t nâng cao
trình độ dân trí và trình độ của ngời lao động. Cần khơi dậy các ngành nghề truyền
thống và giữ gìn phát huy bản sắc văn hoá dân tộc vùng này.
2.2. Hiện trạng phát triển kinh tế xã hội của vùng
- Nền kinh tế đang ở điểm xuất phát thấp, tăng trởng GDP thấp và kéo dài
nhiều năm. Tốc độ tăng dân số cao trên 3%, GDP bình quân đầu ngời bao gồm cả
khu thuỷ điện Hoà Bình rất thấp đạt 1616,8 nghìn đồng/ngời/năm bằng 48,2% mức
trung bình của cả nớc.
- ở vùng cao, sản xuất còn lạc hậu mang nặng tính tự cấp tự túc, đời sống nhân
dân còn nhiều khó khăn.
- Cơ cấu kinh tế mặc dù đã có sự chuyển biến nhng còn rất chậm, chủ yếu là
sản xuất nông- lâm nghiệp, năm 1997 tỷ trọng thu nhập nông lâm nghiệp chiếm tới
56,16%, công nghiệp chỉ chiếm 13,66% và dịch vụ 30,18%.
a) Các ngành kinh tế:
- Ngành nông- lâm nghiệp:
* Ngành nông nghiệp
- Phát huy thế mạnh cây chè tuy chất lợng không cao nh chè vùng Đông Bắc
nhng phát triển công nghiệp chế biến chè đen xuất khẩu vì chè là cây có giá trị của
vùng. Diện tích chè chiếm 10,25% diện tích chè trong cả nớc năm1995, đợc trồng
chủ yếu ở Lai Châu, Sơn La, Hoà Bình.
- Cây công nghiệp ngắn ngày nhiều nhất là mía. Ngoài ra còn có vùng bông Tô
Hiệu - Sơn La; vùng đậu tơng Sơn La, Lai Châu.
- Cây lơng thực: từng bớc giảm diện tích lúa đồi, tăng diện tích lúa nớc, xây
dựng cánh đồng Mờng Thanh, Bắc Yên, Văn Chấn và phát triển ruộng bậc thang.

122