CHƯ
Ơ
NG III
PHÂN LOẠI SỮA CHỮA VÀ KỸ THUẬT SỬA CHỮA ĐƯỜNG

I. Phân loại các hình thức sửa chữa
1.1
Công tácquản lý và sửa chữa thường xuyên
Công tác quản lý và sửa chữa thường xuyên là những công việc cụ thể không phức tạp,
không lớn, song lại rất quan trọng.
Các công việc đó phải đựợc làm thường xuyên hàng ngày, hàng tháng, hàng quí và hàng
năm nhằm khắc phục hoặc sửa chữa những hư hỏng cầu đường do tác động bên ngoài như:
+ Hoạt động của con người.
+ Tác động của thiên nhiên.
+ Thời gian khai thác của bả
n thân công trình gây ra
Các công việc trên nhằm duy trì tình trạng khai thác bình thường các công trình đường bộ,
đồng thời hạn chế tối đa sự phát triển hư hỏng nhỏ thành hư hỏng lớn.
1.2 Công tác sửa chữa định kỳ (trung tu và đại tu)
Công tác sửa chữa định kỳ gồm:
+ Các công việc sửa chữa các hạng mục theo định kỳ thời gian qui định về đại tu (còn
gọi là sửa chữa lớn),
+
Trung tu (còn gọi là sửa chữa vừa) công trình.
*> Sửa chữa định kỳ ngắn hạn: được tiến hành giữa hai lần sửa chữa định kỳ dài hạn (í
t

nhất là hai năm/lần) nhằm giữ vững chất lượng công trình bằng cách:
+ Sửa chữa một số bộ phận của công trình cho đúng tiêu chuẩn kỹ thuật quy định.
+ Công việc này tiến hành trên từng đoạn đường dài (sửa chữa mặt đường, nền đường và
công trình).


A
.
N
ền đư
ờ
n
g

1
Hót đất
≤
60 m
3
/km
Vượt khối lượng này
đưa vào sửa chữa
đột xuất
2
Đắp đất phụ nề, lề
đư
ờ
n
g≤
30 m
3
/km

cục bộ
≤
5% diện tích mặt
đư
ờ
n
g
5
Mặt đường bêtông
nhựa - Vá ổ gà, bù lún lõm,
xử lý cao su
≤
0,5% diện tích mặt
đư
ờ
n
g

- Láng (hoặc thảm
mỏng) vị trí rạn nứt
hoặc ch
ố
n
g
t
r
ơ

Vá ổ gà, chống trơn
lầ
y
C.
H
ệ th
ố
n
g
an toàn
giao thông

8
Sơn cọc tiêu, biển
báo, cột km, cột thuỷ
chí, cột mopóc giới
hạn, cọc H và dán lớp
phản quan
g
.
Toàn bộ
9 Sơn tường hộ lan, dải
phân cách mềm,
tường phòng vệ
m
ề
m,

315 Sơn cục bộ các vị trí
bị rỉ của cầu thép
≤
5% diện tích sơn
của cầu
Vượt tỷ lệ này đưa
vào sửa chữa định kỳ
16 Sửa chữa ¼ tứ nón
mố và các bộ phận
≤
2m
3
/cầu
Vượt khối lượng này
đưa vào sửa chữa

*> Sửa chữa đột xuất:
Bao bồm những công việc phải sửa chữa nhưng không thể dự đoán trước được, nguyên
nhân có thể do thiên tai hay sự cố do con người gây nên vô ý hay cố ý.
Công tác này phải được xử lý gấp với khả năng sẵn có của đơn vị trực tiếp quản lý công
trình, dồng thời báo cáo lên cơ quan lãnh đạo trực tiếp có liên quan để có biện pháp xử lý triệ
t

để và trợ giúp nếu cần thiết.
Trong quá trình tiến hành sửa chữa, loại công tác này cần có sự chứng thực của các c
ơ


+ San rải hỗn hợp cát ximăng hay đất vôi đã trộn thành từ
ng lớp theo khôn đường
chiều dày thiết kế nhân với hệ số đầm nén k=1,3 đến 1,35. Tốt nhất là trong thi công ta đặ
t

các con xúc xắc làm cũ, san tạo phẳng và đảm bảo độ dốc ngang mui luyện thiết kế.
+ Đầm nén hỗn hợp gia cố, khi đầm phải đạt độ ẩm tốt nhất. Lúc đầu ta dùng lu bánh
cứng loại vừa để lu sơ bộ 2 lần trên điểm và bù vào vật liệu tạo phẳng sau đó dùng lu bánh
lốp hay lu rung để lu chặt.
- Nếu dùng lu bánh lốp thì lu 12-15 lần/điểm.
- Nếu dùng lu rung thì lu 6-10 l
ần/điểm.
- Nếu không có lu rung và lu bánh lốp thì dùng lu bánh cứng loại lu nặng để lu,
nhưng phải xác định cụ thể số lần lu và chiều dài lớp lu cho phù hợp.
- Cuối cùng dùng lu bánh nhẵn loại lu 10-12 tấn lu 2-3 lần /điểm để tạo phẳng.
- Bảo dưỡng mặt đường: sau khi kết thúc lu lèn 4 giờ thì ta phải phủ kín mặ
t

đường gia cố một lớp nhũ tương tưới với tiêu chuẩn 0,8-1 lít/m
2
tưới song phải rải một lớp
cát dà
y
5 cm sau đó tưới nước để
g
iữ ẩm tron
g
14 n
g
à

+ Quét sạch mặt đường, dùng máy san hoặc bừa đĩa xới mặt đường cũ lên.
+ Cho thêm vật liệu mới vào rồi trộn đều, tưới ẩm (đến độ ẩm tốt nhất)
+ San thành mui luyện và lèn chặt bằng lu 5-8T xong rải lớp hao mòn và lớp bảo vệ lên.
+ Tiến hành lu từ mép đường vào giữa, vệt sau đè lên vệt trước 20-25cm, trong quá
trình lu phải ki
ểm tra mặt cắt ngang bằng thước mui luyện và kiểm tra trắc dọc bằng thước
3m.
+ Khi lu đi qua không còn vệt bánh, bánh sau của lu không gây lún trong lớp vật liệu lu
lèn và không còn làn sóng thì kết thúc lu.
Trên các đoạn đường cấp phối có hiện tượng lượn sóng nên nhào trộn vào vật liệu cấp
p
hối khoảng 25 - 30%. Đá dăm hoặc sỏi xay.
2.2.2 Sửa chữa mặt đường đá dăm
Khi mặt đường đá dăm có nhiều xe nặng chạy, nhất là về mùa khô, bị giảm độ chặt rất
nhanh, trên mặt xuất hiện nhiều hòn đá dăm rời rạc.
Khi có nhiều xe chạy thì biện pháp tạm thời để ngăn ngừa mặt đường khỏi bị bong bật và
bị mòn nhanh là rải trên mặt đường một lớp hao mòn và tráng nhựa lên trên mặt đường đá
dăm, biến nó thành mặt đường cấp cao giản đơn.
Công tác sửa chữa mặt đường đá dăm bao gồm các công việc sau:
+ Làm lại lớp hao mòn, xào xới toàn bộ mặt đường có thêm đá dăm mới với số lượng
500m
3
/1 km.

+ Khi mặt đường có nhiều ổ gà, có nhiều chỗ không bằng phẳng kiểu lượn sóng, vệt
bánh thì phải xáo xới toàn bộ và cho thêm đá dăm mới và làm lại.
Công tác sửa chữa toàn bộ mặt đường tiến hành như sau:
+ Làm đường tạm để để bảo giao thông.
+ Sửa chữa các chỗ lõm, vá các vệt bánh xe theo kiểu vá ổ gà sau đó làm vệ sinh mặt
đường.

+ Với mặt đường có chiều dày < 10-12 cm
- Khi thi công không nhất thiết phải xào xới toàn bộ mặt đường mà chỉ xào xới các mô
cao trong mặt đường.
- Xào xới một vệt rộng 25 cm chạy dọc theo mép đường, khi xào xới nên tưới nước lên
mặt đường lượng nước tưới với số lượng 2 lít/m
2
để dễ xào xới và giảm bụi.

- Đá dăm xào xới lên ta sàng bỏ bụi bẩn. Sau đó dùng chổi quét sạch đất cát ra khỏi mặ
t

đường.
- Đá đã sàng sạch đem san đều trên toàn bộ mặt đường cũ, sau đó rải thêm đá dăm mới
cỡ 20-40mm với số lượng khoảng 5m
3
/100m
2
.

- Đá bẩn dùng để gia cố lề, cách làm:
+ Dùng máy san tự hành tạo phẳng để đảm bảo độ dốc ngang mặt đường thiết kế.
+ Dùng lu 8-10 tấn để lu lèn từ mép vào tim
+ Vệt lu đầu tiên đè lên mép mặt đường một nửa chiều rộng bánh lu sau, sau đó lu
dần vào tim, vệt lu sau đè vào vệt lu trước 20-25 cm
+ Lu cho đến khi đạt độ chặt yêu cầu thì dừng lu ( khi không còn xuất hiện vệt bánh
lu, mặt đườ
ng phẳng nhẵn).
+ Khi lu nếu thấy xuất hiện những viên đá tròn cạnh thì dừng lu và xáo xới khu vực
đó lên và thêm đá mới rồi lu tiếp.
+ Trong quá trình lu lèn mặt đường cần:

láng nhựa để giảm bớt độ hao mòn của mặt đường, nâng cao độ nhám, độ bẳng phẳng, không
cho nước thấm xuống và nâng cao điều kiện vệ sinh.
Có thể dùng một trong các phương pháp sau để làm lại lớp láng mặt trên đường nhựa cũ:
+ Láng mặt đường nhựa và đá con
+ Láng mặt đường nhũ tương và đá con
+ Láng mặt đường nhựa và đá con đã gia công sơ bộ vớ
i nhựa
+ Láng lại mặt đường bằng matít nhựa và đá con
+ Láng lại mặt đường bằng vữa dẻo của hỗn hợp nhũ tương nhựa và khoáng vậ
t

hạt nhỏ.
+ Nung nóng mặt đường nhựa cũ và ấn đá con đã gia công sơ bộ với nhựa
1. Láng mặt đường nhựa và đá con(đá nhỏ)
Yêu cầu đối với vật liệu:
` + Phải có cường độ cao, kích cỡ đồng đều, sạch và khô, dính bám tốt với nhau.
+ Kích thước lớn nhất và bé nhất không chênh lệch nhau quá 2 lần để tạo cho mặt đường
có độ nhám cao.
+ Thường dùng
đá dăm nhỏ hay sỏi cuội cỡ 5-10mm, 10-15mm, 15-20mm. + + Nếu
dùng đá t
r
ầm tích thì cường độ không dưới 800kG/cm
2
;

Nếu là đá mác ma thì cường độ không dưới 1000 kG/cm
2
.
+ Độ hao tổn bào mòn trong thùng quay:

những chỗ có nhựa nổi lên nhiều.
2. Láng mặt đường nhũ tương và đá con (dá nhỏ)
Yêu cầu đối với vật liệu:
+ Cường độ và kích thước của đá (giống phần 1)
+ Đá phải thích ứng với nhũ tương
+ Nên dùng đá vôi khi rải nhũ tương anion, nếu dùng sỏi s
ạn thì dùng nhũ tương
Kalion.
- Khi dùng nhũ tuơng alion thì phải gia công trước sỏi sạn bằng các chất kích động
như vôi bột hay ximăng
- Lượng vôi hoăc ximăng lấy bằng 1,5-2,5% khối lượng sỏi sạn.
+ Sỏi hay đá con cần phải sạch nhưng có thể ẩm khi thi công bằng nhũ tương.
+ Nên dùng nhũ tương phân tích nhanh, trừ trong trường hợp thời tiết lúc thi công nắng
ráo, nhiệt độ cao thì có th
ể dùng loại nhũ tương phân tích vừa. Trong trường hợp này có thể
cho thông xe sớm, cần rải thêm một lớp cát mỏng lên trên.
Công nghệ thi công
+ Quét, rửa sạch mặt đường nhựa cũ.
+ Rải 50% tổng số lượng đá cần thiết
+ Tưới lượng nhũ tương cần thiết: Bằng xe tưới nhựa hoặc thiết bị cầm tay
+ Rải lượng đá con còn lại (sau khi tưới xong nhũ t
ương)
+ Nghỉ 2-4 giờ cho nhũ tương phân tích rồi mới cho lu lèn
+ Lu bằng lu nhẹ , 3-4 lượt/1 điểm.
+ Bảo dưỡng:
- Giống phần 1
- Trường hợp dùng nhũ tương phân tích vừa thì nên rải một lớp cát mỏng lên trên
để có thể thông xe sớm. (sau 1 ngày đêm kể từ lúc lu lèn xong).
3. Láng mặt đường nhựa và đá con đã gia công sơ bộ với nhựa
Thường thường đối với mặt đường có l

p
hủ độ 0,.4- 0,51 lít/m
2+ Dùng xe ben có thiết bị rải đá đi lui để rải lượng đá con lên lớp matít nhựa (đá con này
đã được gia công trước với nhựa).
+ Dùng đá con có kích thước đồng đều và ấn sâu xuống lớp matít độ 1/2-1/3 chiều cao của
viên đá con.
+ Dùng lu bánh nhẵn hoặc lu bánh hơi lèn độ 3-4 lần/1 điểm.
5. Láng mặt đường bằng vữa dẻo của hỗn hợp nhũ tương nhựa và khoáng vậ
t hạt nhỏ.
Đây là loại vật liệu được sử dụng rộng rãi ở các nước. Thành phần nhựa này bao gồm:
+ Nhựa đặc : BHД60/90;hoặc 90/130 hoặc 40/60 chiếm tỷ lệ: 11,5-16%
+ Bột vôi :4-13%
+ Bột khoáng: 11,5-21%
+ Cát xay hay đá mạt cớ 0-5mm: 50-60%
+ Nước: 25-30%
+ Nhựa này được chế tạo trong các thiết bị chuyên dụng hoặc chế tạo trong thiết bị trộn
của xí nghiệp bêtông nhựa hoặ
c trong các nhà máy trộn bêtông ximăng.
Vữa khi chế tạo xong dùng xe chuyên dụng chở ra mặt đường. Để rải lớp vữa lên trên mặ
t

đường người ta có thể dùng bằng máy hoặc bằng thủ công.
Vữa này dùng để :
+ Láng mặt
+ Làm lớp hao mòn và tăng độ nhám chỉ cần dày: 4-6mm, hệ số nhám của loại vữa này
rất cao khoảng 0,6-0,7 và cách nước tốt.
+ Dùng để láng mặt trên các loại mặt đường cấp cao bằng phẳng hoặc rải lên trên mặ

K
ỹ thuật thi công:Tương tự như thi công mặt đường bêtông nhựa, nhưng do chiều dày
nhỏ nên công nghệ thi công như sau:
+ San sửa những chỗ không bằng phẳng, phá ổ gà và làm sạch bụi bẩn.
+ Tưới một lớp nhựa dính bám để tăng độ bám giữa lớp cũ và lớp mới.
+ Rải bêtông bằng máy chuyên dụng
+ Lu lèn bằng lu nhẹ và lu nặng (nếu có điều kiện thì dùng lu bánh lốp)
3.1.3. Sửa ch
ữa mở rộng và tăng cường mặt đường nhựa
+ Khi cần tăng cường độ của kết cấu mặt đường nhựa cũ có thể làm thêm một hoặc vài lớp
mới trên mặt đường nhựa cũ.
+ Tận dụng hợp lý cường độ của kết cấu mặt đường cũ:
- Khi làm thêm lớp mới nên chọn loại có môđun lớn hơn hoặc bằng mô
đun của lớp vật
liệu trên cùng của mặt đường cũ.
- Lớp hao mòn mỏng ở mặt đường cũ không đưa vào tính toán.
- Chọn chiều dày của lớp mới phải phù hợp với yêu cầu về môđun đàn hồi của toàn bộ
kết cấu mặt đường.
+ Trước khi rải vật liệu mới cần tiến hành công việc chuẩn bị trên mặt đườ
ng nhựa cũ cho
cẩn thận bao gồm những công việc sau:
- Quét sạch bụi bẩn
- Vá lại các ổ gà, chỗ trũng
- Phục hồi lại trắc ngang mặt đường.
- Để sau một thời gian khoảng 20-30 ngày để các chỗvá được xe cộ đi qua lại đầm lèn
thêm thật chặt rồi mới tiến hành rải lớp mới lên trên.
+ Trường hợp mặt đường cũ có
độ dốc ngang thay đổi quá nhiều (có khi có chỗ đến 50-
60%). Thì trước khi rải lớp mới cần:
- Rải một lớp phụ.

+ Hoặc rải lớp mỏng vữ
a nhựa hay lớp matít nhựa, kỹ thuật thi công lớp này giống
p
hần láng mặt đường cũ.
+ Hoặc láng mặt bằng một lớp keo epôxy và vật liệu hạt khoáng.
Kỹ thuật thi công lớp bảo vệ bằng nhựa bitum và vật liệu khoáng trên bề mặt đườn
g

bêtông ximăng như sau:
+ Sửa lại khe nối
+ Những chỗ chũng, ổ gà
+ Làm sạch đường, tưới nhựa lỏng CG 15/25 hay MG 25/40, để sau 3 ngày rải lớp nhựa
đặc và đá nhỏ thi công láng lớp mặt như kỹ thuật lãng mặt đã nêu.
Để thi công láng mặt bằng nhựa bitum và vật liệu hạt khoáng nhanh và bền lâu, người ta
pha nhựa bitum với PVC sau đó đun đến nhiệt độ 120-130 độ tưới lên mặ
t đường rồi rải đá
nhỏ lên lu lèn chặt, sau 6-8 giờ cho xe chạy.
Ỏ nhiều nước, người ta còn dùng:
+ Nhựa đặc BHD 60/90 pha chế với dầu than đá.
+ Vụn cao su lốp xe hỏng ray qua sàng 3 mm
Dùng để tưới lên mặt đường rồi rải cỡ đá 5-10 mm lên lu lèn. Thành phần pha tỷ lệ
pha chế tham khảo bảng sau:

Thành phần và tỷ lệ nhựa pha chế:

Kỹ thuật thi công láng lớp móng keo epoxy trên mặt đường bêtông ximăng như sau:
+ Làm sạch mặt đường
+ Tưới nhựa keo epoxy với tiêu chuẩn 0,5-0,8 kg/m
2
nếu mặt đường bị rỗ bóc vỏ ở giai

ấm bêtông ximăng hỏng trên một đoạn dài
+ Làm lại một đoạn cả móng và cả tấm bêtông của mặt đường
+ Làm thêm một hay hai lớp bêtông nhựa lên mặt đường bêtông ximămg cũ để tăng
cường độ.
+ Làm thêm trên mặt đường bêtông ximăng cũ một lớp bêtông ximăng có cốt thép